Jańalyqtar jarysy – «itti adam tistep alypty...»
Aǵylshynnyń áigili dramatýrgy Djordj Bernard Shoýdyń: «Gazet velosipedtiń apaty men órkeniet kúireýiniń arasyndaǵy aiyrmashylyqty bilmeidi», – deýinde de mán berer másele bar.
Óitkeni, reportajdyń reitingi sensatsiiamen ólshenetin boldy. Qazir qoǵamdy «shýlatpasań» eshkim sizdi «tanymaidy» iaki jýrnalistikada «juldyzyń janbaidy...» Tym bolmaǵanda «tyrashtanyp» taqyrypty aiqailatyp qoiamyz. Onyń ústine din taqyryby aqparat maidanynda júrgen bazbir adamnyń negizgi «nysanasyna» ainalǵandai. Árine, qazirgi ashyq qoǵamda aqparatqa «tusaý» salam deý – sanaǵa syiymsyz.
Bizdiń aitaiyn degenimiz – din názik másele bolǵandyqtan bul taqyrypqa baisaldy qaraý lázim, asa jaýapkershilik qajet. Senim – adamǵa qairat beretin kúsh ári pendeniń eń álsiz tusy deýge bolady. Bireýdiń senimin qorlaýdan artyq qiianat joq shyǵar.
Dini kózqarastar qaishylyǵy paida bolǵanda keibir buqaralyq aqparat quraldarynyń jetekshileri eki jaqtyń pikirin birdei usynamyz degendi alǵa tartyp, daýlasyp júrgenderdi «sharshy alańǵa» shaqyryp, al endi biriń ól, biriń tiril degendei, pikirtalasty tóbeden tamashalap turady. Eki jaq bir-birine bazynasyn aityp, mámilege kelse meili-aý. Qos taraptyń qoldaýshy oqyrmandary «sharshy alań» syrtynda (maqalanyń astyna pikir jazyp) ózara «tóbelesti» bastap ketedi.
Saldaryn aita berse – sumdyq. Al BAQ basshysy jaýapkershilikten buryn saittyń nemese gazettiń tanyla berýin tileitini baiqalady. Qanshama júrekter «jaralandy», qanshama ǵaibat sózder aityldy, qanshama jaqsy oilar jaman sózben bylǵandy deseńshi... Aqparat salasyndaǵy osyndai úreili úrdis onsyz da bólinýge «beiim» turatyn bizdi odan saiyn bólýge yqpal etip jatqanyn nesine jasyraiyq?! Aqparattyq keńistikte aitys-tartysty izdep júrip jariialaýdyń jóni osy ma?
Ótken joly kórgen jerde sálem-saýqat surasyp, syilasyp júretin qadirli bir áriptesimniń: «Senderdiń mekemelerińdi «jaqsylap» synap, bir shýlatyp qoimasaq, bizdiń saitqa nazar aýdarmaisyńdar. Áitpese, bizdi eshkim oqi bermeidi», – dep qaljyńdaǵany bar. Oǵan endi ne aitýǵa bolady? «Sizdei parasatty adam ondai piǵylǵa bara qoimas», – dep qoidyq jymiyp. Bolmashy reiting úshin din taqyrybynan «tanymaldylyq» izdeý kimge tiimdi? Taǵy da sol áne-mine dep jaqsylyqqa jýyqtai almai júrgen jannyń imanyn shaiqalttyq. Júrek shirkin talas-tartysqa da úirenip, beiimdelip qalady eken. Ádilettilik pen jaqsylyq úshin sóz jarystyrýdyń, másele kóterýdiń jóni bólek. Alaida dini salada kórkem pikirtalas kórinis tappai jatqany ańǵarylady. Aitylǵan oidyń kóbisi jeke basqa tiisý, abyroiyn tógýge tyrysý nemese onyń senimin kústánalaý. Pikirtalas ádebi saqtalmaýda.
Sóz jaýapkershiligi degen bar. «Jaqsy sóile nemese úndeme», – degen paiǵambar ónegesi bar. Osy hadis túisikte jańǵyryp tursa qanikei!
Keshe kitaptan Júsip Has Qajyb Balasaǵunidyń:
«Qadirlisi – tiline uiat sińgender,
Júrek sózin júregimen bilgender.
Týra sózge kelgende til tartpaǵyn,
Qyńyr sózdi jasyr, tekke laqpaǵyn», – degen óleńin oqyp qaldyq. Oilanýshyǵa oisalar dúnie eken.
Maqsatymyz – moral oqý emes – jaqsylyqqa bolysý ǵana.
Áriptesterge tól merekede biz taraptan aitylǵan tilek qoi. Alla jar bolsyn! Qalam muqalmasyn. Jazar jaqsylyqtar kóbeisin!
Aǵabek QONARBAIULY,
QMDB Baspasóz bóliminiń meńgerishisi
