Abaı oblysynda ǵylym men ınovasıany damytý sharalary 2026–2030 jyldarǵa arnalǵan óńirdi damytý josparyna engizildi, dep habarlaıdy Dala News.
Óńirde ǵylym jáne tehnologıalar jónindegi keńes jumys isteıdi. Keńesti oblys ákimi Berik Ýálı basqarady.
Búgin Semeı qalasynda atalǵan keńestiń keńeıtilgen otyrysy ótti. Jıynǵa Qazaqstan Respýblıkasy Atom energıasy jónindegi agenttigi tóraǵasynyń orynbasary Tımýr Jantıkın arnaıy qatysyp, Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbek, Ulttyq ǵylym akademıasynyń vıse-prezıdentteri Abaı Serikqanov pen Elena Shevchenko Zoom arqyly qosyldy.
Keńes otyrysynda «2027–2035 jyldarǵa arnalǵan Kýrchatov ǵylym qalashyǵyn damytýdyń keshendi josparynyń jobasy» jáne óńirlik ǵylymdy damytý máseleleri qaraldy.
Jıyndy ashqan oblys ákimi ǵylym salasynyń mańyzdylyǵyn atap ótti.
«Jańa Konstıtýsıamyzda bilim, ǵylym jáne ınovasıany damytý memlekettiń strategıalyq baǵyty dep tanyldy. Jergilikti atqarýshy organdar ǵylymı uıymdarmen jáne bıznespen birlesip ǵylymdy damytýǵa jaǵdaı jasaýy tıis. Ǵalymdardyń ázirlemeleri ekonomıkaǵa engizilip, naqty nátıje berýi kerek. Memleket basshysy atap ótkendeı, ǵylym – jalpyhalyqtyq is», – dedi Berik Ýálı.
Memleket basshysy Ulttyq quryltaıdyń IV otyrysynda Qazaqstanda birde-bir ǵylym qalashyǵy joq ekenin atap ótip, Úkimetke bul baǵytta zańnamalyq usynystar ázirleýdi tapsyrǵan bolatyn.
Sonymen qatar Ǵylym jáne tehnologıalar jónindegi ulttyq keńes otyrysynda Prezıdent Kýrchatovta ǵylym qalashyǵyn qurý josparyn ázirleýdi júktedi. 2025 jylǵy 24 jeltoqsanda Úkimet qaýlysymen ǵylymdy shoǵyrlandyrý aýmaqtaryn damytý tujyrymdamasy bekitilip, onda Kýrchatov qalasyna ǵylym qalashyǵy mártebesin berý qarastyrylǵan.
Osy tapsyrmalar aıasynda Atom energıasy jónindegi agenttik, Abaı oblysy ákimdigi, Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi jáne Ulttyq ǵylym akademıasy birlesip keshendi jospar jobasyn ázirledi.
Kýrchatov qalasy – ǵylym men tehnologıanyń tarıhı ári strategıalyq ortalyǵy. Munda Ulttyq ıadrolyq ortalyq pen Iadrolyq tehnologıalar parki ornalasqan.
Qalada zertteý reaktorlary, zamanaýı zerthanalar, eksperımenttik keshender jáne qazaqstandyq termoıadrolyq tokamak sıaqty biregeı ǵylymı ınfraqurylym bar.
Ǵylymı qalashyqty damytý aıasynda turǵyndarǵa qolaıly orta qalyptastyrý, ınfraqurylymdy jáne áleýmettik nysandardy damytý basty baǵyttardyń biri retinde belgilengen.
2025–2029 jyldarǵa arnalǵan Kýrchatov qalasynyń damý jospary ázirlendi. Jospar 76 jobany qamtıdy jáne onyń jalpy quny 1,1 trln teńgeni quraıdy.
İri jobalardyń qatarynda:
•700 MVt elektr stansıasynyń qurylysy
•kómir-hımıa kesheni
•ınfraqurylymdy jańǵyrtý jumystary bar
Bul jobalar 6 myńnan astam jańa jumys ornyn ashýǵa múmkindik beredi.
Qalada joldar jańartylyp, jaryqtandyrý jáne ınternet jelisi tolyq júrgizilgen. Áleýmettik nysandar, turǵyn úıler, sport jáne bilim berý ınfraqurylymy damytylýda.
«Degeleń» stansıasynda temirjol perronyn jańartý jáne jańa vokzal salý jumystary júrip jatyr. Kópqabatty úılerdiń aýlalary abattandyrylyp, sport jáne balalar alańdary ornatylýda.
Sonymen qatar jylý júıesi men aýyz sý máseleleri kezeń-kezeńimen sheshilip keledi. Bos turǵan turǵyn úılerdi qalpyna keltirý jumystary da júrgizilýde.
Jıyn qorytyndysynda oblys ákimi aldaǵy baǵyttardy atap ótti.
«Kýrchatovqa ǵylym qalashyǵy mártebesin berý óńirdiń ǵylymı áleýetin tolyq ashýǵa, jańa óndiristerdi damytýǵa jáne ekonomıkanyń ósýine jol ashady. Basty maqsat – ǵylym, bıznes jáne óndiris arasyndaǵy tıimdi baılanysty qalyptastyrý», – dedi Berik Ýálı.
Jıyn qorytyndysy boıynsha keshendi jospar usynystarmen tolyqtyrylyp, Kýrchatovta ınjenerlik jáne óndiristik ınfraqurylymdy damytý, ınvestısıa tartý jáne kadrlyq áleýetti kúsheıtý boıynsha naqty tapsyrmalar berildi.
