Freedom Inside '26

OPEK+ elderi munai óndirisi kólemin arttyrý týraly jospardy taǵy da keiinge qaldyrdy

OPEK+ elderi munai óndirisi kólemin arttyrý týraly jospardy taǵy da keiinge qaldyrdy
gov.kz

Saýd Arabiiasy, Irak, Birikken Arab Ámirlikteri, Kýveit, Qazaqstan, Aljir, Oman, Resei aldynda qabyldanǵan munai óndirisi kólemin táýligine 2,2 mln barrelge deiin qysqartý týraly kelisimdi erikti túrde taǵy bir aiǵa uzartty. Bul shekteý endi 2024 jyldyń sońyna deiin óz kúshinde bolady, dep habarlaidy Dalanews.kz.

Aldynda qabyldanǵan sharany taǵy bir aiǵa shegerý týraly sheshimdi OPEK+ elderi 3 qarashada, jeksenbide ministrlerdiń keńesinen keiin qabyldaǵan.

Reuters muny munaiǵa degen suranystyń tómendep, usynystyń artýymen túsindiredi. Ásirese, Qytai tarapynan suranys túsip ketken. Kerisinshe, OPEK+ elderinen tys usynystar munai naryǵyna qysym túsirýde.

Sondai-aq, OPEK + elderi Iraktyń, Resei Federatsiiasy men Qazaqstannyń óndiristi erikti túrde qysqartý jáne belgilengen kvotalardan artyq óndirilgen munai kólemi úshin ótemaqy tóleýdi kestege sáikes júrgizý týraly birlesken málimdemesin qup kórdi. 

Aita ketsek, 2023 jydyń qarasha aiynan bastap OPEK-ke qatysýshy segiz el munai óndirisin óz erkimen azaitýǵa kóshti. Osylaisha olar "qara altynnyń" óndiris kólemin táýligine 2,2 million barrelge qysqartyp keldi (aiyna 180-200 myń barrel). Degenmen 1 qazannan bastap bul shekteýden birtindep bas tartý josparlanǵan,iaǵni munai óndirisi kólemin táýligine 180 000 barrelge arttyrý arqyly. Biraq qyrkúiek aiynyń basynda bul sharany taǵy eki aiǵa (qazan, qarasha) keiinge qaldyrý týraly sheshim qabyldandy. Sonymen qatar, kelisimge qatysýshylar 2024 jyldyń alǵashqy jeti-on aiynda ruqsat berilgen kólemnen munai óndirisin arttyrǵan elderdi muqiiat baqylap (IrakQazaqstan men Resei), olardan bul kólemdi bolashaqtaǵy óndiristen qosymsha qysqartýdy talap etýde. 

Munaidyń bir barreliniń baǵasy ótken jumada 73 dollardan sál kóterildi, buǵan OPEK+ elderiniń óndiristi qysqartý josparyn odan ári keiinge qaldyrýy jónindegi boljam ishinara yqpal etken. Sonymen qatar, Brent markaly munaidyń baǵasy 2024 jyldaǵy eń tómengi deńgeiine jaqyndady. 

"Saýd Arabiiasynyń energetika ministri, hanzada Abdel Aziz bin Salman OPEK+ elderi munai óndirýdi shekteý týraly kelisimdi buza berse, munai baǵasy barreline 50 dollarǵa deiin quldyraýy múmkin ekenin eskertti. Al bul degen Saýd Arabiiasy alians músheleri kvotalardy saqtamasa, baǵa soǵysy bastalýy múmkin. Hanzada, ásirese bul rette Irak pen Qazaqstandy atap ótti, olar únemi kelisken shekteýlerdi buzady. Tamyz aiynda Irak óz kvotasyn táýligine 400 myń barrelge arttyrsa, Qazaqstan Teńiz kenishindegi jumysty jandandyrýǵa bailanysty munai óndirýdi kóbeitýdi josparlap otyr", delingen telefon konferentsiiaǵa qatysqan delegattar sózin jariialaǵan The Wall Street Journal basylymynyń qazan aiynyń basyndaǵy maqalasyndaDegenmen kóp uzamai OPEK +  WSJ basylymynda jariialanǵan bul derekter jańsaq ekenin, tipti onyń "tolyǵymen oidan shyǵarylǵanyn" basa aitty. Muny Qazaqstan, Resei men Irak ta rastady. Olar qyrkúiek aiynda usynylǵan ótemaqy josparlaryna sáikes óz mindettemelerin tolyǵymen oryndaǵandaryn dáleldedi.

Qalai degenmen de bul talap qazirdiń ózinde Qazaqstannyń munai óndirisi kólemine áser etip úlgerdi. Máselen, elimizde 2024 jyly 88 mln tonnadan astam "qara altyn" óndirildi. Buǵan deiin bul kórsetkish 90,5 mln tonnany quraidy dep josparlanǵan bolatyn. Demek,biylǵy jospardan 2,5 mln tonna "syzylyp" otyr. Onyń ústine Qazaqstanda 2023 jyly 89,9 million tonna munai óndirgen bolatyn  Osy jaǵynan alǵanda, bir jylda óndiris kólemi 2,1%-ǵa qysqaryp otyr. Al bul óz kezeginde el biýdjetine túsetin munai tabysynyń kólemi kúrt qysqaratynyn bildiredi.