Osy aptada Qazaqstan Prezidenti Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan Respýblikasy jańa Úkimetiniń keńeitilgen otyrysyn ótkizip, onda atqarýshy biliktiń orta merzimdi kezeńge arnalǵan aldaǵy is-qimyldarynyń naqty josparlaryn belgiledi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Memleket basshysy ózekti jáne mańyzdy máselelerge toqtaldy. Qasym-Jomart Kemelulynyń bir saǵatqa jýyq sóilegen sózinde tsifrlyq tehnologiialarǵa 14 ret silteme jasaýy beker emes. Tsifrlyq platforma nemese tsifrlyq teńge bolsyn, osy baǵytqa nazar aýdarar bolsaq, Prezident aitqan tapsyrmalar boiynsha Qazaqstanda tsifrlandyrý úrdisi saqtalatynyn túsinýge bolady.
Memleket basshysynyń úderisterdi tsifrlandyrý týraly aitqany óte oryndy. Shynynda da, internetke keńinen qol jetkizýdiń arqasynda adamzat qazirdiń ózinde «tsifrlyq bolashaqta» tur. Digital 2024 Global Overview esebine sáikes, álem halqynyń 66,2% internetti paidalanady, olardyń 97,6% smartfony bar. Ortasha paidalanýshy kúnine shamamen 6,5 saǵatyn jelide ótkizedi, bul táýliktiń úshten bir bóligin quraidy (8 saǵattyq uiqyny qospaǵanda). Bir qyzyǵy, búginde qoldanýshylardyń 38,8% internetti bilim berý maqsatynda paidalanady.
Prezidenttiń sózine qaita oralsaq, elimizdiń bolashaǵy tolyǵymen bizdiń sózsiz jahandyq tsifrlandyrýǵa beiimdelý qabiletimizge bailanysty ekenin atap ótken jón. Sondyqtan bul úderistegi tabysty anyqtaityn negizgi kriterii – bilim berý salasyn tsifrlandyrý protsesi bolyp tabylady.
Búgingi tańda otandyq bilim berýdi tsifrlandyrýdyń kórnekti mysaldarynyń biri – bilimdi baǵalaý júiesin transformatsiialaý, atap aitqanda, dástúrli qaǵaz júzindegi testileýden onlain emtihanǵa kóshý.
Onlain testileýdiń basty artyqshylyǵy – onyń yńǵailylyǵy. Internetke qoljetimdilik bolsa, stýdentter kez kelgen ýaqytta jáne kez kelgen jerde emtihan tapsyra alady. Sonymen qatar nátijeler jedel keri bailanys pen bilim berý protsesin jaqsartýǵa yqpal etetin avtomattandyrylǵan tekserý júieleriniń arqasynda tezirek qoljetimdi. Jáne avtomattandyrylǵan tekserý baǵalaýdyń beitaraptyǵy men obektivtiligin qamtamasyz ete otyryp, adam faktoryn joqqa shyǵarady.
Qazaqstanda onlain-testileý júieleri joǵary oqý oryndarynda ǵana emes, mektep biliminde de belsendi qoldanylady. Alaida mekteptiń Ulttyq biryńǵai testileýiniń memlekettik granttardy bólýmen tikelei bailanysy bolǵandyqtan, bul testileýdi ótkizý kúrdeli tsifrlyq júieler men jabdyqtardy qajet etedi.
Búgingi kúni qoldanylatyn tehnologiialardyń ishinde:
* Testileý úshin aýditoriiaǵa kirer aldynda Face ID kómegimen biometriialyq sáikestendirý;
* Veb-kamera arqyly testileýdi bastamas buryn testileýshiniń jeke basyn taný;
* Sitýatsiialyq ortalyqqa jáne basqa tehnologiialarǵa taratylatyn testileý zalyndaǵy árbir orynǵa arnalǵan beinebaqylaý kameralary.
Qazirgi ýaqytta mundai infraqurylymdy tek bir ǵana otandyq kompaniia – USTUDY qamtamasyz ete alady, ol mindetti UBT-ny tegin negizde ótkizedi.
USTUDY-diń aldaǵy jańalyqtarynyń biri – UBT boiynsha suraqtar bazasyn qurý jáne test tapsyrýshylardyń úlgerimine taldaý jasaý úshin jasandy intellekt engizý. Sarapshylardyń pikirinshe, qatelerdi taldaý jáne oqý josparlaryn keiinnen túzetý úshin jasandy intellektti qoldaný onlain testileý men bilimdi baǵalaý júiesiniń damýyna serpin bere alady.
Qazirgi ýaqytta halyqaralyq jáne otandyq platformalarda emtihanǵa daiyndalýǵa jáne bilimińizdi baǵalaýǵa kómektesetin kóptegen onlain-quraldar bar. Qazaqstandyq ázirlemeler qoljetimdi baǵalarymen jáne mazmundy únemi jańartýymen erekshelenedi.
Jalpy, Qazaqstan kóptegen basqa elder siiaqty bilim berýde tsifrlyq tehnologiialardy belsendi engizýde. Ótken jyly ǵana onlain-testileý júielerinen basqa qazaqstandyq joǵary oqý oryndary «Coursera» álemdik onlain-bilim berý platformasynyń múmkindikterin qoldana bastady.
Sondai-aq Qazaqstan Úkimeti jasandy intellekt tehnologiialaryn zerdeleý boiynsha bilim berý baǵdarlamalaryn engizýge nietti. 2023 jyldyń sońynda QR Ǵylym jáne joǵary bilim ministri Saiasat Nurbek kem degende úsh ýniversitet osy saladaǵy ázirlemelerge mamandyqtandyrylatynyn aitty. Máselen, Qorqyt ata óńirlik ýniversitetiniń bazasynda Seýl Ulttyq Ǵylym jáne tehnologiia ýniversitetimen birlesip jasandy intellekt mektebin qurý boiynsha jeti jyldyq baǵdarlama iske qosylady. Osyndai ekinshi mektepti Gonkong qalalyq ýniversitetiniń qoldaýymen Sátbaev ýniversitetiniń bazasynda iske qosý josparlanýda.
Jańa tehnologiialardy engizýden ǵana emes, sonymen qatar bilim berý ádistemelerin ózgertýden, pedagogterdi oqytýdan jáne qoljetimdi infraqurylymdy qurýdan turatyn Qazaqstandaǵy bilim berýdi tsifrlandyrý protsesi barlyǵyna teń múmkindikterdi qamtamasyz etýge jáne bilim berý júiesin jańa jaǵdaida tiimdi jumys isteýge daiyndaýǵa múmkindik beredi.
Shynynda da tsifrlyq dáýirge sátti beiimdelý sapaly bilim berýdi qamtamasyz etýde ǵana emes, sonymen qatar jahandyq aýqymda elimizdiń órkendeýi men básekege qabilettiligine qol jetkizýde sheshýshi faktor bolady.
