Almatyda epidemiologiialyq maýsym bastalǵaly beri kene shaqqan 2023 adam kómekke júgingen, dep habarlaidy dalanews.kz.
Bul byltyrǵy osy ýaqytpen salystyrǵanda 11%-ǵa kóp. Zardap shekkenderdiń jartysyna jýyǵy 14 jasqa deiingi balalar. Qalada osyndai eki oqiǵa tirkelgen, naýqastyń ekeýi de vaktsina almaǵandar eken. Óńirlik kommýnikatsiialar qyzmetinde Almatydaǵy sanitariialyq-epidemiologiialyq baqylaý departamenti basshysynyń orynbasary Ásel Qalykova osy epidemiologiialyq jaǵdai týraly keńirek baiandady.
Spikerdiń aitýynsha, kóktemmen birge biyl kene de erte shyqqan. Kene shaqqan adam alǵash ret naýryz aiynyń basynda tirkelipti. Almatynyń mańy iksod kenesi keń taraǵan endemiialyq aýmaqqa jatady, olar kene entsefaliti men kene borreliozyn tasymaldaityndyqtan qaýipti bolyp sanalady.
«Biyl kene shaqqandardy byltyrǵy epidemiologiialyq maýsymmen salystyrǵanda erterek tirkei bastadyq. Bul kúnniń erte jylynyp, kenelerdiń belsendi bola bastaýymen bailanysty. Dárigerge júgingenderdiń sany artqanyna qaramastan, jalpy kórsetkish kópjyldyq ortasha deńgeiden aspaidy. Jaǵdaidy qazir úzbei baqylap otyrmyz», — deidi Ásel Qalykova.
1 naýryzdan bastap qalada kene infektsiiasy men halyqtyń meditsinalyq mekemege júgingenderge apta saiyn baqylaý jasalady. Zardap shekkenniń barlyǵyna kómek kórsetilip, qajet etkenderine kene entsefalitine qarsy immýnoglobýlin egiledi. Qazir meditsinalyq uiymdar men Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń qoimasynda 7400 ml preparat bar.
Almatyda kenege qarsy óńdeý jumysy jalǵasyp jatyr. Dezinsektsiianyń birinshi kezeńi 26 naýryz ben 30 sáýir aralyǵynda ótip, 2366 gektardan astam aýmaqty qamtyǵan. Oǵan orman alqaby, qalalyq saiabaqtar men alańqailar kirdi. Ekinshi kezeń 6 mamyrda bastaldy. 17 mamyrǵa deiin 661 gektardan astam aýmaq óńdelgen, bul jalpy jospardyń shamamen 28%-yn quraidy.
Eń úlken aýmaq Medeý aýdanynda. Munda shamamen 1469 gektar jerdi qamtý josparlanǵan, onyń ishinde Medeý, Býtakovka, Kólsai, Sulýsai shatqaly men basqa da tabiǵi aimaqtar bar. Bostandyq aýdanynda Alma-Arasan shatqaly men qalalyq saiabaqtardyń aýmaǵynda kenege qarsy jumys júrgizilip jatyr. Alataý, Almaly, Áýezov, Bostandyq, Medeý, Naýryzbai men Túrksib aýdanyndaǵy saiabaqtar men alańqailardy óńdeýdi tolyq aiaqtap bitipti.
«Orman alqaptaryn kún raiyna qarap óńdep, jumysty jaýyn-shashyn joq kúnderi isteimiz. Óńdeýden keiin mamandar aýmaqtardy ishinara tekserip shyǵady. Óńdelgen jerlerden ázirge kene tabyla qoiǵan joq. Bul qolǵa alynǵan jumystyń tiimdi ekenin kórsetedi», — deidi Almaty qalasy boiynsha dezinfektsiia ortalyǵynyń direktory Ainur Aqkoshqarova.
Maýsym boiy mamandar tórt baǵytta — Býtakovka, Medeý, Alma-Arasan men Qaraǵaily shatqalynda entomologiialyq baqylaý júrgizedi. Maýsym bastalǵaly beri 41 kene ustalypty. Bireýi Birinshi Prezident saiabaǵynyń aýmaǵynan tabylǵan. Ulttyq saraptama ortalyǵynyń bólimshesiniń zerthanasy da 187 keneni zerttegen, onyń ishinde adamdardan alynǵandary da bar eken. Solardyń ishindegi tórt kene aýrý taratatyndar bolyp shyqty.
Departament mamandary kene shaqqan jaǵdaida tórt kúnnen asyrmai meditsinalyq kómekke júginý qajet ekenin eske saldy. Almatyda shuǵyl kómek kórsetetin bes travmatologiialyq pýnkt jumys isteidi, olardyń qatarynda Balalar shuǵyl meditsinalyq kómek ortalyǵy da bar.
Vktsinatsiiany mamandar aldyn alýdyń eń tiimdi joly dep otyr. 18 mamyrdaǵy málimet boiynsha, kene entsefalitine qarsy 2381 adam vaktsina alǵan. Qaladaǵy meditsinalyq uiymdarda belgiialyq óndiristegi «TikoVak» vaktsinasynyń 8 myńnan astam dozasy bar.
«Vaktsinatsiia — kene entsefalitinen qorǵanýdyń eń senimdi tásili. Ásirese taýǵa jii shyǵatyn, tabiǵi oshaqtarda jumys isteitin nemese turatyn adamdarǵa óte kerek ol. Qys mezgilinde vaktsina alýǵa úlgermegenderge jedel immýndaý shemasy qarastyrylǵan. Eń bastysy — tabiǵi aimaqtarǵa shyǵardan keminde eki apta buryn ekpe kýrsyn aiaqtaý kerek», — dedi Almaty qalalyq sanitariialyq-epidemiologiialyq baqylaý departamentiniń bólim basshysy Almash Ahmetova.
Mamandar sondai-aq taýda, ormanda, saiabaqtar men alańqailarda serýendep júrgende saqtyq sharalaryn ustanýǵa keńes beredi. Jurtshylyqqa jabyq ári ashyq tústi kiim kiip, repellentter qoldanyp, serýendep qaitqannan keiin kiim men deneni muqiiat tekserýdi usyndy.
