Qazaqstannyń sot júiesi barlyq instantsiiada «Ulttyq Tutynýshylar Ligasy» RQB basshysy Svetlana Romanovskaiany qoldady, ol buryn birneshe sot isinde óziniń abyroiy men qadir-qasietin qorǵap shyqqan bolatyn, al jala jabý týraly is boiynsha sońǵy instantsiia Qazaqstan Respýblikasy Joǵarǵy soty boldy.
2024 jylǵy 9 shildede Qazaqstan Respýblikasynyń Joǵarǵy soty bul atyshýly istiń núktesin qoiyp, Almaty qalasy Almaly aýdanynyń №2 aýdandyq sotynyń 2023 jylǵy 7 tamyzdaǵy sheshimin jáne Almaty qalalyq sotynyń azamattyq ister jónindegi sot alqasynyń 2023 jylǵy 12 qazandaǵy qaýlysyn qaita qaraý týraly ótinishhat berý týraly ótinishinen bas tartty. Bul sheshimder kúshinde qaldy, atap aitqanda, temekige qarsy belgili belsendi Jamilia Sadyqovanyń Svetlana Romanovskaianyń sózderin jala dep taný týraly talabyn qanaǵattandyrýdan bas tartty.
Sot protsesindegi jeńisti Svetlana Romanovskaia talapkerdiń álsiz ustanymymen ǵana emes, sondai-aq bastapqyda eń durys jáne sátti strategiiany tańdaǵan advokaty Mirfaik Álievtiń kásibi áreketteriniń arqasynda boldy túsindiredi, bul Ligaǵa negizsiz aiyptaýlardan qorǵanyp qana qoimai, protsesti belgili bir maǵynada úlgili etip, Jamilia Sadyqovanyń álemge degen ózindik kózqarasyn keń aýditoriiaǵa kórsetýge múmkindik berdi.
Jala jabý týraly talap-aryzdy Sadyqova Svetlana Romanovskaianyń úkimetke joldaǵan ótinishinen keiin bergen – bul qujatta Svetlana Iýrevna tek veipter men temeki shegýdiń balama ónimderine ǵana emes, dástúrli temekilerge de tyiym salý týraly talqylaýǵa qanaǵattanbaǵanyn bildirdi. Suraý salý tutynýshylardyń múddesi úshin jasalyp, Ligaǵa kelip túsken kóptegen ótinishke negizdelgen.
«Men sot talap-aryzyn alǵan kezde qatty tańǵaldym. Maǵan bul júgingen
áreketterim arqyly Sadyqovaǵa jala japty dep kiná taqty. Biraq men óz pikirimdi jáne Qazaqstan tutynýshylarynyń ótinishterine negizdelgen ustanymymdy bildirip, qorǵandym. Sadyqova meni birneshe ret áleýmettik jelilerdegi jazbalarynda jáne BAQ-qa bergen suhbattarynda aiyptai tústi. Sonymen qatar ol oiyna kelgenin aityp, adamdar týraly qalaǵanyn aitýdan arlanbady. Onyń barlyq jazbasy qarsy talap aryz berýge negizi bola alatyn edi, biraq men onymen daýlasyp ýaqyt ótkizýden góri qoǵam úshin paidaly jumysqa nazar aýdarý durys dep oilaimyn. Biraq odan talap aryz alǵan kezde, men de solai jaýap berip, óz ustanymymdy naqty túsindirdim», - dedi Svetlana Romanovskaia.
Liga prezidenti sonymen qatar buryn balama temeki shegý tásilderin talqylaý kezinde uiym ókilderin jai ǵana óshirip tastap, olardyń dálelderin tyńdamai, talqylaýda Sadyqovany ǵana qaldyrǵanyn atap ótti. Liga ókilderi buǵan narazy bolyp, qaita qosylýǵa tyrysqan, óitkeni uiymnyń ustanymy qarapaiym: tyiym salmaý, kerisinshe, retteý.
Liga ókili premer-ministr keńsesine jiberilgen jáne Densaýlyq saqtaý ministrligine baǵyttalǵan hat Jamilia Sadyqovanyń qolyna qalai túskeni túsiniksiz ekenin de atap ótti.
«Meniń oiymsha, ol burynǵy ministr kezinde Densaýlyq saqtaý ministrliginde qandai da bir artyqshylyqtarǵa jáne erekshe qarym-qatynasqa ie bolǵan shyǵar. Men Aqmaral Álnazarovanyń bul vedomstvoǵa kelýimen deni saý tendentsiia paida bolǵanyn kórip turǵanyma qýanyshtymyn. Tutynýshylar Ligasy konstrýktiv dialog qura aldy – bizdiń usynystar kóptegen aspektide eskerildi, óitkeni olar kásibi saraptamaǵa negizdelgen jáne eldegi ómir sapasyn naqty jaqsartady. Ministrliktegiler tek keri bailanys ornatý arqyly halyqty eń kóp tolǵandyratyn máseleni túsinýge bolatynyn biledi. Eń jaqsy keri bailanysty adamdarmen tikelei jumys isteitin úkimettik emes uiymdar jetkize alady», - dedi Svetlana Romanovskaia.
Jamilia Jeńisqyzynyń sottaǵy jeńilisi memlekettik saiasattaǵy eleýli ózgeristermen tuspa-tus keldi. Endi densaýlyq saqtaý ministrligi zor tájiribesi men kásibi bedeli bar ÚEU-nyń shynymen de konstrýktiv usynystaryn tyńdaýǵa daiyn, al Sadyqova hanymnyń emotsiiaǵa berilgen aiqaiy men málimdemelerine jaýap bermeidi.
Ulttyq Tutynýshylar Ligasy (UTL) Qazaqstanda tutynýshylarǵa bilim berý júiesin qurý baǵytynda belsendi jumys isteidi, oǵan mektepter, litseiler, kolledjder jáne joǵary oqý oryndary kiredi. Kóptegen jas taýarlar men qyzmetter naryǵynda jaqsy baǵdarlanǵanymen, jalpy tutynýshylardyń saýaty jetkilikti deńgeide joǵary emes. 1997 jyldan bastap UTL tutynýshylarǵa arnalǵan arnaiy kýrsty jáne ádistemelik quraldardy jeke joǵary oqý oryndaryna engizdi. Baǵdarlamaǵa qatysatyn stýdentter tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaýda zańgerlik, marketing jáne býhgalterlik esep boiynsha tájiribelik daǵdylar alady.
UTL-dyń muǵalimderge arnalǵan oqý ortalyǵy 2001 jyldan bastap shamamen myń pedagogty oqytyp, seminarlar ótkizedi. Qazaqstandaǵy mektepter men joǵary oqý oryndarynda tutynýshylarǵa bilim berý mindetti pánge ainala qoimaǵanymen, variativ pán retinde qazirdiń ózinde eldiń 11 joǵary oqý ornynda oqytylady. UTL oqý materialdaryn, sonyń ishinde joǵary oqý oryndaryna arnalǵan oqýlyqty jáne muǵalimderge arnalǵan ádistemelik qural ázirledi.
UTL eldegi barlyq joǵary oqý ornynda óz ókildikterin qurýǵa umtylady, bul stýdentterdiń quqyqtyq sanasyn arttyrýǵa jáne belsendi azamattyq ustanymyn qalyptastyrýǵa yqpal etedi. UTL qyzmetkerleri men belsendileri halyqaralyq bilim berý baǵdarlamalaryna qatysady, mysaly: «Qoǵamdyq baqylaý», «Zertteýler júrgizý», «Keńes berý qyzmetterin kórsetý», «Memlekettik organdar men sottarda tutynýshylardyń múddelerin qorǵaý», sondai-aq «Tutynýshylardyń quqyqtary týraly halyqty aqparattandyrý», osylaisha álemdik ozyq tájiribeni sińiredi.
Saýatty tutynýshy tek aqparatty bilip qana qoimai, sonymen qatar otbasylyq biýdjetti únemdep, ómir sapasyn jaqsartýǵa qabiletti. Eýropada jastardyń tutynýshylyq qozǵalystary HH ǵasyrdyń basynda-aq belsendi jumys istep, baǵalardy tómendetýge jáne teń quqyqtardy saqtaýǵa qol jetkizgen.
UTL janynda Tutynýshylar Akademiiasy sátti jumys istep keledi. Akademiiapraktikalyq quqyqtyq kómek kórsetedi jáne tutynýshylar men kásipkerler arasyndaǵy qaqtyǵystardyń aldyn alý úshin usynystar ázirleidi.
«Árbir adam UTL Qazaqstanǵa múshe bolyp, Qazaqstan halqynyń ómir súrý sapasyn jaqsartýǵa óz úlesin qosa alady! Ulttyq tutynýshylar ligasynyń 100 000 múshesi men 29 000 eriktisine qosylyńyzdar. Birge Qazaqstan Respýblikasynyń 20 million tutynýshysynyń múddelerin qorǵaiyq!», - dep atap ótti Svetlana Romanovskaia.
Sonymen qatar, Svetlana Iýrevna bir jarym jyldan astam ýaqyt boiy Májilis Qoǵamdyq palatasynyń tóraǵasynyń orynbasary jáne osy institýt arqyly qazaqstandyq tutynýshylardyń múddelerin odan da tiimdirek qorǵaýdy josparlap otyr.
