Túrkistan oblysynda jańa sý únemdeý tehnologiialary engizilip jatyr
Elimizdegi sý únemdeý tehnologiiasyn shyǵaratyn eń alǵashqy zaýyt Túrkistan oblysynda iske qosyldy. Biyl ekinshi zaýyt jabdyqtalyp, óz jumysyn bastaidy, dephabarlaidy Dalanews.kz Túrkistan oblysy ákiminiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
«BNK Group LTD» kompaniiasy amerikalyq «Nelson Irrigation» kompaniiasymen birlesip, ainalmaly jáne frontaldy áreket etetin jańbyrlatqysh mashinalar óndirisin iske qosty. Óndiristik tehnika 3 myń m2 metr aýmaqqa ornalastyryldy.
«BNK Group LTD» JShS-nyń quny 4,1 mlrd. teńgeni quraityn «Jylyna 1000 dana jańbyrlatyp sýǵarý mashinalaryn shyǵarý» zaýyty Túrkistan qalasynda ornalasty. Osy kásiporynnyń 50 myń gektardy, «Turan sý» mekemesiniń jylyna 9 myń gektardy tamshylatyp sýǵarý júiesin óndiretin kásiporyndary maýsym aiynda iske qosylady. «Investitsiialyq sýbsidiia» baǵdarlamasy aiasynda sý únemdeý tehnologiiasyn engizý shyǵynynyń 50%-yn óteý, jergilikti biýdjet esebinen óteý úlesin qosymsha 30%-ǵa ulǵaitý qarastyrylǵan.
Sý jinaýǵa múmkindik beretin birqatar sý nysandarynyń qurylysy bastalyp, paidalanýǵa berildi. Atap aitqanda, «Túrkistan magistraldy kanalynyń» uzyndyǵy 59 shaqyrymy kúrdeli jóndeýden ótti. Sonyń nátijesinde 60 mln tekshe metr sý únemdeldi. «Keńsai-Qosqorǵan-2» sý qoimasy salynyp, 31 mln tekshe metr sý Túrkistan qalasy aýmaǵyna jetkizildi. Budan bólek «Báidibek ata» sý qoimasy salynyp jatyr. 68 mln m3 sý siiatyn jobanyń quny 15,9 mlrd teńge. Kelesi jyly «Boraldai» sý qoimasy qurylysyn bastaý kózdelgen. 50 mln m3 sý siiatyn sý qoimaǵa 13,8 mlrd teńge qajet. Atalǵan jobalar qosymsha 113 mln tekshe metr sýdy jinaýǵa múmkindik beredi.
Túrkistan óńirinde sý shyǵynyn azaitý tehnologiiasy 32 298 gektarǵa engizildi. Biyl aýyl sharýashylyǵy daqyldary 873 myń gektarǵa egildi. Suranysqa bailanysty túsimi joǵary daqyldarǵa basymdyq berilip otyr. Atap aitqanda, masaqty, malazyqtyq daqyldar, kókónis, kartop, baqsha daqyldary 3 myń gektarǵa artty. Maqta daqylyn 11 myń gektarǵa, maily daqyldardy 6 myń gektarǵa azaidy.
Tájiribe retinde 3000 gektardan astam alqapqa maqta jańa ádispen egildi. Bul tehnologiia sý, energiia, eńbek resýrsyn, mineraldy tyńaitqyshtardy únemdei otyryp, gektarynan keminde 60 tsentnerden ónim alýǵa múmkindik beredi. Túsim oblystyń ortasha kórsetkishinen 2,5 esege joǵary. Aldaǵy 5 jylda maqta 41,4 myń gektarǵa, kúrish 1,2 myń gektarǵa azaiyp, júgeri, burshaqty, malazyqtyq daqyldarǵa almastyrylady.
Sý únemdeý tehnologiiasy ósimdikke qorekti tikelei berip, sý men tyńaitqysh shyǵynyn aitarlyqtai azaitady. Sharýa jumysyn jeńildetip, ónimdilikti 2-3 ese arttyrady.
