Abai oblysynda ǵylym men innovatsiiany damytý sharalary 2026–2030 jyldarǵa arnalǵan óńirdi damytý josparyna engizildi, dep habarlaidy Dala News.
Óńirde ǵylym jáne tehnologiialar jónindegi keńes jumys isteidi. Keńesti oblys ákimi Berik Ýáli basqarady.
Búgin Semei qalasynda atalǵan keńestiń keńeitilgen otyrysy ótti. Jiynǵa Qazaqstan Respýblikasy Atom energiiasy jónindegi agenttigi tóraǵasynyń orynbasary Timýr Jantikin arnaiy qatysyp, Ǵylym jáne joǵary bilim ministri Saiasat Nurbek, Ulttyq ǵylym akademiiasynyń vitse-prezidentteri Abai Serikqanov pen Elena Shevchenko Zoom arqyly qosyldy.
Keńes otyrysynda «2027–2035 jyldarǵa arnalǵan Kýrchatov ǵylym qalashyǵyn damytýdyń keshendi josparynyń jobasy» jáne óńirlik ǵylymdy damytý máseleleri qaraldy.
Jiyndy ashqan oblys ákimi ǵylym salasynyń mańyzdylyǵyn atap ótti.
«Jańa Konstitýtsiiamyzda bilim, ǵylym jáne innovatsiiany damytý memlekettiń strategiialyq baǵyty dep tanyldy. Jergilikti atqarýshy organdar ǵylymi uiymdarmen jáne biznespen birlesip ǵylymdy damytýǵa jaǵdai jasaýy tiis. Ǵalymdardyń ázirlemeleri ekonomikaǵa engizilip, naqty nátije berýi kerek. Memleket basshysy atap ótkendei, ǵylym – jalpyhalyqtyq is», – dedi Berik Ýáli.
Memleket basshysy Ulttyq quryltaidyń IV otyrysynda Qazaqstanda birde-bir ǵylym qalashyǵy joq ekenin atap ótip, Úkimetke bul baǵytta zańnamalyq usynystar ázirleýdi tapsyrǵan bolatyn.
Sonymen qatar Ǵylym jáne tehnologiialar jónindegi ulttyq keńes otyrysynda Prezident Kýrchatovta ǵylym qalashyǵyn qurý josparyn ázirleýdi júktedi. 2025 jylǵy 24 jeltoqsanda Úkimet qaýlysymen ǵylymdy shoǵyrlandyrý aýmaqtaryn damytý tujyrymdamasy bekitilip, onda Kýrchatov qalasyna ǵylym qalashyǵy mártebesin berý qarastyrylǵan.
Osy tapsyrmalar aiasynda Atom energiiasy jónindegi agenttik, Abai oblysy ákimdigi, Ǵylym jáne joǵary bilim ministrligi jáne Ulttyq ǵylym akademiiasy birlesip keshendi jospar jobasyn ázirledi.
Kýrchatov qalasy – ǵylym men tehnologiianyń tarihi ári strategiialyq ortalyǵy. Munda Ulttyq iadrolyq ortalyq pen Iadrolyq tehnologiialar parki ornalasqan.
Qalada zertteý reaktorlary, zamanaýi zerthanalar, eksperimenttik keshender jáne qazaqstandyq termoiadrolyq tokamak siiaqty biregei ǵylymi infraqurylym bar.
Ǵylymi qalashyqty damytý aiasynda turǵyndarǵa qolaily orta qalyptastyrý, infraqurylymdy jáne áleýmettik nysandardy damytý basty baǵyttardyń biri retinde belgilengen.
2025–2029 jyldarǵa arnalǵan Kýrchatov qalasynyń damý jospary ázirlendi. Jospar 76 jobany qamtidy jáne onyń jalpy quny 1,1 trln teńgeni quraidy.
Iri jobalardyń qatarynda:
•700 MVt elektr stantsiiasynyń qurylysy
•kómir-himiia kesheni
•infraqurylymdy jańǵyrtý jumystary bar
Bul jobalar 6 myńnan astam jańa jumys ornyn ashýǵa múmkindik beredi.
Qalada joldar jańartylyp, jaryqtandyrý jáne internet jelisi tolyq júrgizilgen. Áleýmettik nysandar, turǵyn úiler, sport jáne bilim berý infraqurylymy damytylýda.
«Degeleń» stantsiiasynda temirjol perronyn jańartý jáne jańa vokzal salý jumystary júrip jatyr. Kópqabatty úilerdiń aýlalary abattandyrylyp, sport jáne balalar alańdary ornatylýda.
Sonymen qatar jylý júiesi men aýyz sý máseleleri kezeń-kezeńimen sheshilip keledi. Bos turǵan turǵyn úilerdi qalpyna keltirý jumystary da júrgizilýde.
Jiyn qorytyndysynda oblys ákimi aldaǵy baǵyttardy atap ótti.
«Kýrchatovqa ǵylym qalashyǵy mártebesin berý óńirdiń ǵylymi áleýetin tolyq ashýǵa, jańa óndiristerdi damytýǵa jáne ekonomikanyń ósýine jol ashady. Basty maqsat – ǵylym, biznes jáne óndiris arasyndaǵy tiimdi bailanysty qalyptastyrý», – dedi Berik Ýáli.
Jiyn qorytyndysy boiynsha keshendi jospar usynystarmen tolyqtyrylyp, Kýrchatovta injenerlik jáne óndiristik infraqurylymdy damytý, investitsiia tartý jáne kadrlyq áleýetti kúsheitý boiynsha naqty tapsyrmalar berildi.
