Jaýap: Kólik salyǵyn jeke ieliginde kóligi bar jeke tulǵalar, zańdy tulǵalar men olardyń qurylymdyq bólimsheleri jáne salyq tóleý obektisi negizinde qarjylyq kelisim boiynsha lizing alýshylar tóleýge mindetti. Al kólikti senimhatpen nemese saqtandyrý polisi boiynsha júrgizip júrgender kóliktiń tehnikalyq tólqujaty kimniń atyna resimdelgen bolsa, sol adamnyń atynan tóleýi qajet.
Qazirgi ýaqytta kólikti senimhatpen nemese saqtandyrý polisimen júrgizip júrgen júrgizýshilerdiń ishinde kólik salyǵyn jyldap tólemei júrgen azamattar az emes.
Olardyń keibireýi kólikti senimhat arqyly basybaily satyp alsa da, óz atyna resimdeýge asyqpaidy. Sonymen qatar qala ishinde jol júrý erejesin buzǵan jaǵdaida da aiyppul kólik iesiniń atyna keledi.
Sondyqtan da kóligin satýshy azamattar kólikti basqa bireýge satqan jaǵdaida, ony birden satyp alýshy sýbektiniń atyna resimdep bergeni abzal. Sonda ǵana joǵaryda aityp ótken problemalardan boidy aýlaq ustaýǵa bolady.
Ekinshi suraq: Kóliktiń qandai túrleri salyqtan bosatylady?
Jaýap: Júk kóterý salmaǵy 40 tonna jáne odan asatyn karerlik samosvaldar, arnaiy jabdyqtalǵan meditsinalyq kólik quraldary jáne Qazaqstannyń halyqaralyq reestrinde tirkelgen teńiz kemeleri salyq tóleýden bosatylady.
Úshinshi suraq: Kóliktik salyqty tóleý merzimi qandai?
Jaýap: Jeke tulǵalar kólik salyǵyn aǵymdaǵy jyldyń 31 jeltoqsanynan keshiktirmei tóleýleri qajet. Sonymen qatar kólikti tirkeý, qaita tirkeý jáne tehnikalyq baiqaýdan ótkizý kezinde salyqty aldyn ala tóleýi tiis.
Tólemegen jaǵdaida kólik tirkeýge alynbaidy jáne tehnikalyq baiqaýdan ótkizilmeidi.
Al endi zańdy tulǵalar bolsa kóliktiń tirkelgen jerine bailanysty sol jyldyń 5 shildesine deiin tóleýge mindetti. Al endi 1 shildeden keiin satyp alǵan jaǵdaida, deklaratsiia tapsyrýdyń ýaqyty kelgennen keiin eseptegi aidyń 10-na deiin keshiktirmeýi tiis. Salyqtyq mindettemelerdi oryndamaǵan jaǵdaida, keshiktirilgen ár kún úshin penia júrip otyrady.
Tórtinshi suraq: Qandai sýbektiler kóliktik salyqtan bosatylady?
Jaýap: Bul suraqtyń jaýaby Salyq kodeksiniń 365-babynda naqtylanǵan. Oǵan jan-jaqty jaýap berý úshin gazettiń bir beti kótermeidi. Sondyqtan da qysqasha toqtalyp óteiin. Atap aitsaq, aýyl sharýashylyǵy ónimin (balyq aýlaý, t.b.) shyǵaratyn zańdy tulǵalar, fermerlik jáne sharýa qojalyqtarynyń basshylary, tiisti normativ boiynsha qajettilikke bailanysty paidalanatyn arnaiy tehnikalar salyqtan bosatylady.
Sonymen qatar múgedekterdiń qoǵamdyq uiymdarynyń qaraýyndaǵy qozǵaltqysh kólemi 3000 kýbtan aspaityn bir jeńil kólik pen bir avtobýs bosatylady.
Buǵan qosa Uly Otan soǵysyna qatysýshylar men olarǵa teńestirilgender, soǵys jyldary tylda janqiiarlyq eńbek etý nátijesinde KSRO-nyń ordenderi men medaldarymen marapattalǵandar, 1941 jyldyń 22 shildesinen bastap 1945 jyldyń 9 mamyryna deiin keminde alty ásker qatarynda qyzmet etkender jáne tylda janqiiarlyqpen eńbek etse de, KSRO-nyń ordenderi men medaldarymen marapattalmaǵandar, Uly Otan soǵysynyń batyrlary men Sotsialistik eńbek erleri, «Halyq qaharmany», «Qazaqstannyń eńbek eri» ataǵyna ie bolǵandar, Dańq ordeniniń úsh dárejesiniń jáne Otan ordeniniń iegerleri, kópbalaly «Batyr analar», «Altyn alqa» jáne «Kúmis alqa» ieleri bosatylady. Bul tizim QR Úkimetiniń arnaiy qaýlysymen bekitilgen jáne ústimizdegi jyldyń 1 qańtarynan bastap kúshine endi.
Besinshi suraq: Kóliktik salyqtyń stavkalary qandai mólsherde?
Jaýap: Kóliktik salyq kóliktiń markasy men tartymdylyq kúshine bailanysty ailyq eseptik kórsetkishpen esepteledi. Qazirgi ýaqytta bir ailyq eseptik kórsetkish 2121 teńge kóleminde belgilengen. Jáne de kóliktik salyq mindetti túrde kólik iesiniń atynan tólenedi.
Mysaly, jeńil kólikterdiń stavkasy 1 ailyq eseptik kórsetkishten 117 eseptik kórsetkish aralyǵyn quraidy. Atap aitsaq, otaldyrǵysh kólemi 1100 kýbqa deiin 1 ailyq eseptik kórsetkish, 1100-den 1500 kýbqa deiin 2 ailyq eseptik kórsetkish, 1500-den 2000 kýbqa deiin 3 ailyq eseptik kórsetkish bolyp kete beredi. Kóliktik salyqtyń stavkalary tek jeńil kólikter ǵana emes, júk kólikterine de bailanysty Salyq kodeksiniń 367-babynda naqty kórsetilgen.
Beken NURAHMETOV, Almaty qalalyq memlekettik kirister departamenti túsindirý jumystary basqarmasynyń bólim basshysy
