2025 jyldyń qańtar-naýryz ailarynda bank sektory ekonomika sýbektilerine jalpy somasy 8,4 trln teńgege jańa kreditter berdi, bul - ótken jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 532 mlrd teńgege nemese 6,7% - ǵa artyq (7,9 trln teńge) kólem. Aqsha-nesie saiasatynyń qataiýyna qaramastan, nesie berý korporativtik (+4,7%) jáne bólshek saýda segmentterinde (+8,8%) jedeldeýi baiqaldy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
"2025 jyldyń birinshi toqsanynda bank sektorynyń kredittik portfeliniń ósimi júie aktivteriniń jalpy ósiminen (+0,7%) aitarlyqtai ozyp, +2,4% -dy qurady. Ósim barlyq negizgi nesielendirý baǵyttaryn qamtydy. Osyǵan qaramastan, portfelderdiń ósim dinamikasy 2024 jyldyń uqsas kezeńimen salystyrǵanda báseńdeý bolyp shyqty. Bul joǵary bazalyq mólsherleme jaǵdaiynda uzaq merzimge nesie alýdyń ekonomikalyq tiimsizdigi jáne iri investitsiialyq jobalardy iske asyrý merzimderin keiinge shegerý yqtimaldylyǵy, aqsha-nesie saiasatynyń qatańdatý saldarynan qysqa merzimdi qaryzdardyń basym bolýyna, bólshek segmenttegi qanyqtylyq jáne jiyntyq suranystyń báseńdeýiniń baiqalýymen (atap aitqanda, bólshek saýdanyń jyldyq kóleminiń 4,8%-ǵa deiin baiaýlaýy) bailanysty", - deidi Qazaqstan qarjygerleri qaýymdastyǵy.
Qaýymdastyq sarapshylarynyń pikirinshe, nesielik ónimderge degen suranystyń odan ary qaraiǵy dinamikasy joǵary stavkalarǵa, ulttyq valiýta baǵamynyń qubylmalylyǵynyń kúsheiýine, munai baǵasynyń quldyraýyna jáne saýda-sattyq shielenisterine bailanysty syrtqy ekonomikalyq dúdamal jaǵdaidyń sozyla túsýinen qysymǵa ushyraýy múmkin.
"Usynys tarapynan eń tómengi rezervter boiynsha talaptardy arttyrý, salyq júktemesindegi ózgerister jáne makroprýdentsialdyq saiasatty qatańdatý boiynsha qoǵamda talqylanyp jatqan bastamalar eleýli táýekelderge ushyraidy. Osy faktorlardyń jiyntyǵy nesielendirý kóleminiń tómendeýine ákelip soǵýy da múmkin. Osy jaǵynan alǵanda, ekonomikadaǵy jiyntyq suranysty tejei otyryp, ulǵaitý, bank sektorynyń ekonomikalyq ósim men qurylymdyq ártaraptandyrý protsesindegi úlesiniń kúrt qysqarýy saldarynan Memleket basshysynyń nesielendirýdi ulǵaitý jónindegi alǵa qoiǵan maqsatynyń oryndalmaý qaýpi bar", - deidi olar.
Kásipkerlerge qaryz berýdegi negizgi ósim shaǵyn biznes sýbektileri (73% ósim) qamtmdy, bul olardyń iskerlik belsendiliginiń artýyna, jeńildetilgen qarjylandyrý quraldaryna ie bolý men aktiv kólemderiniń keńeiýine bailanysty, ásirese óńdeý ónerkásibinde (negizgi ósim azyq-túlik óndirisine tiesili). Sondai-aq aǵymdaǵy paiyzdyq mólsherlemeler deńgeiinde uzaq merzimdi nesieleýdiń tartymdylyǵynyń tómendeýi jaǵdaiynda bankterdiń nazary qaryz alýshylardyń neǵurlym ártaraptandyrylǵan jáne jyldam iske qosylatyn biznes-jobalaryna qarai oiysqan.
Qaryzdardyń qysqa sipattamasy men 2024 jyldyń sońynda berilgen nesielerdi tezirek óteý korporativtik portfeldiń maýsymdyq jaǵdaida shamaly tómendeýine ákelip soqty (-1,0%). Bólshek kreditter berýde barlyq ósim avtonesielendirýdi qosa alǵanda, tutynýshylyq qaryzdarǵa tiesili. Aita keteiik, elimizde jańa avtokólikterdi satý qarjy retteýshisiniń olardy berý sharttaryn ońtailandyrý aiasynda 18,8% - ǵa ósti. Alaida, bólshek portfel ósimi aqsha-nesie saiasatyn odan ári qatańdatý, jańa klienttik bazanyń ósýiniń edáýir baiaýlaýy (3m24 úshin 127 myńǵa qarsy 41 myńǵa deiin) jáne qaryz alýshylardyń jekelegen sanattaryndaǵy kredittik qanyqtylyq aiasynda baiaýlady (3M24 úshin 5,1% - dan 3,5% - ǵa deiin).Bazalyq mólsherlemeniń ósýinen keiin nesieler men depozitter boiynsha baǵa sharttary barlyq segmentterde qalypty ósimdi kórsetti, árine jeńildetilgen memlekettik baǵdarlamalar sheshýshi ról atqaratyn ipotekalyq nesielendirýdi qospaǵanda.
Nátijesinde aktivterdiń kiristiligi men qorlandyrý quny ósimdi kórsetti. Kiristerdiń ulǵaiýymen kapitaldandyrýmen qatar salystyrmaly túrde 35,9% - ǵa KTS tóleý boiynsha shyǵystar edáýir baiqaldy — 89,4-ten 121,5 mlrd teńgege deiin. Respýblikalyq biýdjettegi KTS tólemi boiynsha EDB-nyń barlyq túsimderdegi úlesi 11,2% - dan 11,9% - ǵa deiin ósti.
