Qazir qoǵamda AES salý máselesi qyzý kóterilip jatyr. Árkim óz oi-pikirin aityp, talqyǵa salýda. Bul óte keremet jáne demokratiialyq úrdis. Sebebi, bolashaqty baǵamdaýǵa qatysty mańyzdy sheshimder qabyldaýda halyqtyń aralasýy quptarlyq is.
Atap ótý kerek, AES turǵyzý – óte aýqymdy joba. Ony ne úshin iske asyrý qajettigi jii aitylyp júr. Belgili bolǵandai, búginde elimizde elektr energiiasynyń 70 paiyzy kómirden, 20 paiyzy gazdan, 5-6 paiyzy kún, jel jáne sýdan alynady. Oǵan qosa, energetikalyq infraqurylymnyń jartysyna jýyǵy tozǵan desedi.
Saldarynan óńirlerde qýat kóziniń tapshylyǵy baiqalyp otyr. Ásirese, eldiń ońtústik aimaqtarynda jyl ótken saiyn anyq sezilýde. Bul túsinikti de. Sebebi, ońtústikte halyq sany artyp, ekonomikalyq damý qarqyn alǵan.
Mundai jaǵdaida elektr energiiasyn tutyný kórsetkishi óse beretini sózsiz.
Energetikalyq baǵyttaǵy bul másele kúrdelenbei turǵanda, der kezinde ońtaily sheshim qabyldanýy kerektigi aitpasa da túsinikti.
Mamandar, qazir atom energiiasynyń óte tiimdiligin alǵa tartýda. Sebebi, kún men jelden qýat alý tabiǵattyń qubylysyna tikelei bailanysty. Aýa-raiy bultty nemese tynyq bolsa, esh nátije bolmaidy.
Al, AES senimdi jáne turaqty túrde óndire alady. Ári taza energiia beredi. Árine, «atom» degende kókeide birden kúdikti suraq týyndaityny anyq. Biraq, stantsiianyń qurylymy men tehnologiiasy ýaqyt aǵymyna sai jańa úlgige sai jobalanǵan jáne qaýipsiz eken.
Mamandardyń aitýynsha, búginde álem elderi III jáne III+ býyndaǵy reaktorlarǵa qyzyǵady. Sebebi, bul reaktorlar ondaǵan jyldar boiy jumys isteitin bolady. Olardyń ortasha jumys ýaqyty 60 jylǵa eseptelgen. Degenmen, ýaqytyly kútim jasaý jáne aýystyrý arqyly paidalaný merzimin bir ǵasyrǵa deiin uzartýǵa bolady eken.
Túptep kelgende, energiia kózisiz kúndelikti tirshiligimizdi elestetý de múmkin emes. Qolymyzdaǵy telefon, úiimizdegi tońazytqysh, televizor, t.b. turmystyq zattar jáne zaýyttar men kásiporyndar, biznes nysandary bári de qýatqa táýeldi.
Sondyqtan bolashaqty boljap, eldiń jaǵdaiyn oilaityndar úshin AES salýdyń mańyzdylyǵy zor dep oilaimyn. Budan qorqýdyń túgi joq. Sebebi, álemniń damyǵan elderi de qazir atom energetikasyn jandandyrýdy qolǵa alyp otyr.
