Jahandyq problemalar bárimizdi tolǵandyrady: Toqaev jalpyhalyqtyq referendým týraly aitty

Jahandyq problemalar bárimizdi tolǵandyrady: Toqaev jalpyhalyqtyq referendým týraly aitty
Prezident Qasym-Jomart Toqaev Astana Think Tank forýmynyń plenarlyq otyrysynda qatysýshylarǵa iltipat bildirip, bul dialog alańy Astana halyqaralyq forýmynyń aiasynda qurylǵanyn, eń ózekti jahandyq j...

Prezident Qasym-Jomart Toqaev Astana Think Tank forýmynyń plenarlyq otyrysynda qatysýshylarǵa iltipat bildirip, bul dialog alańy Astana halyqaralyq forýmynyń aiasynda qurylǵanyn, eń ózekti jahandyq jáne óńirlik máseleler jóninde pikir almasýǵa arnalǵanyn atap ótti, dep habarlaidy Dalanews.kz.

"Ózderińizge málim, búginde adamzat aimaqtyq qaqtyǵystar, ekonomikalyq turaqsyzdyq, klimattyń ózgerýi, azyq-túlik jáne kóshi-qon qaýipsizdigi sekildi buryn-sońdy bolmaǵan syn-qaterlermen betpe-bet kelip otyr. Atalǵan jahandyq problemalar bárimizdi tolǵandyrady jáne oǵan tótep beretin sharalardy birlese izdegenimiz jón. Bizdiń keleshegimiz qanshalyqty kúsh-jiger biriktirip, ortaq kelisimge kele alatynymyzǵa tikelei bailanysty. Sondyqtan Qazaqstannyń bul mańyzdy úderiske atsalysýyn zor mártebe sanaimyz", – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Memleket basshysy álemniń jikke bólinýi kúsheiip, kópjaqty halyqaralyq institýttardyń bedeli álsiregen saiyn, orta derjavalardyń róli arta túsedi dep sanaidy.

"Iri derjavalar baqtalastyqqa boi aldyryp, bir mámilege kele almai jatqan kezde, daý-damaidy retteýge orta derjavalar jii dáneker bolady. Osylaisha olar jahandyq yntymaqtastyqtyń irgesi shaiqalmaýyna yqpal etedi", – dedi Prezident.

Qasym-Jomart Toqaev forým qatysýshylaryna elimizdiń ósip-órkendeýi jáne qoǵamnyń demokratiialyq talpynystaryn júzege asyrý úshin Qazaqstanda júrgizilip jatqan aýqymdy saiasi reformalar jóninde aitty. Onyń pikirinshe, AES qurylysy boiynsha taiaýda ótken jalpyhalyqtyq referendým elimizdiń demokratiialyq qundylyqtarǵa beiil ekenin kórsetti.

Memleket basshysy júrgizilip jatqan reformalar ishki turaqtylyqty saqtaýda ǵana emes, ekonomikalyq ósimge jáne sheteldik investitsiialarǵa qolaily jaǵdai jasaý isinde de mańyzdy ekenin atap ótti.

"Qazaqstan ekonomikalyq turǵydan aitarlyqtai tabysqa qol jetkizdi. Biz 400 milliard dollar kóleminde shetelden tikelei investitsiia tarttyq. Elimizde jańa investitsiialyq kezeń bastaldy. Onyń strategiialyq maqsaty – 2029 jylǵa qarai 150 milliard dollar kóleminde qarjy tartý. Biz investorlar úshin jedel sheshim qabyldaýdyń jáne jan-jaqty memlekettik qoldaý kórsetýdiń máni zor ekenin jaqsy túsinemiz. Osy maqsatta Investitsiialyq keńes quryldy. Oǵan strategiialyq investitsiialyq jobalarǵa jetekshilik etý quzyreti berildi", – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Prezident Qazaqstan halyqaralyq qoǵamdastyqtyń bedeldi múshesi retinde uzaq jyldardan beri óz missiiasyn minsiz atqaryp kele jatqanyn málimdedi.

"Bizdiń syrtqy saiasatymyzdyń negizgi basymdyqtary – táýelsizdik, mýltilateralizm, óńirlik turaqtylyq jáne diplomatiia. Sondyqtan biz jahandyq yntymaqtastyq pen progrestiń qozǵaýshy kúshi ári álemdegi biregei ámbebap uiym sanalatyn BUU-nyń rólin qoldaimyz. Óz óńirimizde, sondai-aq odan tysqary jerlerde uzaqmerzimdi beibitshilik pen damý úrdisin saqtaý úshin negizgi seriktesterimizdiń bárimen konstrýktivti qarym-qatynas jasaý mańyzdy dep sanaimyz", – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Memleket basshysy elimizdiń Iranmen iadrolyq qarý máselesinde mámilege kelýge, Siriia boiynsha kelissóz júrgizýge, sondai-aq jaqynda ǵana Armeniia men Ázerbaijan arasyndaǵy kezdesýge arnaiy alań usynǵanyn eske saldy. Prezident iadrolyq qarýsyzdaný jáne qorshaǵan ortany qorǵaý taqyryptaryna erekshe nazar aýdardy.

"Biz iadrolyq qarýdan erikti túrde bas tarttyq ári ony taratpaýǵa qatysty jahandyq bastamalarǵa qoldaý kórsetip kelemiz. Astananyń Biologiialyq qaýipsizdik jónindegi halyqaralyq agenttik qurý týraly usynysy ǵalamdyq qaýipsizdik salasyndaǵy qaterlerge qarsy mindettemelerimizdi tolyqtyra túsedi. Qazaqstan qorshaǵan ortany qorǵaý isinde ǵalamnyń klimattyq kún tártibindegi maqsattaryn quptaidy. Biz Klimat jónindegi Parij kelisimin qoldaimyz", – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Prezident Qazaqstan halyqaralyq forýmdarda, sonyń ishinde BUU Qaýipsizdik Keńesinde orta derjavalardyń múddesin qorǵaýdy jalǵastyra beretinin jetkizdi.

"Biz halyqaralyq júieniń meilinshe inkliýzivti jáne ornyqty bolǵanyn qalaimyz. Memleketterdi úlken nemese shaǵyn dep bólmei, olarǵa jahandy jaqsartý úshin óz úlesin qosýǵa múmkindik berý kerek. Qazaqstan aldaǵy ýaqytta da álemdik arenada belsendi ról atqarýǵa daiyn. Biz diplomatiianyń, ekonomikalyq yntymaqtastyq pen kópjaqty basqarýdyń toǵysqan jerinde turmyz. Áriptesterimizben jáne seriktesterimizben birge áreket etý arqyly bolashaq álemniń kelbetin qalyptastyrýǵa atsalysa alamyz. Halyqaralyq tártip ózgerip jatqan kezeńde bizdiń jai ǵana baqylaýshy bolǵymyz kelmeidi. Kerisinshe, anaǵurlym teńgerimdi, ádil ári ornyqty ǵalamdyq júieniń arhitektorlary bolýǵa umtylamyz", – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Memleket basshysy jiynda Resei-Ýkraina arasyndaǵy qaqtyǵysty sheshý máselesi jóninde de pikir bildirdi.

Kantsler Sholtspen kelissóz barysynda aitqanymdai, Reseidiń áskeri turǵydan jeńilmeitini anyq. Bul – Reseidiń áskeri áleýeti, Prezident Pýtin júrgizip otyrǵan saiasatty halqynyń qoldaýy jáne tarihtyń ózi dáleldep otyrǵan fakt. Sondyqtan biz qaqtyǵysty beibit túrde sheshý joldaryn qarastyrýdy, barlyq memlekettiń, sonyń ishinde Qytai men Braziliianyń aqylǵa qonymdy josparlaryn qoldaimyz. Basqa jol joq. Áitpese, soǵys qos tarapty da joiyp tynady. Keibir álemdik kúshter buǵan múddeli shyǵar. Biraq bul tyǵyryqqa tireitin jol. Konstrýktivti kelissózder arqyly beibitshilikke umtylý – álsizdiktiń belgisi emes, kerisinshe, strategiialyq parasattylyqtyń kórinisi, – dedi Prezident.