ولجاس بەكتەنوۆ سۋ تاسقىنىنىڭ ەكٸنشٸ تولقىنى قارساڭىندا اتىراۋ تۇرعىن الاپتارىن تاسقىننان قورعاۋ جۇمىستارىن تەكسەردٸ, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ولجاس بەكتەنوۆ وبلىس ورتالىعىنداعى تۇرعىن ٷي الاپتارى بەكٸنٸستەرٸن تەكسەرۋ بارىسىندا اتىراۋ قالاسىنىڭ سۋ تاسقىنىنىڭ بولجامدى ەكٸنشٸ تولقىنىنا دايىندىق جۇمىستارىمەن تانىستى. باتىس ٶڭٸردە رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ يريكلين سۋ قويماسىنان سۋدىڭ كەلۋٸنە بايلانىستى, سونداي-اق جايىق ٶزەنٸنە قۇيىلار ساعاداعى ٸرٸ تاسقىن مەن سۋ دەڭگەيٸنٸڭ كٶتەرٸلۋٸ سالدارىنان جاعداي كٷردەلٸ كٷيٸندە قالىپ وتىر.
بۇرىن حابارلانعانداي, باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى ٸرٸ سۋ تاسقىنىنان كەيٸن اعىن سۋ ٶزەن ارناسىمەن اتىراۋ وبلىسىنا قاراي جىلجىپ, كاسپيي تەڭٸزٸنە قۇيادى. سوڭعى تەۋلٸكتە بقو تاراپىنان كەلەتٸن سۋدىڭ ەسەرٸنەن اتىراۋ قالاسىندا سۋ دەڭگەيٸنٸڭ 6 سم-گە كٶتەرٸلۋٸ تٸركەلدٸ (سۋ تاسقىنى باستالعاننان بەرٸ جالپى كٶتەرٸلۋٸ 227 سم-دٸ قۇرادى).
تۇرعىن ٷي الاپتارىن نىعايتۋ, سونداي-اق جايىقتىڭ ٶتكٸزۋ قابٸلەتٸن ارتتىرۋ ٷشٸن ٶزەن تٷبٸن تەرەڭدەتۋ جۇمىستارىنىڭ قارقىنى تەكسەرٸلدٸ. تيٸستٸ كٷشتەردٸڭ كٶلەمدٸ سۋدىڭ كەلۋٸنە دايىندىق دەڭگەيٸن قاراپ كٶردٸ.
ٷكٸمەت باسشىسى ولجاس بەكتەنوۆ اتىراۋ وبلىسىنا سۋ تاسقىنى جاعدايى تۇراقتانعان ٶڭٸرلەردەن ەسكەري قىزمەتشٸلەر مەن تەحنيكانى جەدەل جەتكٸزٸپ, كٷشتەردٸ ارتتىرۋدى تاپسىردى.
بٷگٸنگٸ تاڭدا سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ شارالارىنىڭ 92%-ى ورىندالدى. جۇمىستى تيٸمدٸ جٷرگٸزۋ ٷشٸن قالا 111 سەكتورعا بٶلٸنگەن. ۇزىندىعى 482 كم قورعانىس بٶگەتتەرٸ سالىندى, اياقتالعان ۋچاسكەلەر تەحنيكالىق قاداعالاۋ ارقىلى تەكسەرٸلدٸ. جۇمىستارعا تجم, ٸٸم, قورعانىس مينيسترلٸگٸ, ۇلتتىق ۇلاننىڭ 6 مىڭعا جۋىق ەسكەري قىزمەتشٸسٸ, ەكٸمدٸك قىزمەتكەرلەرٸ, 2 مىڭعا جۋىق تەحنيكا جۇمىلدىرىلعان. ەرٸكتٸلەر تاراپىنان بەلسەندٸ كٶمەك كٶرسەتٸلۋدە. ٶتكەن سەنبٸدە جاعالاۋدى نىعايتۋ سەنبٸلٸگٸ اياسىندا قالانى قورعاۋ جۇمىستارىنا 9 مىڭعا جۋىق ەرٸكتٸ قاتىستى.
سونىمەن قاتار جايىق ٶزەنٸنەن كاسپيي تەڭٸزٸنە سۋ ٶتكٸزۋ قابٸلەتٸن ارتتىرۋ ٷشٸن ٶزەن تٷبٸن تەرەڭدەتۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە. سۋ جولدارىن تازارتۋ, تەرەڭدەتۋ جەنە كەڭەيتۋ ماقساتىندا ارنايى تەحنيكالىق فلوتتىق كەمەلەر, گيدراۆليكالىق ەكسكاۆاتورلار قولدانىلۋدا.
سونىمەن قاتار سۋارۋ-سۋلاندىرۋ جٷيەلەرٸندە سۋ تاسقىنىنا قارسى جۇمىستار جٷرگٸزٸلۋدە. اتىراۋ وبلىسىندا 15 كانالدىڭ 14-ٸ جايىق ٶزەنٸ بويىندا ورنالاسقان. تٶرت جٷيەدە (سوكولوك, نارىن, چەرنايا رەچكا, باقساي) تاسقىن سۋدىڭ ٶزدٸگٸمەن اعۋىنا مٷمكٸندٸك بار. وسىعان بايلانىستى سۋدى بۇرۋ ٷشٸن جەر بەدەرٸن پايدالانۋ ماقساتىندا ارنالار تازارتىلىپ, كانالدىڭ جيەگٸ بۇزىلادى. مىسالى, NCOC كومپانيياسى قولدانىستاعى قۇرىلىستاردى بٶلشەكتەي وتىرىپ, ۇزىندىعى 24 كم بولاتىن «سوكولوك» قوسىمشا اينالما ارناسىن سالۋ ٷشٸن جەردٸ قازۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋدە. جالپى العاندا, اتالعان سۋ بۇرۋ ارنالارى تاسقىن سۋدى 139,9 م3/سەك اعىزۋ مٷمكٸندٸگٸنە يە. بارلىق نەگٸزگٸ سۋ قابىلداعىشتاردا سورعى ستانسالارىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸ تەۋلٸك بويى كەزەكشٸلٸك اتقارۋدا.
قاۋٸپتٸ ايماققا جارسۋات جەنە قۇرىلىس ەلدٸ مەكەندەرٸ كٸرەدٸ, بۇل اۋماقتا 10,5 كم بٶگەت ورنالاسقان. قازٸرگٸ ۋاقىتتا بۇل اۋماقتا ارنايى تەحنيكالار ارقىلى بٶگەتتەر تۇرعىزىلعان. سونداي-اق سۋ باسۋ قاۋپٸ بار يندەربور, ەلتاي, ەسبول, كٶكتوعاي, بٶدەنە, ٶرلٸك جەنە ىنتىماق اۋىلدارىندا بٶگەتتەر كٶتەرٸلٸپ جاتىر. جاعالاۋدى نىعايتۋ جۇمىستارى يندەر, ماحامبەت, يساتاي جەنە قۇرمانعازى اۋداندارىندا جٷرگٸزٸلۋدە.
سونىمەن قاتار سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن جىلىوي اۋدانىندا تج زارداپتارىن جويۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە. ەلەكتر جەنە گازبەن جابدىقتاۋدى قالپىنا كەلتٸرۋ جالعاسىپ جاتىر. 201 ٷيدە گاز بەرۋ قالپىنا كەلتٸرٸلدٸ, 41 ٷيدە دەزينفەكتسييالىق جۇمىستار اياقتالدى. زارداپ شەككەن تۇرعىندارعا باسپانانى ۋاقىتشا جالعا الۋ ٷشٸن جەنە باسقا ماقساتتارعا 100 اەك مٶلشەرٸندە قارجىلىق كٶمەك كٶرسەتٸلەدٸ, 3 271 وتباسى تٶلەم الدى. زالالدى باعالاۋ جەنە ٶتەۋ جٶنٸندەگٸ كوميسسييا جۇمىسىن جالعاستىرۋدا.
