2026 jyldyń 3 sáýirinde respýblikalyq mańyzy bar «Kegen-Narynqol» tas jolynyń 20-shaqyrymynda josparly patrýldeý júrgizgen «DEÝ-91» bólimshesiniń mamandary sý deńgeiiniń qaýipti shekke jetkenin baiqaǵan. Kóp uzamai, erigen qar sýynyń asa joǵary qysymyna shydas bermegen jer asty sý ótkizgish qubyry buzylyp, joldyń negizin shaiyp ketti.
Nátijesinde tas joldyń ortasynda eni 12 metr, tereńdigi 10 metrge jýyq alyp or paida boldy. Mamandardyń aitýynsha, shaiylǵan asfalttyń jalpy aýdany 150 sharshy metrdi quraidy. Alaida bul sońǵy tsifr emes. Óitkeni taǵy 2-3 metr asfaltta jaryqshaq paida bolǵan. Sonymen byltyr ǵana ortasha jóndeý jumystary bastalǵan kúre joldyń opyrylý sebebin izdep kórsek.
Bul jol ótken ǵasyrdyń 1960–1970 jyldary salynǵan. Jarty ǵasyrdan astam ýaqyt paidalanylyp kelgen nysan osy kúnge deiin «sý basý qaýpi bar» aimaqtar tizimine enbegen. Buryn-sońdy mundai kólemdegi qar sýynyń jinalýy bul tusta tirkelmegendikten, eski qubyr júiesi biylǵy tabiǵi qubylysqa daiyn bolmai shyqty. Onymen qosa ótken ǵasyrda qoiylǵan sý ótkizgish beton qubyrlardyń sol jol ýchaskesindegi 4-5 qubyrdyń synyp ketýinen bolǵan. Qubyrlardyń synýy sebebi de belgili: Eskirgen. «Kegen-Narynqol» tas jolynda kei aqparattarǵa sensek sondai 1960-1970 jyldary salynǵan 70-ten asa beton qubyrlar bar. Alaida osy joldy ortasha jóndeýden ótkizý úshin jasalǵan aqaýlyq aktisinde de qubyrlardyń tozyǵy jetkendigin eskermegen sekildi. Demek atalǵan tas jol boiynda áli de 70-ten asa qaýipti jol ýchaskesi bar.
Osy jaǵdai boiynsha «QazAvtoJol» UK Almaty oblysy filialynyń bólim basshysy Tepyshev Dosbol Qurmanǵazyulymen suqbattasyp kórdik:
- "Kegen-Narynqol" tas jolynda qansha sý ótetin qubyr bar?
- Respýblikalyq mańyzy bar «Kegen-Narynqol» tas jolynyń jalpy uzyndyǵy 89 shaqyrymdy quraidy. 89 shaqyrymnyń ishinde 78 sý ótkizetin qubyrlar bar.
- Osy ýchaskeni qalpyna keltirý qansha ýaqytqa sozylady?
- Qazirgi ýaqytta sý shaiǵan jol ýchaskesiniń janynan jol salý jumystary atqarylýda. Erigen sýdyń belsendi aǵý kezeńi aiaqtalǵannan keiin, si ótkizgish qubyr men jol jabyndysyn qalpyna keltirý jumystary júrgiziletin bolady.
Qazirgi ýaqytta tasqyn sý jol jiegimen aǵyp, Qabandy ózenine, odan ári Kegen ózenine quiylyp jatyr.
Ortasha jóndeý jumystary júrgizilgende, nelikten jer astyndaǵy kommýnikatsiialar nazardan tys qaldy?! Mundaǵy «ortasha jóndeý» uǵymy kóbine tek joldyń ústińgi qabatyn jańartýdy ǵana kózdeidi. Alaida, 50-60 jyl buryn tóselgen beton qubyrlardyń shirip, jaramsyz bolyp qalǵanyn eskermeý - úlken qatelik.
Aqaýlyq aktisin túzgen kezde tek kózge kórinetin kemshilikter ǵana tizilgen. Al jer astyndaǵy «minalar» - tozǵan qubyrlar.
Endigi kezekte tek osy 12 metrlik ordy bitep qana qoimai, jol boiyndaǵy qalǵan 70-ten astam qubyrdyń jai-kúiin shuǵyl tekserý qajet. Áitpese, erteń dál osyndai jaǵdai joldyń basqa bóliginde qaitalanbasyna eshkim kepildik bere almaidy.
Qazirgi tańda «Kegen-Narynqol» baǵytyndaǵy qozǵalysqa shekteý qoiylyp, kólikter úshin ainalma joldar qarastyrylýda. Oqiǵa ornynda «QazAvtoJol» mekemesi men Tótenshe jaǵdailar departamentiniń tehnikalary jumys istep jatyr. Alaida...
Bul tótenshe jaǵdai - eskirgen infraqurylymdy jańartýdaǵy júiesizdiktiń kórinisi. Almaty oblysynyń taýly aimaqtarynda qardyń kúrt erýi men jaýyn-shashyn mólsheriniń artýy buryn-sońdy bolmaǵan qaterler týdyrýda.
Eger aldaǵy ýaqytta jobalaý-smetalyq qujattarda gidrologiialyq zertteýler men qubyrlardy tolyq aýystyrý sharalary eskerilmese, biýdjettiń milliondaǵan qarajaty sýmen birge aǵyp kete bermek. Qarajat tabylar, al adam shyǵyny oryn alsa qaitpek?! Kegen men Narynqoldy jalǵaǵan kúre joldyń taǵdyry endi tek jóndeýshilerdiń sapaly jumysyna emes, bilik ókilderiniń júieli sheshimine bailanysty bolyp tur.
