Qazaqstan Úkimeti rieltorlar qyzmetin retke keltirýdi bastady. Endi turǵyn úidi satý-satyp alýmen ainalysatyndar mindetti túrde ózin-ózi retteitin uiymdar arqyly jumys isteýi tiis. Bul sheshim vitse-premer Serik Jumanǵarin tóraǵalyq etken komissiia otyrysynda qabyldandy. Atalǵan jańashyldyqqa bailanysty Dalanews.kz redaktsiiasy Májilis depýtaty Oljas Quspekovtiń pikirin surap bildi. Ol zań jobasynyń negizgi maqsaty, jańa talaptardyń rieltorlar jumysyna áseri jáne tutynýshylardy qorǵaý mehanizmderi týraly tarqatyp aitty.
“Zań jobasynyń negizgi maqsaty - rieltorlyq qyzmetti júieleý jáne ár maman biryńǵai talaptar men aiqyn jaýapkershilik aiasynda jumys isteitin kásibi orta qalyptastyrý. Buǵan deiin naryqtyń rettelmeýi, biliktilikke qoiylatyn talaptardyń jáne baqylaý tetikteriniń bolmaýy kóleńkeli shemalardyń, jalǵan habarlandyrýlardyń, kelisimsharttardy durys toltyrmaý faktileriniń jáne azamattar seniminiń tómendeýine ákelgen”, - deidi ol.
Onyń sózinshe, jańa model rieltorlar úshin mindetti ózin-ózi retteý júiesin engizedi.
“Maman ózin-ózi retteitin uiymǵa (ÓRU) múshelikke ótpeiinshe, oqytýdan ótpeiinshe, biliktiligin rastamaiynsha jáne ishki standarttardy saqtamaiynsha jumys istei almaidy”, - deidi ol.
Sonymen birge depýtat jańa júiede emtihan, biryńǵai mamandar reestri, kásibi jaýapkershilikti saqtandyrý, tiptik sharttar men ishki tártip mehanizmderi engiziletinin atap ótti.
“Mundai qurylym kezdeisoq adamdardy naryqtan shyǵaryp, qyzmet sapasyn arttyrýǵa múmkindik beredi”, - deidi ol.
Reestrge tirkelý tsifrlyq formatta júrgiziledi
Depýtat biryńǵai tizilimge tirkelý protsesiniń qolailylyǵy týraly da túsindirdi.
“Biryńǵai reestrge tirkelý zamanaýi ári qolaily tsifrlyq rásim retinde qurylady. Rieltor ÓRU-ǵa múshelikke ótkennen keiin, qajetti talaptardy — oqytýdy, attestattaýdy jáne derekterdi tekserýdi aiaqtaǵan soń, reestrge avtomatty túrde engiziledi”, – dedi ol.
Aitýynsha, reestr ashyq bolady, kez kelgen azamat rieltordyń mártebesin teksere alady.
Sondai-aq Quspekov qazirgi jumys istep júrgen rieltorlarǵa jeńildetilgen ótpeli kezeń qarastyrylǵanyn atap ótti.
“Reestrdiń maqsaty – kedergiler jasaý emes, naryqtyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý”, – dep qosty depýtat.
Tirkelmegen rieltorlardyń qyzmeti zańsyz dep tanylady
Depýtat jańa talaptardy buzǵan jaǵdaida rieltorlarǵa qandai shara qoldanylatynyn da túsindirdi.
“Biryńǵai reestrden tys jumys isteý zańsyz dep tanylady. Tirkeýden ótpegen nemese ÓRU múshesi bolyp tabylmaityn maman mámilelerge qatysa almaidy jáne kásibi tsifrlyq platformalarǵa qol jetkizbeidi”, – dedi ol.
Sonymen qatar ákimshilik jaýapkershilik nemese qyzmetpen ainalysý quqyǵynan aiyrý jazasy da qarastyrylǵan.
ÓRU ishindegi tártip buzýshylyqtar úshin de jaýapkershilik bar.
“Etikalyq kodeksti, standarttardy nemese tutynýshy quqyǵyn buzý faktileri arnaiy tártiptik organda qaralady. Sanktsiialar eskertý jasaýdan bastap ÓRU-dan shyǵarý sharasyna deiin jetedi. ÓRU-dan shyǵarý - kásibi qyzmetti jalǵastyrý múmkindiginen aiyrýmen teń, óitkeni ÓRU músheligi mindetti shart”, – dedi ol.
Baǵa men sapa qalai ózgeredi?
Turǵyn úi naryǵyndaǵy baǵa men sapaǵa qatysty suraqqa jaýap bergen Quspekov oń ózgerister kútetinine senim bildirdi. Aitýynsha, jańa zań naryqta sapany arttyryp, kóleńkeli shemalardy azaitady.
“Biryńǵai standarttar, mindetti oqytý, emtihan jáne jaýapkershilikti saqtandyrý engizilýi qyzmettiń jańa sapalyq deńgeiin qalyptastyrady. Klientter “kelisim boiynsha” emes, naqty bekitilgen qaǵidalar men tiptik sharttarǵa sai qyzmet alady. Rieltorlar qujattardy tekserý rásimderin qatań saqtaýǵa, ashyq jumys isteýge jáne qatelikteri úshin qarjylai jaýapkershilik kóterýge mindetti bolady", – dedi ol.
Ol bastapqyda baǵada shamaly ósim bolýy múmkin ekenin de eskertti.
“Bastapqy kezeńde oqytý, saqtandyrý jáne ÓRU músheligine bailanysty azdap qymbattaýy múmkin. Alaida ýaqyt óte naryq turaqtanady, “kóleńkeli shemanyń” edáýir bóligi joiylady, al kásibi mamandar arasyndaǵy báseke qyzmet sapasyna negizdeledi. Nátijesinde sala mamandary úshin de, azamattar úshin de qaýipsiz ári boljamdy bolady”, – dedi depýtat.
Ótemaqy qory tutynýshylar quqyǵyn qorǵaidy
Depýtat ótemaqy qorynyń tiimdi ekenin atap ótti.
“Kompensatsiialyq qor - tutynýshylardy qorǵaýdyń mańyzdy tetigi. Ol ÓRU músheleriniń mindetti jarnalary esebinen qalyptasady jáne rieltorkásibi qatelik jibergen nemese óz mindetin oryndamaǵan jaǵdailarda klientke týyndaǵan shyǵyndy jedel óteitin júie sanalady.”, – dedi ol.
Sózinshe, bul mehanizm naryqtaǵy ádiletsizdikti azaityp, azamattardyń senimin arttyrady.
“Kompensatsiialyq qor rieltorlardy standarttardy saqtaýǵa yntalandyrady jáne adal emes áreketterdiń aldyn alady. Daýly máselelerdi tez ári tiimdi sheshýge múmkindik beredi, demek naryqtaǵy janjaldardy azaityp, azamattardyń senimin arttyrady. Klientter úshin bul - quqyqtary buzylǵan jaǵdaida birinshi ret naqty qarjylyq kepildik alatynyn bildiredi”, – dedi depýtat.
Buǵan deiin
Eske salsaq, kúni keshe Úkimet rieltorlardyń qyzmetin ózin-ózi retteitin uiymdar arqyly júrgizý týraly sheshim qabyldaǵan edi. Budan bylai jyljymaityn múlikpen ainalysatyndar biryńǵai tizilimge tirkelip, tiptik kelisimsharttardy qoldanýǵa jáne etikalyq kodeksti saqtaýǵa mindetteledi. Tutynýshylardy qorǵaý úshin ótemaqy qory qurylyp, salaǵa baqylaýdy Indýstriia jáne qurylys ministrligi júzege asyrady.
