Túrkistan qalasynda óz nesibesin jerden tergen, qajyrly eńbekterimen qoǵamnyń áleýmettik turaqtylyǵynyń nyǵaiýyna qomaqty úles qosyp kele jatqan Túrkistan oblysynyń aýyl sharýashylyǵy qyzmetkerleri kúnine orai «AGROFEST TÚRKISTAN – 2024» saltanatty sharasy ótip jatyr.
Bul kúni turǵyndarǵa ala jazdai rizyq-nesibesin jerden tergen óńir diqandarynyń 3000 tonnadan astam ónimderi usynyldy. «Kerýen sarai» týristik kesheninde uiymdastyrylǵan merekelik sharada asyl tuqymdy mal sharýashylyǵy men tehnikalar kórmesi jáne aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń jármeńkesi jáne Ulttyq sport túrlerinen jarystar ótýde.
Aýqymdy sharaǵa qatysqan Túrkistan oblysynyń ákimi Darhan Satybaldy aýyl sharýashylyǵy tehnikalar kórmesin kórip, «Turan sý» MKK, «Veterinariialyq qyzmet» MKK-na arnaiy tehnikalar tabystady. Aýyl sharýashylyǵy ónimderi jármeńkesin aralap, kol óner sheberleriniń jumystarymen jáne mal sharýashylyǵy kórmesimen tanysty. Eńbek adamdaryna qurmet kórsetken oblys ákimi aýyl sharýashylyǵy salasy ókilderin quttyqtady.
– Halyqtyń ál-aýqatynyń joǵary bolýy – agroónerkásiptik kesheniniń damýymen tyǵyz bailanysty. Sizderdiń eńbekterińizdiń arqasynda oblystyń agroónerkásip kesheni turaqty damyp keledi. Túrkistan oblysy agrarlyq salany damytýda elimizde jetekshi orynǵa turaqtaǵan. Aýyl sharýashylyǵynda elimizdegi jalpy ónim kóleminiń 14 paiyzy óndiriledi. Biyl 9 aida 747 mlrd. teńgege jýyq ónim óndirildi.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly «Aýyl sharýashylyǵyn damytpai, básekege qabiletti ekonomika qurý múmkin emes» dep, bul salaǵa erekshe mán beredi. Osy turǵyda, ónimdilikti arttyrý jáne jańa tehnologiialardy endirý baǵytynda, biz kórshiles Ózbekstan, Qytai jáne Túrkiia, Avstraliia memleketteriniń oń tájiribelerin endirýimiz qajet. Oblystyń tabiǵi – klimattyq qolailyǵy, jumys kúshi turǵysynda salany jan-jaqty damytýǵa mol múmkindikter beredi.
Zaman kóshinen qalmai, biz órleý úshin aldymyzǵa aýqymdy josparlar túzip, biik mejelerdi belgilep otyrmyz. Sizderge adal eńbekpen elimizdiń damýy men órkendeýine ólsheýsiz úles qosyp júrgenderińiz úshin qurmetpen alǵysymdy bildiremin. Ózderińizben birge, oblystyń agrarlyq salasynyń jańa baǵytta damýyna qol jetkizetindigimizge úlken senimmen qaraimyn. Óitkeni, Túrkistan óńiriniń eńbekqor eli, qunarly jeri bar. Sizderdi búgingi merekemen quttyqtai otyryp, zor densaýlyq, otbasylaryńyzǵa amandyq, bereke men birlik tileimin! Elimizdiń igiligi jolynda jańa tabystarǵa jete berińizder. Mereke qutty bolsyn! – dedi Darhan Satybaldy.
Saltanatty sharada oblys ákimi bir top azamatty Qazaqstan Respýblikasy Aýyl sharýashylyǵy ministrliginiń «Eńbek ardageri» medalimen, «Aýyl sharýashylyǵy salasynyń úzdigi» tósbelgisimen marapattady. Jiynda oblystyń agrarlyq salasynyń damýyna belsendi úles qosyp kele jatqan ozat agroqurylym basshylary men ókilderine de qurmet kórsetildi.
Sondai-aq oblystyń agroónerkásiptik kesheninde damý kórsetkishterin oryndaýda alǵashqy úshtikke engen jáne negizgi kapitalǵa investitsiia tartýda ozat aýdan, qala ákimderi oblys ákiminiń diplomymen marapattalady. Birinshi oryndy qaita óńdeý salasyn damytýda kósh bastaǵan, 13 damý kórsetkishteri boiynsha alǵashqy orynǵa shyqqan, jalpy ónim kólemi 108,7 mlrd. teńgeni qurap, naqty kólem indeksi 129,8 paiyzǵa jetip, oblystyq kórsetkishtiń oryndalýyn qamtamasyz etken Sairam aýdany ákimdigi jeńip aldy. Ekinshi oryndy Qazyǵurt aýdanynyń eńbekkerlerine buiyrsa, úshingi orynǵa Jetisai aýdany laiyq dep tanyldy.
«AGROFEST TÚRKISTAN - 2024» merekelik is-sharasy Qazaqstannyń jaryq estrada juldyzdary «Muzart» toby, Qairat Nurtas jáne Miras Júginisovtyń qatysýymen keshki gala - kontsertpen jalǵasatyn bolady.
Aita keteiik, Túrkistan oblysynda bul salada maqta klasterin damytý, Avstraliia tájiribesi negizinde et klasterin qurý, Jibek sharýashylyǵyn damytý, sýbtropikalyq jylyjai sharýashylyǵyn ulǵaitý, qaita óńdeý salasynyń básekege qabilettiligin arttyrý kózdelgen. Aldaǵy 5 jylda aýyl sharýashylyǵynyń jalpy ónim kólemin 2,2 ese arttyrý kózdelgen.
Oblysta 80 myńǵa jýyq agroqurylymdar jumys jasaidy, bul respýblikalyq kórsetkishtiń 31 paiyzy. Óńirimizde 1 mln. aýyl turǵyndarynyń áleýmettik jaǵdaiy aýyl sharýashylyǵyna tikelei qatysty. Aýyl sharýashylyǵynyń negizgi kapitalyna tartylǵan investitsiialar 1,6 esege deiin artyp, 148 mlrd.teńgege jetti. Qaita óńdeý kólemi 94 mlrd. teńgeni qurady. Et eksporty boiynsha oblys – elimizdiń kóshbasynda keledi. Eksportqa shyǵarylatyn iri qara mal etiniń – 80 paiyzy, usaq mal etiniń – 75 paiyzy Túrkistan oblysynyń úlesinde.
Biyl oblysta aýyl sharýashylyǵynyń áleýetin arttyrýda keshendi sharalar qabyldandy. Memleket basshysy Úkimetke eń aldymen, sýdy únemdeitin ozyq tehnologiiany engizý isin tezdetip, ony qoldaný aýmaǵyn jyl saiyn 150 myń gektarǵa deiin keńeitýdi tapsyryp otyr. Osy turǵyda, oblysta sý únemdeý tehnologiialaryn jańadan 17 myń gektarǵa endirildi. Tehnologiianyń qol jetimdiligin arttyrý úshin, 3 jergilikti zaýyt iske qosyldy. Memleket tarapynan sý únemdeý tehnologiialaryn endirý shyǵystarynyń 80 paiyzyn sýbsidiialaý júrgizýde.
Bul salaǵa jańa tehnologiialardy endirýge basymdyq berilgen. Biyl aǵyn sýdy, energiiany, eńbek resýrstary men mineraldy tyńaitqyshtardy únemdei otyryp, jańa tehnologiiamen 2 myń gektarǵa egilgen maqta daqyly 60 tsentnerden ónim alýǵa múmkindik berip otyr. Bul oblystyń ortasha kórsetkishinen 2,5 esege joǵary. «QazAgroQarjy» Aktsionerlik qoǵamynyń jyldyq 5 paiyzdyq qol jetimdi lizingtik baǵdarlamacy iske qosyldy. Nátijesinde, 9 aida jańadan 1 603 birlik aýyl sharýashylyǵy tehnikalary satyp alynyp, oblystaǵy tehnikalar parki 6,3 paiyzǵa jańalandy. Bul jumystar jalǵasyn tabatyn bolady.
Óńirdegi sý nysandarynyń qurylysyn «Islam damý banki» arqyly qarjysyn tartý esebinen júrgizý kelisildi. Birinshi kezeńge quny 73,6 mlrd. teńgege 14 joba qarjylandyrylady. Qurylys jumystary 2025 jyly bastalady. Nátijesinde, 166 shaqyrym kanal betonmen qaptalyp, 53,3 myń gektar sýarmaly jerge sý jetkizetin bolady. Ekinshi kezeńge 2025 jylǵa 23 nysanǵa jobalyq smetalyq qujattamalar ázirlenýde. Jobalardyń boljamdy quny 120 mlrd. teńgeni quraidy. Sonymen qatar kommýnaldyq menshiktegi 11 sý nysanyn «Qazsýshar» respýblikalyq mekemesi teńgerimine berý arqyly «Islam damý bankimen» qarjylandyrylady. Nátijesinde, 151 shaqyrym kanal betonmen qaptalyp, 78,7 myń gektar aǵyn sýmen qamtamasyz etiledi.
