Bank of America munai baǵasynyń 2025 jyly ortasha eseppen 65 dollarǵa deiin tómendeidi dep boljaidy. Ekonomikalyq ósimi munai tabysyna bailanǵan Qazaqstan úshin, árine bul jaqsy emes, dep jazady Dalanews.kz.
"Munai tapshylyǵy degen bolmaidy, Sondyqtan biz 2025 jyly munai boiynsha burynǵy pozitsiiamyzdy saqtaimyz", - deidi Bank of America. Demek, bul 2025 jyly AQSh munai óndirisi kólemin arttyratynyn bildiredi. Bank sarapshylary da bul rette 2022 jylǵy kezeńdi eske salady. Ol kezde AQSh munai óndirisin rekordtyq deńgeige deiin óristetken bolatyn. Búgingi tańda álemdik munai óndirisindegi AQSh-tyń úlesi 20% quraidy.
Jalpy, ótken jumadaǵy qorytyndy boiynsha OPEK+ elderiniń naryqtaǵy jaǵdaidy turaqtandyrýǵa salǵan kúsh-jigerine qaramastan Brent munaiynyń bir barreli 71,1 dollarǵa deiin tómendedi (-1,4%). Munai treiderleriniń nazary, negizinen, Baker Hughes keltirgen derekterge qadaldy. AQSh-taǵy munai jáne gaz kenishterin igerýshi qondyrǵylar sany segiz aptada alǵash ret ósimdi kórsetti: 482 (+5) jáne 102 (+2) deiin, bul álemdegi eń iri munai óndirýshi óndirisi ósiminiń ulǵaiýyn tanytýy múmkin.
Osy jaǵynan alǵanda, AQSh prezidenti bolyp qaita sailanǵan Donald Tramptyń sailaýaldy málimdemesi jalań sóz bolmai shyqty, ol endi sol kezdegi ýádesine shyndap jeń túre kirisýge daiyn sekildi. Al ol "kerek bolsa, munai baǵasyn 40 dollarǵa deiin "qulatamyn" degen bolatyn. Sheteldik sarapshylar da Donald Tramp munai baǵasyn kem degende 50 dollar bolýyn qalaitynyn, ol soǵan kúsh salýy múmkin ekenin arakidik aityp qalady.
Árine, el ekonomikasynyń ósimi munai tabysyna bailanǵan Qazaqstan úshin bul jaqsy emes.
Mysaly, Halyk Finance sarapshysy Nurlan Qanjanov 2024 jylǵy jalpy ishki ónim kórsetkishisiniń ósimi byltyrǵy deńgeiden aspaq túgili, ony qaitalai da almaitynyn boljap otyrǵandaryn aitady. Buǵan basty sebep - biylǵy munai óndirisi kóleminiń qysqarýy.
"Biyl Qazaqstanda munai óndirisi kóleminiń tómendeýi 2024 jyldyń sońyna qarai JIÓ ósý qarqynynyń odan ári baiaýlaýyna ákelip soǵýy múmkin. Iaǵni, ótken jyldyń kórsetkishin igere almai qalý qaýpi bar. 2024 jyldyń alǵashqy 10 aiynyń qorytyndysy boiynsha taý-ken óndirisi sektoryndaǵy ósim nebári 0,3%-dy qurady. Bizdiń boljamdarymyzǵa sáikes, IV-toqsanda bul kórsetkishtiń jyldyq mánde 1%-dan aspaidy, bul 2023 jylmen salystyrǵanda munai óndirisi kóleminiń qysqarýyna bailanysty. Ekonomikanyń basqa sektorlarynda, ásirese qazir qarqyndy damyp kele jatqan saýda-sattyq salasynda aǵymdaǵy ósý mánderi saqtalǵan jaǵdaida da, 2024 jyly JIÓ-niń jalpy ósimi ótken jylǵy deńgeiden aitarlyqtai tómen bolady dep kútiledi. Biz aǵymdaǵy jyly 4%-dyq ekonomikanyń joǵary ósimi bolady dep kútpeimiz, 2024 jyldyń sońyndaǵy boljamymyz 3,9% deńgeiinde qala beredi", - deidi ol.
Onyń ústine úkimet ótkende quldyrap, qaita boiyn tiktei bastaǵan teńgemizdiń bundai kúige túsýiniń úsh sebebin ataǵan bolatyn. Sonyń biri munai baǵasynyń tómendeýi bolǵanyn eske sala ketelik.
Úkimet 2025 jylǵy biýdjet josparynda munaidyń bir barreli OPEK+ bekitken 75 dollarǵa súienedi, al pessimistik josparynda bul kórsetkish 60 dollardy quraitynyn aita ketelik. Qarjyger Bolat Jámishev pessimistik jospardyń kúni týǵan jaǵdaida, iaǵni eksporttyq taýarlardyń baǵasy tómendegende biýdjetti short kesýge týra keletinin, ondaida qarapaiym halyqqa qiyn bolatynyn aitqan edi.
