Jyl basynan beri memlekettik járdemaqylarmen, sondai-aq Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan (budan ári – MÁSQ), balany bosanýǵa jáne bala 1,5 jasqa tolǵanǵa deiin onyń kútimine bailanysty tólemdermen jalpy somasy 437,7 mlrd teńgege 369,1 myń adam qamtyldy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Eńbek jáne áleýmettik qorǵaý ministrliginiń málimetinshe, bala týǵanda beriletin járdemaqyny 2025 jyldyń basynan bastap respýblikalyq biýdjetten barlyǵy 30,6 mlrd teńge somaǵa 169,2 myń adam, onyń ishinde maýsym aiynda 4,3 mlrd teńge somasyn 24,2 myń adam aldy.
Bul járdemaqyǵa bala týǵan, asyrap alǵan, sondai-aq qamqorlyqqa alǵan balalary bar elimizdiń azamattary, qandastar, sondai-aq Qazaqstanda turaqty turatyn sheteldikter úmitker bola alady.
Balaǵa kútim jasaityn adam mindetti áleýmettik saqtandyrý júiesine qatysýshy bolyp tabylmaǵan jaǵdaida týǵan, asyrap alǵan, sondai-aq qorǵanshylyqqa alǵan balalary bar, eger olar basqa ata-ananyń otbasynda eskerilmese, ógei balalary bar adamdardyń (otbasylardyń) bala kútimine bailanysty járdemaqy alýǵa quqyǵy bar.
Esepti kezeńde 1,5 jasqa tolǵanǵa deiin bala kútimi boiynsha járdemaqymen 21,7 mlrd teńge somasynda orta eseppen 123,8 myń adam qamtyldy, onyń ishinde maýsym aiynda 3,6 mlrd teńge somasyn 124,5 myń adam aldy.
Bala týýyna jáne bala kútimine arnalǵan memlekettik járdemaqylardyń mólsheri respýblikalyq biýdjet týraly zańmen tiisti qarjy jylyna bekitilgen ailyq eseptik kórsetkishke (budan ári – AEK) bailanysty belgilenedi. 2025 jyldyń basynan bastap memlekettik járdemaqylardyń mólsheri 6,5%-ǵa indekstelgen.
Biylǵy bala týýyna arnalǵan járdemaqy mólsheri:
- birinshi, ekinshi, úshinshi balaǵa – 38,0 AEK nemese 149 416 teńge;
- tórtinshi jáne odan keiingi balalarǵa – 63,0 AEK nemese 247 716 teńge.
Bala 1,5 jasqa tolǵanǵa deiin onyń kútimine bailanysty tólenetin járdemaqy ai saiyn kelesidei mólsherde tólenedi:
- birinshi balaǵa – 5,76 AEK nemese 22 648 teńge;
- ekinshi balaǵa – 6,81 AEK nemese 26 777 teńge;
- úshinshi balaǵa – 7,85 AEK nemese 30 866 teńge;
- tórtinshi jáne odan keiingi balalarǵa – 8,90 AEK nemese 34 995 teńge.
Budan basqa jumys isteitin azamattarǵa júktilikke jáne bosanýǵa, jańa týǵan balany (balalardy) asyrap alýǵa bailanysty kirisinen aiyrylǵan jaǵdaida MÁSQ-tan tólenetin áleýmettik tólem júktiligi jáne bosanýy boiynsha berilgen demalystyń barlyq kúnderine taǵaiyndalady.
"Tólem mólsheri júktiligi jáne bosanýy boiynsha ýaqytsha eńbekke jaramsyzdyq paraǵy berilgenge deiingi sońǵy 12 ai ishinde MÁSQ-ǵa áleýmettik aýdarymdar júrgizilgen ortasha ailyq kiriske jáne eńbekke jaramsyzdyq kúnderiniń sanyna bailanysty bolady", delingen ministrlik habarlamasynda.
Atalǵan birjolǵy tólemdi jyl basynan beri jalpy somasy 166,9 mlrd teńge somasynda 116,1 myń adam aldy, onyń ishinde maýsym aiynda 22 mlrd teńge somasynda 19,4 myń adam aldy.
2025 jyldyń 6 aiynda taǵaiyndalǵan tólemniń ortasha mólsheri 1 556 736 teńgeni qurady.
Sondai-aq, MÁSQ-dan áleýmettik saqtandyrý júiesine qatysýshyǵa bala týǵan kúnnen bastap bir jarym jasqa deiin onyń kútimine bailanysty tabysynan aiyrylǵan jaǵdaida ai saiynǵy áleýmettik tólem taǵaiyndalady. Tólem mólsheri sońǵy 2 jylda MÁSQ áleýmettik aýdarymdar júrgizilgen ortasha ailyq tabystyń 40%-yn quraidy. Eki jáne odan da kóp bala týǵan jaǵdaida tólem ár balaǵa jeke taǵaiyndalady.
2025 jyldyń 6 aiynda bul tólem 218,5 mlrd teńge 129,2 myń adamǵa, onyń ishinde maýsym aiynda 35,5 mlrd teńge 19,5 myń adamǵa taǵaiyndaldy. 6 aidaǵy ortasha ailyq tólem 89 881 teńgeni qurady.
Buǵan deiin saitymyzda Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrligi jelide taraǵan "alty baladan kem balasy bar kópbalaly otbasylar memlekettik járdemaqydan qaǵylýy múmkin" degen aqparatty joqqa shyǵarǵanyn jazǵanbyz.
