2026 jyldyń 3 sáýirinde respýblıkalyq mańyzy bar «Kegen-Narynqol» tas jolynyń 20-shaqyrymynda josparly patrúldeý júrgizgen «DEÝ-91» bólimshesiniń mamandary sý deńgeıiniń qaýipti shekke jetkenin baıqaǵan. Kóp uzamaı, erigen qar sýynyń asa joǵary qysymyna shydas bermegen jer asty sý ótkizgish qubyry buzylyp, joldyń negizin shaıyp ketti.
Nátıjesinde tas joldyń ortasynda eni 12 metr, tereńdigi 10 metrge jýyq alyp or paıda boldy. Mamandardyń aıtýynsha, shaıylǵan asfálttyń jalpy aýdany 150 sharshy metrdi quraıdy. Alaıda bul sońǵy sıfr emes. Óıtkeni taǵy 2-3 metr asfáltta jaryqshaq paıda bolǵan. Sonymen byltyr ǵana ortasha jóndeý jumystary bastalǵan kúre joldyń opyrylý sebebin izdep kórsek.
Bul jol ótken ǵasyrdyń 1960–1970 jyldary salynǵan. Jarty ǵasyrdan astam ýaqyt paıdalanylyp kelgen nysan osy kúnge deıin «sý basý qaýpi bar» aımaqtar tizimine enbegen. Buryn-sońdy mundaı kólemdegi qar sýynyń jınalýy bul tusta tirkelmegendikten, eski qubyr júıesi bıylǵy tabıǵı qubylysqa daıyn bolmaı shyqty. Onymen qosa ótken ǵasyrda qoıylǵan sý ótkizgish beton qubyrlardyń sol jol ýchaskesindegi 4-5 qubyrdyń synyp ketýinen bolǵan. Qubyrlardyń synýy sebebi de belgili: Eskirgen. «Kegen-Narynqol» tas jolynda keı aqparattarǵa sensek sondaı 1960-1970 jyldary salynǵan 70-ten asa beton qubyrlar bar. Alaıda osy joldy ortasha jóndeýden ótkizý úshin jasalǵan aqaýlyq aktisinde de qubyrlardyń tozyǵy jetkendigin eskermegen sekildi. Demek atalǵan tas jol boıynda áli de 70-ten asa qaýipti jol ýchaskesi bar.
Osy jaǵdaı boıynsha «QazAvtoJol» UK Almaty oblysy fılıalynyń bólim basshysy Tepyshev Dosbol Qurmanǵazyulymen suqbattasyp kórdik:
- "Kegen-Narynqol" tas jolynda qansha sý ótetin qubyr bar?
- Respýblıkalyq mańyzy bar «Kegen-Narynqol» tas jolynyń jalpy uzyndyǵy 89 shaqyrymdy quraıdy. 89 shaqyrymnyń ishinde 78 sý ótkizetin qubyrlar bar.
- Osy ýchaskeni qalpyna keltirý qansha ýaqytqa sozylady?
- Qazirgi ýaqytta sý shaıǵan jol ýchaskesiniń janynan jol salý jumystary atqarylýda. Erigen sýdyń belsendi aǵý kezeńi aıaqtalǵannan keıin, si ótkizgish qubyr men jol jabyndysyn qalpyna keltirý jumystary júrgiziletin bolady.
Qazirgi ýaqytta tasqyn sý jol jıegimen aǵyp, Qabandy ózenine, odan ári Kegen ózenine quıylyp jatyr.
Ortasha jóndeý jumystary júrgizilgende, nelikten jer astyndaǵy komýnıkasıalar nazardan tys qaldy?! Mundaǵy «ortasha jóndeý» uǵymy kóbine tek joldyń ústińgi qabatyn jańartýdy ǵana kózdeıdi. Alaıda, 50-60 jyl buryn tóselgen beton qubyrlardyń shirip, jaramsyz bolyp qalǵanyn eskermeý - úlken qatelik.
Aqaýlyq aktisin túzgen kezde tek kózge kórinetin kemshilikter ǵana tizilgen. Al jer astyndaǵy «mınalar» - tozǵan qubyrlar.
Endigi kezekte tek osy 12 metrlik ordy bitep qana qoımaı, jol boıyndaǵy qalǵan 70-ten astam qubyrdyń jaı-kúıin shuǵyl tekserý qajet. Áıtpese, erteń dál osyndaı jaǵdaı joldyń basqa bóliginde qaıtalanbasyna eshkim kepildik bere almaıdy.
Qazirgi tańda «Kegen-Narynqol» baǵytyndaǵy qozǵalysqa shekteý qoıylyp, kólikter úshin aınalma joldar qarastyrylýda. Oqıǵa ornynda «QazAvtoJol» mekemesi men Tótenshe jaǵdaılar departamentiniń tehnıkalary jumys istep jatyr. Alaıda...
Bul tótenshe jaǵdaı - eskirgen ınfraqurylymdy jańartýdaǵy júıesizdiktiń kórinisi. Almaty oblysynyń taýly aımaqtarynda qardyń kúrt erýi men jaýyn-shashyn mólsheriniń artýy buryn-sońdy bolmaǵan qaterler týdyrýda.
Eger aldaǵy ýaqytta jobalaý-smetalyq qujattarda gıdrologıalyq zertteýler men qubyrlardy tolyq aýystyrý sharalary eskerilmese, búdjettiń mıllıondaǵan qarajaty sýmen birge aǵyp kete bermek. Qarajat tabylar, al adam shyǵyny oryn alsa qaıtpek?! Kegen men Narynqoldy jalǵaǵan kúre joldyń taǵdyry endi tek jóndeýshilerdiń sapaly jumysyna emes, bılik ókilderiniń júıeli sheshimine baılanysty bolyp tur.
