Redaktsiiadan: Qazir áleýmettik jelilerge qatysty ár-alýan kózqaras qalyptasqan. Bireýler ony qoldasa, endi biri áleýmettik jeliniń qoǵamǵa ziiany týraly aitýǵa qumar. Eń qyzyǵy jýrnalist Aqerke Berlibai «Kedei, artta qalǵan elder áleýmettik jelige bailanyp qalǵan» dep elimizdiń damymai qalǵanyn áleýmettik jeliden kóripti. Al taǵy bir áriptesimiz Nurlan Jumahan buǵan áleýmettik jeliniń túk qatysy joq ekenin aityp, oiyn ortaǵa salypty.
Baiaǵyda atamyz keń baitaq Qazaq eliniń damymai qalǵanyn kók teńizge tike shyǵa almaitynymen bailanystyryp (atymyz ózimen eshteńeni bailanystarǵan emes qoi) qulaqtan tebýshi edi ǵoi.
Qazir «Qazaqparatqa» shyqqan Úkimet pen ákimdikterdiń jańalyqtaryn kóshirip basatyn gazetterdiń jýrnalister elimizdiń damymai, sormańdai bolyp qalǵanyn áleýmettik jeliden kóretin bolypty.
Kúni keshe ǵana Aqerke Berlibai degen áriptesimiz «Kedei, artta qalǵan elderdiń turǵyndary internetke, áleýmettik jelige bailanyp qalǵan. Olar aýyr turmystan qajyp, jaqsy ómirdi jeliden izdeidi. Damýshy elderde gazet-jýrnal, kitapty az oqidy. Damyǵan el turǵyndary qaǵaz gazet-jýrnaldan qol úzgen joq. Olar kúnde tańǵy asyn gazet oqyp otyryp ishedi» dep aqparat salasy boiynsha ótken bir forýmda oiyn ortaǵa salypty.
Osyǵan qatysty basqa kelgen oidy irikpei bólise ketkendi jón sanadyq.
Dál qazir qazaqqa jaqsy ómirdi áleýmettik jeli usynyp otyr. Jelide jazylýshysy kóp blogerlerdiń aýzynan aq maiy aǵyp júrgenin bárimiz bilemiz (olardy qandaidy bir jemqorlyq jolmen baiyp ketti dep eshkim aita almasy anyq). Talai adam osy áleýmettik jeli arqyly saýdasyn jasap, otbasyn asyrýda.
Bul az deseńiz, talai qazaqtyń «Iandeks taki» platformasyn júktep alyp taksiletip júr. Ár aýyldyń turǵyndary «Aýyl saýda» dep vatsaptan top ashyp alyp, saýdasyn qyzdyryp otyr. Sol siiaqty talai jastyń Tik-Tok túsirip, nápaqasyn taýyp júrgenin qaida qoiamyz.
Al Iýtýb pen Feisbýk «ulttyń, halyqtyń sózin» sóileitin (oipyrmai deseńizshi) gazetterdi ainalyp ótip, halyqtyń shynaiy muń-zaryn bilikke jetkizetin instrýmentke ainalǵanyn ekiniń biri egizdiń syńary da biledi.
Al endi, osydan keiin memleket pen halyq áleýmettik jeliden ziian shegip otyr dep qalai aitýǵa bolady?
Aqerke qaryndasymyzdyń oiynsha, kedei elder ǵana áleýmettik jeli de otyrady eken. Bul endi artyq sóz. Qazir búkil adamzat uiqydan tura salyp, smartfonyn qolyna alyp áleýmettik jelige úńiledi emes pe?
Qaryndastyń «Damyǵan elderdiń adamdary tańǵy asyn gazet oqyp otyryp ishedi» degen sózi kinodaǵy kórinis qoi. Ótkende elimizdegi gazet-jýrnaldardyń taralymyn arttyrý úshin ne isteý kerek degen talqylaý boldy, sol jerde keibir azamattar qazirgi filmderde gazet oqyp otyrǵan adamdardyń kórinisin kóptep kórsetý týrasynda oi aitty. Iá, oǵan qarsylyǵymyz joq. Kórsete bersin, artyq bolmas edi.
Gazet oqyrmandaryn kóbeitip, tanymaldyǵyn arttyrý úshin syni matarialdardy kóbeitý kerek. Sypyra maqtaýǵa endi qazaq senbeidi. Solai qaraǵym.
Aitpaqshy, qazir tańǵy as iship otyryp oqiyn Qazaqstanda eki gazet bar. Olar – «Qala men Dala» men Ermurat Bapidyń «Dat» gazeti. Osy eki gazetti oqyp otyryp, tańǵy asyńyzdy ishseńiz boiyńyzǵa taraidy. Baiqap kórińiz.
Sodan keiin qoǵam belsendisi, bilikti baspager Shyńǵys Muqannyń Goffee Book kofehanasyna kelip, kofe iship otyryp «Mazmundama» qorynyń shyǵarǵan bestseller kitaptaryn oqýǵa da keńes beremiz.
