وڭتٷستٸكتٸڭ ٶندٸرٸسٸنە قازۇۋ-دٸڭ عىلىمي جوبالارى ەندٸرٸلمەك
جيىنعا وبلىس ەكٸمٸ جانسەيٸت تٷيمەباەۆ, ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ رەكتورى عالىمقايىر مۇتانوۆ پەن اتالعان ۋنيۆەرسيتەت جانىنداعى 10 عىلىم ينستيتۋتىنىڭ عالىمدارى, ٶڭٸردەگٸ جوعارعى وقۋ ورىندارىنىڭ عالىمدارى مەن ٶنەركەسٸپ سالاسىنىڭ ماماندارى قاتىستى.
پرەزيدەنتتٸڭ بيىلعى جىلعى جولداۋىندا «ٶندٸرٸسكە يننوۆاتسييالار ەنگٸزۋ» تاپسىرماسى مەن كەشەگٸ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىندا ايتىلعان يدەيالاردى جٷزەگە اسىرۋدا وڭتٷستٸكتە قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸ عالىمدارى 40-قا جۋىق جوباسىۇسىنىلعان يننوۆاتسييالار كٶرمەسٸ مەن بٷگٸنگٸ دٶڭگەلەك ٷستەل وسى تاپسىرمانى جٷزەگە اسىرۋداعى باستاما بولىپ وتىر.
ەربٸر مەملەكەتتە عىلىم مەن بٸلٸمنٸڭ ٶندٸرٸسپەن بايلانىسى جاقسى بولعان جەردە سول ەلدٸڭ ەكونوميكاسى داميتىنىن ايتقان ايماق باسشىسى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸمەن بايلانىستى نىعايتۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
– ەل-فارابي ۋنيۆەرسيتەتٸمەن بٸز ەكٸ جاعىنان تىعىز بايلانىسا الامىز. بٸرٸنشٸسٸ قازاق بٸلٸمٸ مەن عىلىمىنىڭ ەلٸمٸزدەگٸ قارا شاڭىراعى بولسا, ەكٸنشٸ جاعىنان ەل-فارابيدٸڭ تۋعان جەرٸ وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسى. وسى جاعىنان بٸز بٸرلەسٸپ جۇمىس اتقارىپ ەلٸمٸزدٸڭ ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا سٷبەلٸ ٷلەس قوسۋىمىز قاجەت. بٷگٸن وسى ماقساتتا ۋنيۆەرسيتەتپەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا وتىرامىز. وسىنىڭ اياسىندا ەل-فارابيدٸڭ تۋعان جەرٸ وتىرار اۋدانىندا جەنە تٷركٸستان قالاسىندا ارحەولوگييالىق قازبا جۇمىستارىن بٸرلەسە وتىرىپ ارى قاراي دامىتۋ. جەنە وبلىستا كٶپتەگەن جاڭا قالاشىقتار تابىلىپ جاتىر, سولاردىڭ بٸرٸ شىمكەنتەگٸ ابىلاي حاننىڭ ورداسى بولعان «حان قورعان» دەگەن جەر بار, ودان كەيٸن ەبۋ ناسىر ەل-فارابيدٸڭ ٶسكەن جەرٸ وتىرار بولسا, تۋعان جەرٸ «وقسىز» قالاشىعىندا ەش قانداي قازبا جۇمىستارى جٷرگٸزٸلمەگەن. وسى ارحەولوگييالىق قازبا جۇمىستاردى سٸزدەردەگٸ ماماندارمەن بٸرلەسە وتىرىپ جاساۋعا دايىنبىز, – دەدٸ ەكٸم.
سونىمەن قاتار, ەكٸم جىل سايىن ۋنيۆەرسيتەت ۇيىمداستىرىپ كەلەتٸن جىلدىق كونفەرەنتسييانىڭ بٸرٸن وڭتٷستٸك قازاقستاندا ٶتكٸزٸپ وتىرۋدى جەنە اتالعان وقۋ ورنىنىڭ وقىتۋشى پروفەسسورلارى ٶڭٸرگە كەلٸپ لەكتسييا وقىسا دەگەن ۇسىنىسى مەن وسىنداعى جاس عالىمداردىڭ ەل-فارابي ۋنيۆەرسيتەتٸنەن تەجٸريبە الماسۋىن ۇيىمداستىرۋدى ايتتى.
دٶڭگەلەك ٷستەلدە بٸرقاتار عالىمدار مەن كەسٸپورىن ٶكٸلدەرٸ ٶندٸرٸستەگٸ ەكولوگييالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك جاعدايدى جاقسارتۋ ماقساتىندا بايانداما جاسادى.
وندا ولار ازىق-تٷلٸك, حيمييالىق تەحنولوگييالار, فارماتسەۆتيكا مەن مەديتسينا, اگروٶنەركەسٸپ كەشەندەرٸنە, مۇناي-گاز ٶنەركەسٸبٸندەگٸ, بيوتەحنولوگييالار مەن IT-تەحنولوگييالار سالالارىنداعى يننوۆاتسييالىق جوبالاردى وبلىستىڭ ٶندٸرٸستەرٸنە ەنگٸزۋ جايىن سٶز ەتتٸ.
وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىندا تەۋەلسٸزدٸك العان 25 جىلدا جالپى ٶڭٸرلٸك ٶنٸمدەگٸ ٶنەركەسٸپتٸڭ ٷلەسٸ 15%-دان 28%-عا دەيٸن ارتقان. بۇل ٶندٸرٸسكە جاڭا تەحنولوگييالار جەنە زاماناۋي جوبالاردىڭ ەنگٸزٸلۋٸ, جاڭا ٶنٸم تٷرلەرٸن شىعارۋ ارقاسىندا قول جەتكٸزٸلگەن جەتٸستٸك.
ۋنيۆەرسيتەت تەك قانا تەلٸم بەرٸپ قويماي, سونىمەن قاتار عىلىمي جەتٸستٸكتەرٸن ٶندٸرٸسكە جەمٸستٸ ەنگٸزۋدە. مەسەلەن, قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ عالىمدارى وبلىسىمىزداعى «حيمفارم» اق-ىندا «ليمونيدين» وتاندىق مايىن شىعارۋدى ويلاپ تاپسا, «شىمكەنت قۇس» جشس-مەن بٸرلەسە قۇس شارۋاشىلىعىنا بيولوگييالىق بەلسەندٸ قۇراما جەم شىعارۋدى قولعا الۋدا.
ايتا كەتەيٸك, ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸ رەسپۋبليكاداعى 80-جىلدان استام تاريحى بار وقۋ ورنى. مۇنداعى 15 فاكۋلتەتتە 180 ماماندىقتار بويىنشا 20 مىڭنان استام ستۋدەنتتەر, ماگيسترانتتار مەن دوكتورلار تەلٸم الۋدا.
وقو ەكٸمٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ
