Onlain oqytýdyń artyqshylyqtary men qiyndyqtary
Degenmen jasy egdeleý, kompiýterdi tereń meńgermegen ustazdarymyzǵa qiyndyqtar týǵyzdy. Biz olarmen arnaiy sabaqtar ótkizdik. Ýniversitet stýdentteriniń 70 paiyzdan astamy aýyldyq jerlerde turady. Olar bizdiń júiege kirý kezinde, keibir aýyldarda internet óte nashar bolǵandyqtan, brshama qiyndyqtarmen betpe-bet keldi. Stýdentter otbasylary kompiýtermen ne noýtbýkpen tolyq qamtamasyz etilmegen. Degenmen bizdiń júielerge gadjettermen mobildi bailanys arqyly kirý úshin arnaiy baǵdarlama jasaǵanymyzdyń arqasynda bul jerde de tyǵyryqtan shyǵýdyń jolyn taptyq. Bul kezdegi bizdiń eń negizgi maqsatymyz - stýdentterdi tolyqqandy bilim berý júiesimen qamtamasyz etý jáne bilimniń sapasyn tómendetip almaý bolatyn. Birden qashyqtan oqý júiesine kóshý bilim sapasyna keri áser etpedi deý qiyn. Óitkeni aiaqastynan bolǵan jaǵdaida betpe-bet bilim berýdi jalǵastyrý qiyn boldy. Ustazdarymyz tipti ýaqytpen sanaspai kúni-túni jumys istedi. Óitkeni stýdentterdiń suraqtary kez kelgen ýaqytta paida bolyp, tapsyrma oryndaýda qiyndyqtar týyndap jatty. Degenmen biz stýdentterdiń ózderine qoiylǵan talaptardyń bárin oryndaýyn qamtamasyz ettik.
Qazirgi tańda «Pandemiiadan keiin qalai bolady? Stýdentter aýditoriiaǵa qaita kele me? Álde, qashyqtan oqý júiesinde qala ma?» degen basty suraq týyndap otyr. Árine, aldaǵy ýaqytta qashyqtan oqytýdyń orny da, mártebesi de artady. Degenmen ýniversitetter men mektepter bilim ordasy retinde saqtalyp qalady. Óitkeni stýdentterdiń negizgi bilimdi alatyn, azamat retinde qalyptasatyn, áleýmettik jaǵynan damityn jeri - osy oqý oryndary. Ýniversitettiń mádenieti, bilim berý ortasynyń mádeni nemese psihologiialyq jaǵynan áserin qashyqtan oqytý bere almaidy. Tótenshe jaǵdai kezinde stýdenttermen birneshe ret onlain kezdesý ótkizdim. Olardyń eń basty suraǵy: «Aǵai, ýniversitetke qashan qaitamyz?» boldy. Olar ustazdarymen tikelei jumys istegenniń qanshalyqty mańyzdy ekenin jaqsy túsindi.
Qashyqtan oqytýdyń da ózindik ońtaily tustary bar. Stýdentterdi aýditoriiada sabaqtarmen otyrǵyzbai, kóptegen nárselerdi qashyqtan berýge, sóitip jańa ideia retinde aitylyp júrgen blended learning - aralas oqytýdy engizýge múmkindik týyp jatyr. Bul jaǵdaida praktikalyq oqytýdy kóbeitýimizge bolady. Mysaly, ýniversitette IV kýrs stýdentterin jyl boiy tórt kún mektepterge praktikaǵa jiberip, eki kún ýniversitette teoriialyq bilim alatyn júie engizgenbiz. Endi stýdentter praktika kezinde ýniversitetke kelmei-aq, qashyqtan tapsyrmalaryn oryndaityn júiege kóshti. Sonda stýdentter ýniversitetke jyl basynda, sosyn ortasynda bir aptadan kelip, sol ýaqytta tapsyrmalar men aralyq baqylaýlardy oryndaidy jáne semestrdiń sońynda sessiia tapsyrýǵa keledi. Basqa ýaqytta tek praktikada júredi.
Aldaǵy ýaqytta bilim berýde dástúrli ádiske qosymsha qashyqtan oqytýdy da paidalanǵymyz keledi. Bul ádis stýdentterdiń ózindik jumystarynyń mańyzyn, jaýapkershiligin arttyrdy. Burynǵydai toppen birge júrip tapsyrmalaryn oryndaityn jaǵdai joq, árkim ózi úshin jaýap beredi. Stýdentter óz betinshe bilim alýǵa, ózin-ózi damytýǵa beiimdeledi. Qashyqtan oqytýdyń kóp múmkindikteri bar. Bul álemdik úzdik tájiribelerdi alýdyń jaqsy joly eken. Ótken jyly 6-7 eldiń ǵalymdary birigip, konferentsiia ótkizdik. Olar óz oi-pikirleri men ǵylymi jetistikterin ortaǵa saldy. Buryn mundai konferentsiialardy ótkizý úshin bir elde jinalyp, biri kelip, ekinshisi jeke jaǵdaiyna bailanysty qatysa almai qalyp jatatyn. Qazir belgili bir taqyrypty belgilep, birer saǵattyń ishinde álemdik deńgeidegi kezdesýler ótkizip jatyrmyz. Beinekonferentsiialardyń múmkindigi zor ekenine kózimiz jetip otyr, ony aldaǵy ýaqytta keńinen paidalanatyn bolamyz.
Takir Balyqbaev, Abai atyndaǵy qazaq ulttyq pedagogikalyq ýniversitetiniń rektory, professor.
