Freedom Inside '26

Valentin kúni toilaýdyń esh sókettigi joq

Valentin kúni toilaýdyń esh sókettigi joq
Bizde mereke kóp. Sonyń biri – áýlie Valentin kúnin bireý unatsa, bireý unatpaidy.

Ultshyldyqty osyndai bolmashy dúnielermen ólsheitinder osy mereke jaqyndaǵanda túlen túrtkendei bolady.

Jelide kóldei-kóldei jazbalar jazylady. Bolǵan, bitkeni osy.

Jalyqtyq. Shegi men sheti joq áńgimeler júikemizge tigesin «osy  Valentin kúnin toilaý qajet pe?» degen suraqty ózimizge qoiyp, ózimiz jaýap izdedik.

Kez-kelgen mereke qýanysh syilaýy kerek qoi. Muny «bir» dep qoiyńyz. Sonymen qatar qazirgi zamanda mereke qarsańynda halyqtyń tutynýshylyq qabileti artyp, memlekettiń ekonomikasyna azdy, kópti igilik ákeletinin de esten shyǵarmańyz. Osy turǵydan qaraǵanda áýlie Valentin kúnin toilaýdyń esh sókettigi joq ekenin túsinesiń...

Bálkim, keibireý «myna anturǵan ne dep tur?!» deitin bolar. Sál sabyr etińizder. Shyndyǵynda – ózimdi Valentin kúnin toilaýshylardan góri, ony toilamaýdy qoldaityn topqa jaqynbyz. Biraq qazirgi ómir-daǵdymyzǵa, qoǵamnyń talabyna týra qarap kóreikishi. Kóp nársege kózińiz jetedi.

 

Bazarǵa barsańyz...

Valentin kúni jaqyndaǵanda kez-kelgen bazarǵa bas suqsańyz, sizdi Ǵashyqtar merekesiniń taiap qalǵanyn áigileitin ádemi quttyqtaý hattar qarsy alady. Qai jaimaǵa qarasańyz da, Valentin kúniniń qyr astynda turǵanynan habar beretin zattardan kózińiz súrinedi.

On jerden ultshyl, toǵyz jerden patriot bolsańyz da Ǵashyqtar kúni qarsańynda bazarǵa barsańyz ǵashyǵyńyzǵa degen súiispenshiligińiz boiyńyzdaǵy qarsylyqty jeńip, bir gúl men Ǵashyqtar kúnine arnalǵan ashyq hattyń bireýin (qazaq tilinde jazylǵan ashyq hatty bazardyń bas-aiaǵynan shyǵyp kóp izdep, áreń tapqanyńyzdy aityp uialtpai-aq qoiayn) alyp shyǵasyz.

Sodan úige kelip, kelinshegińizge syilyǵyńyzdy tapsyryp, ǵajaiyp bir sezimnen... aiyǵyp bolǵan soń, áýlie Valentinniń kim bolǵanyn, onyń qazaqy dástúrge úsh qainasa sorpasy qosylmaitynyn áleýmettik jelige etektei qylyp jazyp tastaitynyńyz jáne bar.

 

Kim qoldaidy?

Al sýyq aqylǵa salyp oilanyńyzshy, elimizdegi baspahanalar (onyń qojaiyny da áýlie Valentin kúnine moiyndamaýy múmkin) bir-birimen básekelesip, túrli quttyqtaý hattaryn shyǵaryp, mol paida tabady.

Gúl satatyn kásipkerler de Ǵashyqtar merekesin asyǵa kútetinin ishińiz sezip otyrǵan shyǵarsyz. Aitpaqshy, mereke kúni kafe, meiramhana, qonaqúilerde «anshlag» bolatyny taǵy bar.

Al elimizdegi ózge ult ókilderiniń de bul merekeni qazaqtyń qolaiyna jaqpaidy eken dep ózekke tepkenin kórmedik. Tipti, hristinadardy aitpaǵan kúnde ózimizdiń musylman baýyrlarymyz – túrik, ózbek, uiǵyr, tatarlardyń «bul musylmandyqqa úilespeitin mereke» dep bir aýyz áńgime aitqanyn estimedik.

Demek, bul merekege uzynnan óshimiz, qysqadan kegimiz ketkendei sońyna sham alyp túsetin jónimiz joq ekenin tam-tumdap bolsa da túsingen shyǵarsyz.

 

Bilikten qoldaý tappaǵan usynys

Anaý bir jyldary elimizdegi jastar uiymy áýlie Valentin kúnine qarsy 15 sáýirdi «Qozy men Baian» kúni dep qazaqtyń ǵashyqtar kúni dep atap, toilai bastaǵany belgili. Biraq bul mereke áli kúnge deiin áýlei Valentin kúniniń kóleńkesinde qalyp keledi. Óz basym bazarlardan «Qozy men Baian» kúnin áigileitin birde-bir ashyq hat kórgen emespin.

«Qozy men Baian» kúnin Almatydaǵy QazUÝ men QazUPÝ-diń filologiia fakýltetteriniń stýdentteri ataýsyz qaldyrmai, is-sharalar uiymdastyratynyn bilemin. Al qalǵan JOO-nyń stýdentteri qazaqtyń ǵashyqtarǵa arnalǵan tól merekesi bar ekenin de bilmeidi.

«Qozy men Baian» kúni otandyq aqparat quraldaryna qulaq túrseńiz, bul mereke jaiynda lám-lim degen áńgimeni estimeisiz. Al áýlie Valentin kúni radiony qossańyz Almatydan Atyraýdaǵy ǵashyǵyn, Shymkentten Astanadaǵy súiiktisine ystyq sálem joldaýshylardyń tilekterinen qulaǵyńyz tunady. Nege bulai?

 

«Qozy men Baian» jáne «Nan kúni» merekesi haqynda

Menińshe, birinshi kezekte Mádeniet jáne sport ministrligi 15 sáýir «Qozy men Baian» kúni bolyp belgileýi kerek. Árbir mádeni oshaqtar, bilim ordalary osy kúndi qazaqy dástúrge sai atap ótsin dep buiryq shyǵarsa, «Qozy men Baian» kúni áýlie Valentin kúniniń aldyna túsip ketpese de onymen básekelesetindei mańyzdy merekege ainalatyna senimdimin.

Eger «Qozy men Baian» kúnin toilaýdy ministrlik deńgeide bekitsek, bul kún halyqtyń sipat alatyny anyq. Osydan birshama ýaqyt buryn Mádeniet jáne sport ministri Arystanbek Muhamediuly májilismen Vladislav Kosarevtyń depýtattyq saýalyna orai «Nan kúnin» merekesi engizip, ony elimizde jyl saiyn atap ótý týraly ideiasyn qoldaǵanyn bilemiz.

Sondyqtan áýleie Valentin kúni ádeýmettik jelide «Valentinniń kim bolǵany» jaiynda post jazatyn patriottar 15 sáýirde «Qozy men Baian» kúni dep atap ótý týrasynda Arystanbek Muhamediulynyń atyna ashyq hat jazyńyzdar.

«Qala men Dala» gazeti arqyly ministrge alǵashqy qulaqqaǵysymyzdy jasadyq. Qoldaý men qosymsha usynystardy ult patriottarynan kútemiz.

Nurlan JUMAHAN, jýrnalist, bloger.

 

https://dalanews.kz/29038