ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دا «قازاقستانداعى كونستيتۋتسييالىق رەفورما: مەملەكەت ينستيتۋتتارى مەن ازاماتتىق قوعامنىڭ ٶزارا ٸس-قيمىلىنىڭ قۇقىقتىق نەگٸزدەرٸ» تاقىرىبىندا دٶڭگەلەك ٷستەل ٶتتٸ. اۋقىمدى جيىن الداعى 15 ناۋرىزعا جوسپارلانعان رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم قارساڭىندا ۇيىمداستىرىلدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
تالقىلاۋعا قر پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتتارى, پروكۋراتۋرا ورگاندارىنىڭ باسشىلىعى, سونداي-اق جەتەكشٸ زاڭگەر-عالىمدار مەن ساراپشىلار قاتىستى.
كەزدەسۋدٸ اشقان قازۇۋ-دىڭ باسقارما تٶراعاسى – رەكتور جانسەيٸت تٷيمەباەۆ جاڭا كونستيتۋتسييا جوباسىندا «ايرىقشا جاڭاشىلدىعىمەن ەرەكشەلەنەتٸن» نەگٸزگٸ يدەيالار كٶرٸنٸس تاپقانىن اتاپ ٶتتٸ. ۋنيۆەريتەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, قۇجاتتا حالىقتىڭ ەل ەگەمەندٸگٸنٸڭ بٸردەن-بٸر قاينار كٶزٸ ەكەنٸ, ۇلى دالانىڭ مىڭجىلدىق تاريحي ساباقتاستىعى, مەملەكەتتٸڭ ۋنيتارلىق سيپاتى, شەكاراسىنىڭ مىزعىماستىعى مەن اۋماقتىق تۇتاستىعى, ادام جەنە ازامات قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن بۇلجىتپاي ساقتاۋ قاعيداتتارى ناقتى بەكٸتٸلگەن.
«كونستيتۋتسييا جوباسىندا مەدەنيەت پەن بٸلٸمدٸ, عىلىم مەن يننوۆاتسييانى دامىتۋ, تابيعاتقا جاناشىرلىقپەن قاراۋ, بارلىق مەملەكەتتەرمەن بەيبٸتشٸلٸك پەن دوستىقتى نىعايتۋ سيياقتى جاڭا قۇندىلىقتار ايقىندالعان. بۇل ەرەجەلەر ەل ازاماتتارىنىڭ بارلىعىن بٸرٸكتٸرەتٸن ٸرگەلٸ قۇندىلىقتاردى ايشىقتايدى», – دەدٸ جانسەيٸت قانسەيٸتۇلى.
جيىندا قر پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى, حالىقارالىق ٸستەر, قورعانىس جەنە قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸنٸڭ تٶرايىمى ايگٷل قۇسپان, مەجٸلٸس دەپۋتاتى, قارجى جەنە بيۋدجەت كوميتەتٸنٸڭ مٷشەسٸ ەرلان ستامبەكوۆ جەنە مەجٸلٸس دەپۋتاتى, قارجى جەنە بيۋدجەت كوميتەتٸنٸڭ مٷشەسٸ يرينا سميرنوۆا سٶز الدى. حالىق قالاۋلىلارى ٶز سٶزدەرٸندە كونستيتۋتسييالىق رەفورمانىڭ ەلدەگٸ دەموكراتييالاندىرۋ باعىتىنىڭ زاڭدى جالعاسى ەكەنٸنە نازار اۋداردى. ولار جاڭا قۇقىقتىق نورمالار ازاماتتاردىڭ مەملەكەتتٸك باسقارۋ ٷدەرٸستەرٸنە قاتىسۋ مٷمكٸندٸگٸن ەدەۋٸر كەڭەيتٸپ, بيلٸك ينستيتۋتتارىنىڭ اشىقتىعى مەن قوعام الدىنداعى ەسەپتٸلٸگٸن كٷشەيتەتٸنٸن جەتكٸزدٸ.
الماتى قالاسىنىڭ پروكۋرورى سەرٸك كەرٸپبەكوۆ ٶز بايانداماسىندا نەگٸزگٸ زاڭ جوباسىنا ەنگٸزٸلەتٸن نەگٸزگٸ ٶزگەرٸستەرگە جان-جاقتى تالداۋ جاساپ, ەر تارماققا جەكە-جەكە توقتالدى.
سونداي-اق باسقوسۋدا قر باس پروكۋراتۋراسى جانىنداعى قۇقىق قورعاۋ اكادەميياسىنىڭ رەكتورى نۇرعالىم ەبدٸروۆ, ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ پروفەسسورى, كونستيتۋتسييالىق كوميسسييا مٷشەسٸ ەركٸن دٷيسەنوۆ, قر ۇلتتىق عىلىم اكادەميياسىنىڭ اكادەميگٸ بەرەكەت كەرٸباەۆ, ساياساتتانۋ جەنە ساياسي تەحنولوگييالار كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى ەسەنجول ەليياروۆ جەنە ٶزگە دە ساراپشىلار بايانداما جاسادى.
ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ مەملەكەت جەنە قۇقىق تەوريياسى مەن تاريحى كافەدراسىنىڭ پروفەسسور-زەرتتەۋشٸسٸ جانار كەگەمباەۆا دٶڭگەلەك ٷستەلدٸڭ ەرەكشەلٸگٸ ازاماتتىق قوعام ٶكٸلدەرٸنٸڭ كٶپتەپ قاتىسۋىندا ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. ول ۋاقىت جىلدام ٶزگەرٸپ, ەلدەگٸ جەنە ەلەمدەگٸ ساياسي احۋال جاڭارىپ, تسيفرلاندىرۋ ٷدەرٸسٸ قارقىن الىپ كەلە جاتقانىن ايتتى.
«جاڭا كونستيتۋتسييا – زامان تالابى ەرٸ قوعام سۇرانىسى. بٷگٸن بٸز بارلىق جاڭاشىلدىقتاردى تالقىلاپ وتىرمىز. نەتيجەسٸندە مەملەكەتٸمٸزدٸڭ جاڭا كونستيتۋتسيياسىن قابىلداۋ ماقساتىندا رەفەرەندۋمعا بەلسەندٸ قاتىسۋ بولادى دەپ سەنەمٸن», – دەدٸ ساراپشى.
دٶڭگەلەك ٷستەلگە قاتىسۋشىلار الداعى رەفەرەندۋم «ەدٸلەتتٸ قازاقستان» قاعيداتىن ورنىقتىرۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام بولاتىنىن اتاپ ٶتتٸ. كەزدەسۋ قورىتىندىسىندا كونستيتۋتسييالىق جاڭعىرۋ جاعدايىندا زاڭنامانى جەنە قۇقىق قولدانۋ تەجٸريبەسٸن جەتٸلدٸرۋگە باعىتتالعان ساراپتامالىق ۇسىنىمدار ەزٸرلەندٸ.
