Sońǵy onjyldyqtarda jasandy intellekt kúndelikti ómirimizdiń ajyramas bóligine ainaldy. Tapsyrmalardy avtomattandyrýdan bastap meditsinalyq diagnozdardy jaqsartýǵa deiin jasandy intellekt bizdiń ómirimizdiń ártúrli salalaryna jol ashty. Bul tehnologiialyq serpilistiń kóptegen artyqshylyǵy bar. Qazaqstandyq IT maman Aigúl Satybaldina jasandy intellekttiń qarapaiym ómirimizdegi orny men adamzatqa degen kómegi týraly aityp berdi.
– Aigúl hanym, jasandy intellektti qazirdiń ózinde qoldana bastaǵanymyzdy kóp adam túsine bermeidi. Ainalamyzda jasandy intellektti qandai jaǵdailarda paidalana bastaǵanymyzdy túsindire ketesiz be?
– Árine, búgingi kúni jasandy intellektti paidalana bastaǵanymyz sózsiz. Kúndelikti ómirde jasandy intellekttiń eń kórinetin jaǵdailardyń biri – ony úi qurylǵylarynda paidalaný. Siri, Google Assistant, Yandex Alice jáne Amazon Alexa siiaqty daýystyq kómekshiler úidi avtomattandyrýdy basqarýǵa, taýarlarǵa tapsyrys berýge, aqparatty tabýǵa múmkindik berýde.
Jasandy intellekttiń arqasynda úi qurylǵylary intýitivti jáne olardy paidalaný burynǵydan ońai bola tústi. Jasandy intellekt meditsina salasynda da óziniń mańyzdy sala ekenin dáleldep úlgerdi.
Mashinalyq oqytý algoritmderi dál diagnozdar men emdeý boiynsha usynystar berý úshin meditsinalyq derekterdiń úlken kólemin taldaýǵa jasandy intellekt taptyrmas kómekshi bolyp tur. Bul ásirese sirek kezdesetin aýrýlardy anyqtaýǵa kezinde mańyzdy.
Sol siiaqty kólik sektorynda da jasandy intellekt keńinen qoldanylýda. Avtonomdy avtomobilder jolda sheshim qabyldaý úshin mashinalyq oqytý men derekterdi taldaýdy paidalanady.
Sondai-aq, jasandy intellekt áýejailar men qoǵamdyq oryndarda kúdikti áreketterdi anyqtaityn jáne qaýipterdiń aldyn alatyn tiimdirek qaýipsizdik júielerin jasaýǵa kómektesedi.
– Degenmen jasandy intellekttiń kóp qoldanylýynyń qandai da bir saldary bolýy múmkin be?
– Iá, bolýy múmkin, biraq ol adamzatqa aitarlyqtai zardap tigizedi dep aitpas edim. Oiǵa keletin eń basty saldary – jasandy intellekt arqyly kóp quraldyń avtomattanýyna bailanysty jumyssyzdyqtyń kóbeiýin birinshi kezekte aitýǵa bolady.
Sonymen qatar jasandy intellektti paidalanýdaǵy etika máselesi de bolýy múmkin. Iaǵni, tehnologiiany damytý maqsatynda alynatyn jeke derekterdiń saqtalýyn jáne onyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý mańyzdy.
Árine, naqty qandai saldary bolatyny jasandy intellekttiń arnaiy júieleriniń qalai qoldanylýyna da bailanysty. Aitalyq, jasandy intellekt diskriminatsiia jasaǵan keister de bar. Iaǵni, jasandy intellekt quralyna adamdardyń násili aqparattardy engizgen kezde «Aziialyq adamdar» sanatyn «jumyssyzdar nemese jalaqysy tómen jumysta jáne kóp balaly otbasynda turatyndar» retinde sipattap bergen.
Sonymen qatar, qazirgi tańda ózdiginen júretin avtokólikter paida bolǵany belgili. Alaida mundai jaǵdaida adamdar jasandy intellekt qoldanylǵan kólikke tolyq senip, saldarynan jol apaty sekildi aýyr zardaptarǵa alyp keletin jaǵdailar da bolyp jatady.
Odan bólek, kibershabýyldar qaýpi artady. Sebebi, jeke derekterdi nemese kompaniia týraly qupiia aqparatty urlaǵysy keletin hakerler jasandy intellekt júielerine kóbirek shabýyl jasaidy.
– Degenmen, jasandy intellekt adamzat úshin qaýipti dep aita alamyz ba?
– Jaqynda IT salasyndaǵy alyptar – Ilon Mask, Stiv Vozniak jáne odan bólek myńdaǵan sarapshy jasandy intellektti qoldanýdy keminde alty aiǵa toqtata turýymyz keregin, osy ýaqyt aralyǵynda jasandy intellektti zertep alýymyz keregin aitqan bolatyn.
Jasandy intellektti adamzatqa qarsy shyǵatyn robot dep túsiný qate bolar. Bul jaǵdaida, iaǵni bolashaqta birneshe stsenarii bolýy múmkin. Sonyń birinshisi – adamzat pen jasandy intellekt birge beibit ómir súredi.
Qazirdiń ózinde avtomattandyrylǵan «mashinalar» adamdardyń jeńil ómir súrýine yqpal etip jatyr. Ol joǵaryda atap ótkenimdei kez kelgen salada baiqalady.
Tipti, robot-kýrerler de paida boldy. Sonyń bárin adamzat óz paidasyna qoldanyp, jasandy intellektpen beibit ómir súrýge bolady. Oiǵa keletin ekinshi stsenarii – jasandy intellekt adamzatty joiyp jiberedi.
Árine, bul ázirge tek biz fantastikalyq filmderde kórip júrgen dúnie. Jasandy intellekt adamzatty joiyp jiberedi dep kesip aitý durys emes. Sebebi biz aldaǵy júz jyldyqta bizdi ne kútip otyrǵanyn boljai da almaimyz.
Suhbattasqan Aiym Nurǵalieva
