Asqar Jumadildaev: «Qazaq tiliniń bastaýysh pen orta mektepke laiyq múmkindigi bar»
Til degen ne? Til – bailanys quraly. Onyń bes fýnktsiiasy bar. Olar – otbasy, oshaq qasy, biznes, saiasat, ekonomika, ǵylym jáne tehnologiia. Adamnyń on eki múshesi bar bolatyn bolsa, sol on eki músheniń bári jumys jasaý kerek. Qazaqta myqty poeziia bar, ádebiet bar. Biraq basqa jaǵynda túk te joq. Meniń oiymsha, bizdiń saiasat bylai bolýy kerek, siz kómektespei-aq qoiyńyz, biraq kedergi jasamańyz. Sońǵy kezde qazaqtyń tili damyp kele jatyr. Bizdiń ministr qazaq balalarynyń bilimi tómen dep aitady. Bos sóz. Keshegi ótken UBT-da eń jaqsy nátije kórsetken qazaq mektebiniń balalary. Qudai biledi, «Bolashaqpen» shetelge oqýǵa ketkenderdiń 80 paiyzy qazaq mektebin bitirgen balalar. Qazaqsha mektepte oqý metodikasy qalyptasty.
Qazaq tilinde bastaýysh pen orta mektepke laiyq jetkilikti til bar. Biz qazaqtyń tili bai deimiz. Sol bai tilimiz orta mektepke bilim berýge jaramaityn bolsa, ol tildiń ne keregi bar?! Ministrliktiń ókilderi «qazaq tarihyn qazaq tilinde oqytatyn boldyq» dep jetistik retinde aityp otyr. Bul jetistik emes, kúlkili nárse. Búkil ǵylymnyń barlyǵy ana tilinde oqytylýy kerek.
Elimizde bilim berýdiń eki túri bar – bastaýysh pen orta mektep, jáne joǵarǵy mektep. Bizdiń Ata zańda jazylǵan. Ár ata-ana balasyn mektepke berýge mindetti. Eger balańyzdy oqytpai qoisańyz, onda sizdi Zań sheńberinde jaýapqa tartylasyz. Konstitýtsiiamyzda taǵy bir bap bar. Kez kelgen qazaqtyń azamaty óz ana tilinde aqparat alýǵa quqy bar.
Oqý – aqparat alý degen sóz, bilim berý degen – informatsiianyń kókesi. Demek, búgingi ministrlik bizdiń balalarymyzdy aqparat alý quqyǵynan aiyraiyn dep otyr. Bul búkil bir halyqtyń adam quqyǵyn buzý degen nárse.
Qazaqta matematikter bar. Jaqsy ustazdar kóp. Qazir ózenimiz tabiǵi aǵyp kele jatyr. Biz nege oǵan bóget qoiamyz? Meniń oiymsha, ministrlik eń bolmasa buǵan kedergi jasamaýy kerek.
Aita ketsek, jiynda qoǵam belsendileri úshtildilik reformasynyń ultty joiýǵa baǵyttalǵanyn ashyq aityp, óz qarsylyqtaryn bildirdi. Sondai-aq, Bilim ministrliginiń ókilderine qoǵam belsendisi Rýza Beisenbekteginiń 4 jarym myńnan astam adamnyń qoly jinalǵan ashyq hatyn tapsyrdy.
Ult portaly
