Túrkistan oblysynyń ákimi Darhan Satybaldy Shardara aýdanynyń turǵyndarymen kezdesýinde aýyl sharýashylyǵy salasyn ártaraptandyrý úshin qolǵa alynǵan jańa zaýytqa osy kúzde jergilikti sharýalar júgeri ótkize alatynyn jetkizdi.
Aýdanda ornalasqan indýstrialdy aimaqta ornalasqan iri óndiris ornynyń qurylysy 2 kezeńnen turady. Aldymen júgerini saqtaý jáne keptirý kesheniniń qurylysyn 2023 jyly aiaqtaý josparlanǵan. Qazirgi tańda irgetasyn quiý jumystary aiaqtalyp, qural-jabdyqtary alynǵan. Montajdaý jumystary júrgizilýde.
Ekinshi kezeńde júgerini tereń óńdeý zaýytynyń qurylysy 2024 jyly bastalyp, 2025 jyly tolyq iske qosylady.
Ótken jyldyń jeltoqsan aiynda Almaty qalasyna jumys saparynda jergilikti investorlarmen kezdesken óńir basshysy birqatar jańa joba usynǵan bolatyn. Sonyń biri – Shardara aýdanyndaǵy indýstrialdy aimaqta salynatyn júgeri óńdeý zaýyty. Oblys ákimdigi tarapynan zaýyt qurylysyna qajetti infraqurylym máselesin sheshýge jan-jaqty qoldaý kórsetilýde.
– Ózindik kiristerdi arttyrý úshin jańa kásiporyndar ashyp, jumys oryndaryn qurý qajet. Aýdanǵa investitsiialar tartý kerek. Bul – jergilikti ákimderge qoiatyn basty talaptarymnyń biri. Biz kásipkerlerdi qashan da qoldaýǵa daiynbyz. Bul – kásibin dóńgeletemin degen azamattar úshin úlken múmkindik. Túrkistan oblysynda kásiporyndardyń kóbeiýi aýdannyń ekonomikasynyń damýyna da, halyqty turaqty jumyspen qamtýǵa da óz septigin tigizbek, – dedi Darhan Satybaldy Shardara aýdanynyń turǵyndarymen kezdesýinde.
Oblys ákimi búgin qurylys alańynda bolyp, investorlarmen kezdesti. 35 gektar aýmaqta ornalasqan zaýytta krahmal sirnesi shyǵarylmaq. Bul daqyldyń quramynda 75%-ǵa deiin qant bar. Sondyqtan ónimdi óndiristik maqsatta, iaǵni, tabiǵi qant almastyrǵysh retinde paidalanýǵa bolady. Osy rette krahmal-sirne zaýyty elimizdegi iri konditerlik fabrikalar men sýsyn shyǵaratyn zaýyttardy qajetti ónimmen qamtamasyz etedi.
Zaýyt túrlendirilgen krahmaldyń 20-dan astam túrin, maltoza jáne gliýkoza balshyryndaryn, gliýten, júgeri maiyn, uryq, kebek, túiirlengen qurama jem shyǵarady.
Al sirne – osy krahmaldan alynatyn qoiý shárbát tárizdi tátti ónim. Zaýyt budan bólek krahmal-gliýkozalyq qant pen taǵamdyq gliýkozany shyǵarady. Gliýkoza alynatyn shikizat taǵy sol – krahmal.
Aitý ketek kerek, zaýyt gliýkoza balshyrynyn óndirý kezinde genetikalyq túrlendirilgen shikizatty qoldanbaidy, budan tys júgerini qaldyqsyz qaita óńdeý tsiklyn jolǵa qoiǵan.
Kristaldyq gliýkoza taza tətti, ári tez sińetin joǵary sapaly tamaq ónimi. Konditerlik nan-toqash ónimderin, jemis konservilerin, qoiýlatylǵan sút, balmuzdaq jəne ózge de aspazdyq ónimderdi shyǵarý úshin osy gliýkoza paidalanylady.
Jeke kásipker ónimderdi ishki naryqpen qosa syrtqy naryqqa da shyǵarýǵa nietti. Zaýyt ónimderin Aziia jáne Eýropa elderine eksporttaidy. Jetisai, Maqtaaral, Shardara aýdandarynyń sharýalary júgeri egýdiń tiimdiligine tolyqtai kóz jetkizgenshe zaýytty shikizatpen qamtamasyz etý maqsatynda júgerini ózderi egip otyrmaq.
– Budan bólek, Alataý batyr aýyldyq okrýginiń aýmaǵynan shaǵyn óndiristik park uiymdastyrý úshin infraqurylymmen qamtylǵan 5 gektar jer «Túrkistan» áleýmettik-kásipkerlik korporatsiiasyna usynyldy. Josparlanǵan óndiristik parkte 5 shaǵyn kásiporyn ornalasyp, 200-ge jýyq adam jumyspen qamtylady. Mamyr aiynda tájiribe almasyp, oblys aýmaǵynda zaýyt-fabrikalar ashý, halyqtyń ál-aýqatyn arttyrý maqsatynda oblystyq delegatsiiamen Qytai Halyq Respýblikasyna barǵan bolatynbyz. Óńdeý ónerkásibi salasynda jańa kásiporyndar qurý úshin oblysymyzdyń ońtústik aýdandarynyń áleýeti joǵary. Kelissózder nátijesinde «Sheber» tigin fabrikasy jihaz óndirisin qolǵa alyp, Qytai Halyq Respýblikasynan qural-jabdyqtardy satyp alýǵa kelisim-shart jasady,– dedi D.Satybaldy halyqpen kezdesýinde.
Túrkistan oblysy ákiminiń ekinshi jartyjyldyqqa belgilengen halyqpen kezdesýi kestege sáikes búgin Shardara aýdanynda qorytyndylandy.
