Endi Ulttyq qordan da, syrttan da kóp aqsha ala almaimyz - sarapshy

Endi Ulttyq qordan da, syrttan da kóp aqsha ala almaimyz - sarapshy
dalanews.kz

Dúniejúzilik bank jariialaǵan "Kazakhstan Economic Update" atty kezekti esebinde elimizde salyq reformalaryn júrgizý jaiyna basa nazar aýdarylyp, birqatar syni pikir bildiriledi. Dúniejúzilik bank Qazaqstan ekonomikasyna sholýynda "pessimistik" boljamǵa súiene otyryp, biylǵy jylǵy, ekonomikalyq ósim, negizinen munai óndirisiniń ulǵaiýy esebinen 4,7%-dy quraitynyn naqtylaidy. Degenmen, JIÓ-niń mundai naqty ósimi ótken jylmen salystyrǵanda azdap tómen (4,8%) ekenin kórsetip otyr, dep jazady Dalanews.kz.

"Jalpy, esep-qisap Qazaqstandaǵy makroekonomikalyq ahýaldyń kóptegen aiqyn aspektilerin qamtidy. Sonyń ishinen biz Úkimet usynǵan biýdjettik-salyq júiesinde reformalar júrgizýdiń negizin qamtityn birneshe kesteni atap ótkimiz keledi. DB sońǵy onjyldyqta Qazaqstan salystyrmaly túrde salyq mólsherlemesi joǵary ekonomikadan mólsherlemesi tómen salyqqa ie ekonomikaǵa kóshkenin, onyń turaqsyz saiasatpen jáne birkelki emes ekonomikalyq ósimmen shielenise túskenin jazady. Rasynda, salyq túsimderi 2008 jylǵa deiin turaqty túrde óskenimen, traektoriia 2009-2022 jyldar aralyǵynda kúrt ózgeredi, bul kóbinese turaqsyz salyq reformalary men sáikes kelmeitin ekonomikalyq ósimge bailanysty. Ásirese, onyń saldary 2020 jyly aiqyn bilindi, bul kezde salyq túsimderi 2000-shy jyldardan bastap JIÓ-niń 14,1%-na deiin tómendedi, tipti tabysy joǵary elder COVID-19 kezinde ekonomikalyq kúizeliske qaramastan budan da turaqty tabysqa ie bolǵan edi. Mundai sekiris kiris bazasyna nuqsan keltirdi. Bul salyqtyq jeńildikter men artyqshylyqtarǵa bailanysty JIÓ-degi QQS salymyna da, óte joǵary deńgeidegi shekke de qatysty", dep jazady Tengenomika arnasynyń avtory Ǵalymjan Aitqazin.

Ol aktsizderge qatysty jaǵdai da osyǵan uqsas ekenin aitady.

"Ekinshi jaǵynan, infraqurylymdaǵy mundai alshaqtyq "ortasha tabys tuzaǵynan" shyǵyp,  ósimdi yntalandyrý úshin qajetti memlekettik investitsiialardy ulǵaitýdy talap etedi. 2015-2023 jyldary infraqurylymdardaǵy ortasha memlekettik investitsiialardyń úlesi 2007-2014 jyldardaǵy 5%-dan 3%-ǵa deiin tómendedi. Aýqymdy ekonomikalyq derekter infraqurylymdyq investitsiialardyń óndiris shyǵyndaryn tómendetýge, ónimdilikti arttyrýǵa jáne ósimdi yntalandyrýǵa transformatsiialyq áserin kórsetedi. Qazaqstannyń 2029 jylǵa deiingi infraqurylymyn damytýdyń Ulttyq jospary 80 mlrd dollar kóleminde memlekettik resýrstardy talap etetin energetikalyq, kóliktik, tsifrlyq jáne sý infraqurylymyndaǵy jobalarǵa arnalǵan Jol kartasyna súiene otyryp, osy missiianyń ózektiligin tanytady", - deidi ol.

Osylai degen ekonomist memlekettiń taza qarjylyq aktivter dinamikasyn qamtyǵan kestedegi derekter bolashaqta ekonomikanyń turaqtylyǵyna nuqsan keltirmesten Ulttyq qordan aqsha alý nemese memlekettik qaryzdy ulǵaitý múmkin emestigin kórsetip otyrǵanyn nyǵyrlap jetkizedi.