Baýyrsaq ertegisi
- Kempir, kempir, qambanyń túbin qaqsańshy, eleýishpen eleshi, qarny ashqan shalyńa, baýyrsaq pisirip berseńshi, - depti.
Kempiri qalaqsha qolǵa alypty, qambanyń túbin qaǵypty, eleýshpen elepti, tabaqshaǵa salypty, eki ýys un bolypty.
Qaimaqqa undy ilepti, dóńgelektep alypty, ystyq maiǵa salypty, Baýyrsaqty pisken soń, atai bappen jeidi dep, sýytýǵa qoiypty.
Baýyrsaq sýyp jatypty, jatyp oiǵa batypty, qashaiyn dep osy úiden, bir oiǵa naq bekipti. Jaqtaýdan tústi sákige, sákiden tústi edenge, tabaldyryqtan sekirip, jetip bardy senekke. Senekten syrtqa bettedi, aýlaǵa shyǵyp ketedi, aýlaǵa shyǵyp alǵan soń, domalap soqpaq jolmenen, uzai-uzai ketedi.
Jol boiymen domalap, kele jatsa baýyrsaq, qarsy aldynan tap keldi, uzyn qulaq Qoianaq. Sonda qoian Baýyrsaqqa:
– Baýyrsaq, baýyrsaq, men seni jeimin, - depti.
Baýyrsaq oǵan bylai deidi:
– Jei kórme meni, Qoianym, án aityp berem, tyńdaǵyn, - deidi.
– Jaraidy, endeshe, aita ǵoi, - deidi Qoian.
Meniń atym – Baýyrsaq,
Qyzaryp pistim – kóńlim shat.
Qambanyń túbin qyrnaǵan,
Eleýishpen elegen.
Qaimaqpenen ilegen,
Kúidirmei maiǵa pisirgen.
Ataidan da qutyldym,
Ájeiden de sytyldym,
Qoian senen qutylý,
Qiyn emes – bul maǵan!
Osylai dep, Baýyrsaq domalady, ańqaý Qoian ańyryp turyp qaldy.
Baýyrsaq zyr domalap jóneledi, zyr domalap Baýyrsaq kele jatsa, aldynan sury Qasqyr kezdesedi.
– Baýyrsaq, baýyrsaq, men seni jeimin, - deidi Qasqyr.
– Sury Qasqyr, meni jemeshi, án salyp berem, tyńdashy, - dep Baýyrsaq ándete jóneledi.
Meniń atym – Baýyrsaq,
Qyzaryp pistim – kóńlim shat.
Qambanyń túbin qyrnaǵan,
Eleýishpen elegen.
Qaimaqpenen ilegen,
Kúidirmei maiǵa pisirgen.
Ataidan da qutyldym,
Ájeiden de sytyldym,
Qoiannan da qutyldym,
Qasqyr senen sytylý,
Qiyn emes – bul maǵan!
Baýyrsaq ary qarai domalady, ańyryp Sury qasqyr jolda qaldy .
Domalap Baýyrsaq taǵy jóneledi, aldynan Aiý sonda kez keledi:
– Baýyrsaq, baýyrsaq, men seni jeimin, - depti Aiý.
– Jei kórme, Aiý ataiym, tyńdashy saǵan aitaiyn, - dep Baýyrsaq ánin bastaidy:
Meniń atym – Baýyrsaq,
Qyzaryp pistim – kóńlim shat.
Qambanyń túbin qyrnaǵan,
Eleýishpen elegen.
Qaimaqpenen ilegen,
Kúidirmei maiǵa pisirgen.
Ataidan da qutyldym,
Ájeiden de sytyldym,
Qoiannan da qutyldym,
Qasqyrdan da qutyldym,
Aiý senen sytylý,
Qiyn emes – bul maǵan!
Osylai dep, Baýyrsaq domalady, ańyryp Aiý maimaq jolda qaldy.
Baýyrsaq domalaýmen kele jatty, osylai talai-talai belden asty, domalap jol ústinde kele jatsa, qý Túlki jylmań etip kele qapty.
– Baýyrsaq, domalap qaida barasyń, - depti sonda Túlki.
– Jol júrip ketip baramyn, - depti Baýyrsaq.
– Baýyrsaq, Baýyrsaq, men seni jep qoiam! - depti Túlki,
– Jemeshi, Túlki, án salyp berem men saǵan! – depti Baýyrsaq.
Baýyrsaq sonda:
Meniń atym – Baýyrsaq,
Qyzaryp pistim – kóńlim shat.
Qambanyń túbin qyrnaǵan,
Eleýishpen elegen.
Qaimaqpenen ilegen,
Kúidirmei maiǵa pisirgen.
Ataidan da qutyldym,
Ájeiden de sytyldym,
Qoiannan da qutyldym,
Qasqyrdan da qutyldym,
Aiýdan da sytyldym,
Túlki senen qutylý,
Qiyn emes – bul maǵan!
– Ániń jaqsy-aq, Baýyrsaq, nashar edi bul qulaq, tumsyǵyma shyǵyp ap, aityp bershi qaitalap, daýystap bir qattyraq, - depti sonda Qý Túlki.
Maqtaǵanǵa máz boldy, tumsyǵynda Túlkiniń, Baýyrsaq solai án saldy.
Sonda Túlki:
– Tamasha eken úniń de, taǵy bir ret aitshy tyńdaiyn, otyryp alyp tilimde! – depti.
Baýyrsaq Túlkiniń oiyn túsinbedi, oilanbastan tiline sekiredi, «Ap!», - degende Baýyrsaq qý Túlkiniń, Azýynda áp sátte kútirledi. Maqtanshaqtyq – jaqsy emes ei, balalar, - degen oimen bitirdik ertegini.
Orys tilinen aýdarǵan Asylbek Baitanuly
Derekkózi: adebiportal.kz
