ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دا «قازاقستانداعى كونستيتۋسيالىق رەفورما: مەملەكەت ينستيتۋتتارى مەن ازاماتتىق قوعامنىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ قۇقىقتىق نەگىزدەرى» تاقىرىبىندا دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى. اۋقىمدى جيىن الداعى 15 ناۋرىزعا جوسپارلانعان رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم قارساڭىندا ۇيىمداستىرىلدى، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
تالقىلاۋعا ق ر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى، پروكۋراتۋرا ورگاندارىنىڭ باسشىلىعى، سونداي-اق جەتەكشى زاڭگەر-عالىمدار مەن ساراپشىلار قاتىستى.
كەزدەسۋدى اشقان قازۇۋ-دىڭ باسقارما ءتوراعاسى – رەكتور جانسەيىت تۇيمەبايەۆ جاڭا كونستيتۋسيا جوباسىندا «ايرىقشا جاڭاشىلدىعىمەن ەرەكشەلەنەتىن» نەگىزگى يدەيالار كورىنىس تاپقانىن اتاپ ءوتتى. ۋنيۆەريتەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا، قۇجاتتا حالىقتىڭ ەل ەگەمەندىگىنىڭ بىردەن-بىر قاينار كوزى ەكەنى، ۇلى دالانىڭ مىڭجىلدىق تاريحي ساباقتاستىعى، مەملەكەتتىڭ ۋنيتارلىق سيپاتى، شەكاراسىنىڭ مىزعىماستىعى مەن اۋماقتىق تۇتاستىعى، ادام جانە ازامات قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن بۇلجىتپاي ساقتاۋ قاعيداتتارى ناقتى بەكىتىلگەن.
«كونستيتۋسيا جوباسىندا مادەنيەت پەن ءبىلىمدى، عىلىم مەن يننوۆاسيانى دامىتۋ، تابيعاتقا جاناشىرلىقپەن قاراۋ، بارلىق مەملەكەتتەرمەن بەيبىتشىلىك پەن دوستىقتى نىعايتۋ سياقتى جاڭا قۇندىلىقتار ايقىندالعان. بۇل ەرەجەلەر ەل ازاماتتارىنىڭ بارلىعىن بىرىكتىرەتىن ىرگەلى قۇندىلىقتاردى ايشىقتايدى»، – دەدى جانسەيىت قانسەيىت ۇلى.
جيىندا ق ر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى، حالىقارالىق ىستەر، قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى ايگۇل قۇسپان، ءماجىلىس دەپۋتاتى، قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتىنىڭ مۇشەسى ەرلان ستامبەكوۆ جانە ءماجىلىس دەپۋتاتى، قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتىنىڭ مۇشەسى يرينا سميرنوۆا ءسوز الدى. حالىق قالاۋلىلارى ءوز سوزدەرىندە كونستيتۋسيالىق رەفورمانىڭ ەلدەگى دەموكراتيالاندىرۋ باعىتىنىڭ زاڭدى جالعاسى ەكەنىنە نازار اۋداردى. ولار جاڭا قۇقىقتىق نورمالار ازاماتتاردىڭ مەملەكەتتىك باسقارۋ ۇدەرىستەرىنە قاتىسۋ مۇمكىندىگىن ەداۋىر كەڭەيتىپ، بيلىك ينستيتۋتتارىنىڭ اشىقتىعى مەن قوعام الدىنداعى ەسەپتىلىگىن كۇشەيتەتىنىن جەتكىزدى.
الماتى قالاسىنىڭ پروكۋرورى سەرىك كارىپبەكوۆ ءوز بايانداماسىندا نەگىزگى زاڭ جوباسىنا ەنگىزىلەتىن نەگىزگى وزگەرىستەرگە جان-جاقتى تالداۋ جاساپ، ءار تارماققا جەكە-جەكە توقتالدى.
سونداي-اق باسقوسۋدا ق ر باس پروكۋراتۋراسى جانىنداعى قۇقىق قورعاۋ اكادەمياسىنىڭ رەكتورى نۇرعالىم ءابدىروۆ، ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى، كونستيتۋسيالىق كوميسسيا مۇشەسى ەركىن دۇيسەنوۆ، ق ر ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى بەرەكەت كارىبايەۆ، ساياساتتانۋ جانە ساياسي تەحنولوگيالار كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى ەسەنجول ءالياروۆ جانە وزگە دە ساراپشىلار بايانداما جاسادى.
ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ مەملەكەت جانە قۇقىق تەورياسى مەن تاريحى كافەدراسىنىڭ پروفەسسور-زەرتتەۋشىسى جانار كەگەمبايەۆا دوڭگەلەك ۇستەلدىڭ ەرەكشەلىگى ازاماتتىق قوعام وكىلدەرىنىڭ كوپتەپ قاتىسۋىندا ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ول ۋاقىت جىلدام وزگەرىپ، ەلدەگى جانە الەمدەگى ساياسي احۋال جاڭارىپ، سيفرلاندىرۋ ۇدەرىسى قارقىن الىپ كەلە جاتقانىن ايتتى.
«جاڭا كونستيتۋسيا – زامان تالابى ءارى قوعام سۇرانىسى. بۇگىن ءبىز بارلىق جاڭاشىلدىقتاردى تالقىلاپ وتىرمىز. ناتيجەسىندە مەملەكەتىمىزدىڭ جاڭا كونستيتۋسياسىن قابىلداۋ ماقساتىندا رەفەرەندۋمعا بەلسەندى قاتىسۋ بولادى دەپ سەنەمىن»، – دەدى ساراپشى.
دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىسۋشىلار الداعى رەفەرەندۋم «ادىلەتتى قازاقستان» قاعيداتىن ورنىقتىرۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام بولاتىنىن اتاپ ءوتتى. كەزدەسۋ قورىتىندىسىندا كونستيتۋسيالىق جاڭعىرۋ جاعدايىندا زاڭنامانى جانە قۇقىق قولدانۋ تاجىريبەسىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان ساراپتامالىق ۇسىنىمدار ازىرلەندى.
