بٷگٸنگٸ قازاق حالقىنىڭ تٷپكٸ تەگٸ بولاتىن كٶشپەندٸلەردٸڭ ەجەلگٸ شىعىسپەن ەردايىم بايلانىسى تەرەڭدە بولعانى بارشامىزعا ايان. قازٸرگٸ تاڭدا قازاقستان جۇرتشىلىعىن ەلەمدٸك ٶركەنيەتتٸڭ باستاۋىندا تۇرعان وسى ەلدەر مەدەنيەتٸمەن تانىستىعى ەلٸ دە بولسا تولىققاندى سيپاتقا يە بولماي كەلەدٸ. وسى كەمشٸلٸكتٸڭ ورنىن تولتىرۋعا ارنالعان العاشقى قادامداردىڭ بٸرٸ - 2014 جىلى 16 مامىردا ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ شىعىستانۋ فاكۋلتەتٸندە تۇساۋى كەسٸلگەن شىعىس مۇراجايى – شىعىس حالىقتارىنىڭ رۋحاني جەنە ماتەريالدىق مەدەنيەتٸنەن جان-جاقتى حاباردار ەتەتٸن جەدٸگەرلەر جيناقتالعان جەرگە اينالدى.
ەگەر ودان دا ەرٸگە بويلايتىن بولساق, 1989 جىلى ەلٸمٸزدە ەڭ العاش رەت شىعىس تٸلدەرٸن وقىتاتىن وقۋ ورنى دا وسى قارا شاڭىراعىمىز – ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸ بولۋى دا تەگٸن ەمەس ەدٸ. دانىشپان بابامىز ەل فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸ اتىنا زاتى ساي شىعىس مەدەنيەتٸن بويىنا تەرەڭ سٸڭٸرگەن, بٸلٸم مەن عىلىم نەرٸن سۋسىنداعان كەمەل جاس بۋىندى تەربيەلەۋدٸ باستى ماقساتتارىنىڭ بٸر تارماعى رەتٸندە سانايدى. بٸلٸمدٸ تەربيەمەن تەرەڭ ۇشتاستىرا بٸلگەن بٸزدٸڭ شىعىستانۋ فاكۋلتەتتٸڭ باستى ۇستانىمى – جاس ۇرپاق بويىنا شىعىس تٸلدەرٸمەن قاتار شىعىس مەدەنيەتٸن دە تەرەڭ سٸڭٸرۋ, ٶيتكەنٸ بٸز- شىعىس مەدەنيەتٸنٸڭ ٶكٸلٸمٸز, شىعىس توپىراعىنان نەر الىپ ٶسكەن ٶسكەلەڭ ۇلتتىڭ ۇرپاعىمىز. جاھاندانۋدىڭ قارىشتى قادامدارى اياسىندا بٸز ٶزٸمٸزدٸڭ شىعىستىق دٸلٸمٸزدەن قول ٷزٸپ قالماي, قايتا قايماعىن بۇزباي ساقتاپ, كەلەسٸ بۋىنعا مۇرا قىلىپ قالدىرۋىمىز كەرەك. دەمەك, بۇل سوناۋ كٶنەدەن كەلە جاتقان دەستٷر جالعاستىعى, ال بٸزدٸڭ ماقساتىمىز – دەستٷر جالعاستىعىن ەرٸ قاراي دامىتۋ. فاكۋلتەتٸمٸز شىعىس ەلدەرٸنٸڭ ٸرٸ ۋنيۆەرسيتەتتەرٸمەن, عىلىمي جەنە وقۋ ورتالىقتارىمەن, قازاقستانداعى شىعىس ەلدەرٸنٸڭ حالىقارالىق قورلارىمەن جەنە ديپلوماتييالىق ٶكٸلدٸكتەرٸمەن تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتقان.
فاكۋلتەتٸمٸز بٸلٸم الۋشى تۇلعانىڭ جان-جاقتى دامۋىنا, ٶزٸن-ٶزٸ كەمەلدەندٸرۋٸنە قاجەتتٸ جاعداي جاساۋ ٷشٸن بار كٷش-جٸگەرٸن سالىپ, ستۋدەنتتٸك ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋعا, كٶشباسشىلىق قاسيەتتەردٸ تەربيەلەۋگە جان-جاقتى مٷمكٸندٸكتەر تۋدىرۋدا.
فاكۋلتەتتە كومپيۋتەر سىنىپتارى مەن ينتەرنەت زالدار جۇمىس ٸستەيدٸ. ينترانەت جٷيەسٸ بارلىق وقىتۋشىلار مەن ستۋدەنتتەردٸ قامتيتىن, وقۋ ٷدەرٸسٸنٸڭ بارلىق كەزەڭٸندە كٶپتەگەن پارامەترلەردٸ كٷندەلٸكتٸ باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتەتٸن, ستۋدەنتتەردٸ وقۋعا ىنتىلاندىرۋعا, ولاردىڭ ٷلگەرٸمٸ مەن بولاشاق جۇمىس ورنىندا بٸلٸمٸن پراكتيكالىق قولدانۋ قىزىعۋشىلىعىنا ىقپال ەتەتٸن ٸرٸ كورپوراتيۆتٸك جەلٸ بولىپ تابىلادى.
«شىعىس مۇراجايى» – فاكۋلتەتٸمٸزدٸڭ ٸنجۋ-مارجانى,مۇندا قىتاي, جاپونييا, كورەيا, تٷركييا جەنە ٷندٸستان شەبەرلەرٸنٸڭ قولىنان شىققان ەجەلگٸ شىعىستىڭ مەدەنيەتٸن, دانالىعىن, پەلساپاسى مەن رۋحىن بەينەلەيتٸن جەدٸگەرلەر بار, سونداي-اق شىعىس حالىقتارى ۇلتتىق كيٸمدەرٸ, قولدانبالى ٶنەر تۋىندىلارى, تۇرمىستىق زاتتار شىعىس سارىنىندا ٶرنەكتەلگەن. شىعىستىڭ حاس شەبەرلەرلەرٸنٸڭ قولىنان شىققان بٸرەگەي ەكسپوزيتسييالار مەن جەدٸگەرلەر فاكۋلتەتكە كەلگەن كەز-كەلگەن قوناقتى كٶز تارتار ەسەمدٸگٸ مەن رۋحاني بايلىعىمەن باۋراپ الادى. سولاي بولۋى زاڭدى دا, ٶيتكەنٸ مۇنداعى كەيبٸر جەدٸگەرلەر ەلەمدەگٸ ەش مۇراجايدا كەزدەسپەيدٸ دەپ نىق ايتا الامىز ەرٸ شىعىس مۇنداي مۇراجايى – قازاقستانداعى بٸرەگەي مۇراجاي ەكەندٸگٸن جەنە ونىڭ قارا شاڭىراعىمىز ەل فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ شىعىستانۋ فاكۋلتەتٸندە ورىن تەپكەندٸگٸن ماقتان ەتەمٸز. مۇراجايعا كەلۋشٸ قاۋىم شىعىس مەدەنيەتٸنەن سۋسىنداپ, كٶزدٸڭ جاۋىن العان سان الۋان ۇلتتىق ناقىشتا تٸگٸلگەن كيٸمدەر, مۇراجايداعى سيرەك كەزدەسەتٸن جەدٸگەرلەر ارقىلى تالعامپاز كٶرەرمەننٸڭ جٷرەگٸن جاۋلاپ ٷلگەرگەن ەسەمدٸك پەن سانالىلىقتى تاماشالاۋعا مٷمكٸندٸك الادى.
شىعىس ەلدەرٸنٸڭ مەدەنيەتٸ مىڭداعان جىلدار بويى قالىپتاسقان, ونىڭ ەر الۋاندىعى مەن بايلىعى, تالعامپازدىعى مەن كٶز جاۋىن الاتىن ەسەمدٸگٸ جايلى ٶز الدىنا ەڭگٸمە ەتۋگە بولادى. شىعىس ٶنەرٸنٸڭ ەلەمدٸك مەدەنيەتتە الار ورنى ايرىقشا, ول ەشبٸر باسقا حالىقتاردىڭ مەدەنيەتٸنە ۇقسامايدى, دارا ەرٸ ەرەكشە قاسيەتتەرگە يە. ادامزات بالاسىنىڭ قىر-سىرى شەكسٸز وريەنتاليزمگە دەگەن قىزىعۋشىلىعى مەن تاڭدانۋى ۋاقىت ٶتكەن سايىن كٷشەيمەسە, تولاستاعان ەمەس.
ەلەمدٸك مەدەنيەتكە قوماقتى ٷلەس بولىپ قوسىلعان مەدەني جەدٸگەرلەر, مۇرالار, سەۋلەت ەسكەرتكٸشتەرٸ, سۋرەتتەر مەن مٷسٸندەردٸڭ ەرقايسىسىسى تامىرى تەرەڭدە جاتقان شىعىس مەدەنيەتٸ تۋرالى سىر شەرتٸپ تۇرعانداي. شىعىستانۋ فاكۋلتەتٸندە وقيتىن قازاق جاستارىنىڭ شىعىس تٸلدەرٸن عانا جەتٸك مەڭگەرٸپ قانا قويماي, ٶزدەرٸ وقىپ وتىرعان قىتاي, جاپون, كورەي, پارسى,اراب, حيندي, تٷرٸك ەلدەرٸنٸڭ تاريحىمەن, مەدەنيەتٸمەن, سالت- دەستٷرلەرٸمەن, نانىم-سەنٸمدەرٸمەن جان-جاقتى حاباردار ەكەندٸگٸنە مۇراجايدى كٶرۋگە كەلگەن قوناقتاردىڭ تالايى تەنتٸ بولعان. وسى رەتتە بٸزدٸڭ جاستارعا ساپالى بٸلٸم مەن شىعىستىق ٷلگٸدە تەربيە بەرٸپ وتىرعان شىعىستانۋ فاكۋلتەتٸنٸڭ وقىتۋشىلارىنىڭ ەرەن ەڭبەگٸنٸڭ نەتيجەسٸ دەپ باسا ايتىپ ٶتكٸم كەلەدٸ. «شىعىس مۇراجايىنىڭ» اشىلۋىنا دا فاكۋلتەتٸمٸزدٸڭ – نەبيجان مۇقامەتحانۇلى, دەۋلەت فاتيما, كەرٸمباەۆەرجان, دوسىمبەكوۆا راۋان, نۇرجاەۆا الينا, شەرٸپققازى نۇرتەلٸپ سەكٸلدٸ بەلدٸ تۇلعالارى بەل شەشٸپ كٸرٸسكەن بولاتىن.
تىلسىم ەرٸ تاڭعاجايىپ شىعىس مەدەنيەتٸمەن ەتەنە ارالاسۋعا سەپ بولعان «شىعىس مۇراجايى» جىل سايىن اجارلانىپ, كەلۋشٸ قوناقتاردى شىعىستىڭ سىرلى ەلەمٸمەن تانىسۋعا شاقىرادى.
كەنجەباەۆا ا.ە., نۇرجاەۆا ا.م.,
ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ شىعىستانۋ فاكۋلتەتٸ
قىتايتانۋ كافەدراسىنىڭ وقىتۋشىلارى
