Freedom Inside '26

«Ádebiet – dostyq kópiri»: Abaidyń 180 jyldyǵyna arnalǵan mádeni is-shara

«Ádebiet – dostyq kópiri»: Abaidyń 180 jyldyǵyna arnalǵan mádeni is-shara

2025 jylǵy 7 tamyzda «Ǵylym ordasy» RMK Iran Islam Respýblikasynyń Almaty qalasyndaǵy Bas konsýldyǵy jáne Mádeni ókildigimen birlesip, qazaqtyń uly aqyny Abai Qunanbaiulynyń 180 jyldyq mereitoiyna arnalǵan «Ádebiet – dostyq kópiri» atty kórme uiymdastyrdy,- dep habarlaidy Dalanews.kz

Is-sharaǵa «Ǵylym ordasy» RMK bas direktory Ular Muqajanov, Iran Islam Respýblikasynyń Almatydaǵy Bas konsýly Sýna Ahmadi, Iran Mádeni ókildiginiń basshysy Hossein Aǵazade, sondai-aq Irandaǵy qazaq diasporasynyń ókilderi, ziialy qaýym men ǵalymdar qatysty.

Halyqaralyq sharanyń basty maqsaty – Abai Qunanbaiulynyń rýhani-mádeni murasyn dáriptep, onyń tereń mazmundy shyǵarmalary men adamzattyq qundylyqtarǵa negizdelgen ideialaryn halyqaralyq deńgeide nasihattaý. Sonymen qatar, bul mádeni bastama qazaq jáne iran halyqtary arasyndaǵy ádebi bailanysty nyǵaityp, eki el arasyndaǵy mádeni yntymaqtastyqty jańa deńgeige kóterýge baǵyttalǵan.

«Abai Qunanbaiulynyń 180 jyldyǵy – onyń rýhani jáne ádebi murasyn jańa qyrynan tanyp, zerdeleýge múmkindik beretin mańyzdy kezeń. Abai – qazaq jazba ádebietiniń negizin qalaýshy ǵana emes, ulttyq oi-sana men mádeniettiń simvoly. Búginde Abai shyǵarmalary ádebiettanýmen qatar, filosofiia, tarih, til bilimi jáne mádeniettaný salalarynda keńinen zerttelip keledi. Osy oraida, Ǵylym ordasy Ortalyq ǵylymi kitaphanasynyń qorynda saqtalǵan sirek basylymdar men qoljazbalar – úlken ǵylymi mańyzǵa ie. Bul sirek basylymdar Abaidyń ádebi stilin, jazba tiliniń damýyn jáne eńbekteriniń taralý aiasyn jan-jaqty zertteýge múmkindik beredi», – dep atap ótti «Ǵylym ordasy» RMK bas direktory Ular Muqajanov.

Sonymen qatar, Abai murasyn parsy tiline aýdarǵan belgili jazýshy Qajy Muhammed Shadkamdy eske alý keshi ótti. Qajy Muhammed Shadkam – parsy ádebi tilin jetik meńgergen, Abaidyń óleńderi men eńbekterin parsy tiline aýdaryp, qazaq ádebietin Iran jurtshylyǵyna keńinen tanytqan kórnekti tulǵa. Onyń eńbegi eki el arasyndaǵy mádeni dialogty nyǵaitqan mańyzdy aýdarma retinde joǵary baǵalanady.

Kesh barysynda uly aqynnyń óleńderi qazaq jáne parsy tilderinde oqylyp, Ǵylym ordasynyń sirek kitaptar qoryndaǵy Abai shyǵarmalarynyń túrli basylymdary, parsy tiline aýdarmalary, 500 bettik «qazaqsha-parsysha» sózdik, sondai-aq «Abai – Rýdaki» dostyq kilemi men Temirbek Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademiiasy stýdentteriniń týyndylary kópshilik nazaryna usynyldy. Sonymen qatar, Abaidyń 180 jyldyǵyna arnalǵan mánerlep oqý baiqaýynyń jeńimpazdary marapattalyp, arnaiy syilyqtar tabystaldy.

Shara sońynda taraptar qazaq-iran ádebi bailanysyn nyǵaitýǵa niet bildirip, mundai mádeni kezdesýlerdiń jii ótkizilýiniń mańyzdylyǵyn atap ótti.