Memlekettik kirister komiteti tórt ai boiy salyq qaryzyn ótemegen, boryshy 150 AEK-ten (589,8 myń teńge) asatyn kompaniialardyń tolyq tizimin jariialady. Komitet deregine súiengen Dalanews.kz málimetinshe, bul tizimde 15 myńnan asa kompaniia bar, olardyń jalpy qaryzy 758,7 mlrd teńgege jetken.
Qaryzyn ótemei júrgender kimder?
Eń nazar aýdararlyǵy osy qaryzdyń 60 paiyzy nemese 448,3 mlrd teńgesi nebári 10 kompaniianyń enshisinde eken. Boryshkerler arasynda belsendi jumys istep turǵan da, qazir jumysyn toqtatqan da kompaniialar kezdesedi. Olardyń keibiri týraly derek az.
Eń kóp salyq bereshegi bar kompaniialar mynalar:
- Ai-To Progress – 104,1 mlrd teńge (Almaty, tirkelgen jyly – 2007, kóterme saýdamen ainalysady);
- TEX ALLIANCE – 94,1 mlrd teńge (Almaty oblysy, tirkelgen jyly – 2013, kóterme saýda);
- Alpha-bet – 88,1 mlrd teńge (Almaty, tirkelgen jyly – 2015, qumar oiyndar uiymdastyrýshy, sheteldik úlesi bar kompaniia);
- OLIMP KZ býkmekerlik keńsesi – 80,2 mlrd teńge (Astana, tirkelgen jyly – 2006, sport salasy);
- GB Invest – 43,5 mlrd teńge (Almaty oblysy, tirkelgen jyly – 2011, bólshek saýda);
- "Kasting" – 18,1 mlrd teńge (Almaty, tirkelgen jyly – 1999, tústi metall quiý, sheteldik qatysýy bar, birlesken kásiporyn);
- "KazGerStroi" birlesken kásiporny – 8,9 mlrd teńge (Astana, tirkelgen jyly – 2004, turǵyn úi qurylysy);
- "PFD Interneshnl" Atyraý filialy – 3,8 mlrd teńge (Atyraý oblysy, tirkelgen jyly – 2000, sheteldik kompaniia);
- "FortStroi-T" – 3,69 mlrd teńge (Astana, tirkelgen jyly – 2020, qurylys-montaj jumystary);
- GL-TRANSPORT – 3,59 mlrd teńge (Almaty, tirkelgen jyly – 1999, avtobýs tasymaly).
Salyq beresheginiń basym bóligi myna bes óńirge tiesili:
- Almaty qalasy – 369,9 mlrd teńge;
- Almaty oblysy – 151,5 mlrd teńge;
- Astana qalasy – 53,1 mlrd teńge;
- Qaraǵandy oblysy – 45,9 mlrd teńge;
- Aqtóbe oblysy – 38,1 mlrd teńge.
Premer-ministr Bektenovtiń eskertýi
28 aqpanda premer-ministr Oljas Bektenov vitse-premer-ulttyq ekonomika ministri Serik Jumanǵarinmen jáne qarjy ministri Mádi Takievpen birge jumys keńesin ótkizdi. Keńeste salyq-biýdjet reformasy jáne salyq túsimderin baqylaýdy kúsheitý máseleleri qaraldy.
Qarjy ministri Mádi Takiev júrgizilgen taldaý sheńberinde salyq tóleýshiler shaǵyn kásipkerlikti qoldaý jáne damytý maqsatynda buryn engizilgen arnaiy salyq rejimderin (SRP) paidalanǵany anyqtalǵanyn baiandady.
"Qarjy ministriniń aqparatynan salyq júktemesin ońtailandyrýdyń ártúrli shemalaryn qoldana otyryp, mindetin adal atqarmaityn kásipkerler baryn kórip otyrmyz. Milliardtaǵan ainalymmen olar biýdjetke ózderiniń tapqan paidasyna múldem sáikes kelmeitin somalardy tóleidi. Bizde osyndai iri kompaniialardyń tolyq tizimi bar. Ol tizimde BI Group, BAZIS jáne basqa da kóptegen iri qurylys kompaniiasy júr. Ekonomikanyń basqa salalarynda jumys isteitin belgili ári tanymal meiramhanalar, fitnes-klýbtar jáne ártúrli kompaniialar bar. Osy múmkindikti paidalana otyryp, qazir salyq júktemesin ońtailandyrýdyń túrli shemalaryn qoldanatyn iri kompaniialardyń ieleri men basshylaryna qarata aitqym keledi. Búgin-erteń sizderdiń kompaniialaryńyzǵa salyq organdarynan qosymsha salyq somalaryn tóleý qajettiligi týraly habarlamalar kelip túsedi", - dedi Bektenov.
Oljas Bektenov kásipkerlerden eki apta ishinde salyq organdaryna qosymsha salyq deklaratsiialaryn tapsyrýdy jáne shynaiy salyq somasyn tóleýdi surady.
"Eger bul áreketter jasalmasa, memleket fiskaldyq jáne quqyq qorǵaý organdaryn qosqanda, memleket ieligindegi barlyq resýrsty qoldaný quqyǵyn ózine qaldyrady. Munyń sońy qiyn bolady, biraq eger biznes memleket aldyndaǵy mindettemesin ádiletti túrde oryndaýǵa daiyn bolsa, biz dialogqa daiynbyz", - dedi Oljas Bektenov.
