– Elmira hanym, búginde ózińiz basqaryp otyrǵan balabaqshanyń irgetasy qalana bastaǵanda meńgerýshilikke bekitilip, jumysty qurylys basynan bastaǵanyńyzdy estidik. Balabaqshany basqarýdan bólek, salýda da mol tájiribe jinaǵan siiaqtysyz.
– Qarasý aýdany baiyrǵy eldi meken ekenin bilemiz. Munda qazaq orys, túrik, grek, káris – bári aralas turatynyn bilemiz. Sonda bári balalaryn osy sizderdiń qazaq balabaqshasyna ákelip júr me?
– Jańadan isti bastaýdyń qanshalyqty qiyn ekenin túsinemiz. Balabaqsha jumysyn jolǵa qoiý kezinde maman tapshylyǵyn sezindińizder me?
– Árine, qandai is bolsyn qiyndyqsyz bolmaidy. Eń alǵash osynda osy balabaqshanyń meńgerýshisi bekitilip, qurylys basyna kelgende topyraǵy burqyrap jatqan en dala bolatyn. Sol kezde oiymda «halyq balalaryn balabaqshaǵa alyp kele qoia ma eken?» degen qorqynysh boldy. Biraq meniń kúdigim kún ótken saiyn seiile berdi. Qazirgi tańda balabaqshamyzda 72 adam eńbek etedi. Onyń 32-i bala tárbiesine jaýapty pedagog mamandar. Báriniń bilimi – joǵary. Áýel basta maman tapshy bolǵannan keiin qazaq tili, tarih, aǵylshyn tili mamandyqtaryn meńgergen qyz-kelinshekterdi jinap, alǵashqy ujymdy jasaqtaýǵa týra keldi. Balabaqshaǵa jumys isteýge niettenip kelgen qyzdarǵa «mektepke deiingi bilim berý salasynyń mamany bolýyń kerek» dep talap qoia almadyq. Pedagogika mamandaryn jinap, keiinnen olardyń is-tájiribesin «Órleý» qaita daiarlaý ortalyǵynda biliktiligin shyńdaýǵa týra keldi. Keide ózimizdiń jyldar boiy jinaqtaǵan is-tájiribemizdi ortaǵa salyp, jas mamandarmen bólistik. Osylaisha qajetti mamandar shoǵyryn qalyptastyrýǵa týra keldi.
– Elmira hanym, Qarasý aýdanyn tolyq qalyptasqan aýdan dep ataýǵa bola ma?
– Joq. Qarasý aýdany álide bolsa ósip-órkendeý jolynda. Qazirgi tańda aýdanymyzda memlekettik baǵdarlama boiynsha turǵyn úi keshenderi túsip jatyr. Budan basqa qyzyl syzyqtyń boiyna úi salǵan turǵyndarǵa bizdiń aýdanymyzdan birshama jer telimderi berildi. Olar aldaǵy ýaqytta úi salyp, Qarasý aýdanynyń turǵyny atanýǵa kúsh salyp jatyr. Sondyqtan bizdiń aýdan qalyptasý ústinde. Taǵy bir aita ketetin másele, qazir aýdanymyzda bir úiden balabaqshaǵa úsh-tórt bala ákeletin otbasylar bar. Budan aýdanymyzda demografiialyq ahýal joǵary deńgeide júrip jatqanyn ańǵarýǵa bolady. Ótken jyldary bir jylda balabaqshada jumys isteitin 18 qyzmetkerdi dekrettik demalysqa jiberdik. Osy jaittan-aq Qarasý aýdanynda demografiialyq dúmpý júrip jatqanyn ańǵarýǵa bolady.
– Aýyldan eki qolǵa jumys izdep kelgen halyq ta qala shetindegi aýdandardan páter jaldap turatyny belgili. Olarmen jumys isteýde qandaida bir qiyndyqtar oryn alyp tura ma?
– Iá, bizdiń aýdanda páter jaldap turatyn jas otbasylar bar. Biraq olar bizge eshqandai qiyndyq týǵyzyp otyrǵan joq. Búginde balabaqshada jumys isteitin 70 adamnyń bári osy aýdannyń turǵyndary desem, qatelespeimin. Bizdiń balabaqshada eńbek etetin qyz-kelinshekterdiń birazy eńbek jolyn bizdiń mekemeden bastaǵanyn maqtanyshpen aita alamyn. Iá, olardy tárbielep, biliktiligin kóterý isi ońai bolǵan joq. Qazirgi tańda sol bir kúrdeli kezeńde aýyz birligimizdiń arqasynda 2-3 jylda júrip óttik.
– Jyl basynda Almaty qalasynyń ákimi Baýyrjan Baibek «qaladaǵy balabaqshalardyń quny 15 myń teńgeden aspasyn» dep buiryq shyǵarýy, kópshilik tarapynan qoldaý tapqany esimizde. Ákimniń bul bastamasy sizderdiń aýdanda da qyzý qoldaýǵa ie bolǵan shyǵar?
– Árine. Bizdiń balabaqsha 320 orynǵa arnalǵan úlken mekeme ǵoi. O basta bizder balabaqshaǵa keletin bala sanyn 320-ǵa toltyra almadyq. Keiinnen «Balapan» baǵdarlamasyna enip, balalardyń sanyn arttyrýǵa kúsh saldyq. Al qala basshysy Baýyrjan Baibek myrzanyń bastamasynan keiin bir aidyń ishinde balabaqshamyz búldirshinderge toldy. Qazirgi tańda tolyq qýatymyzda jumys istep jatqan jaiymyz bar. Ata-analar tek balalarynyń tamaǵyna ǵana aqy tóleidi. Ákimniń bastamasy halyqtyń oń jambasyna keldi desem, artyq aitqandyq bolmas edi.
– Elmira hanym, qazir Almatyda jekemenshik balabaqshalar kóptep ashylyp jatqany ózińizge málim. Olardyń jarnamasy da jer jarady. Bilikti maman retinde aityńyzshy, memlekettik mektepke deiingi bilim berý mekemeleri jekemenshik balabaqshalarmen básekelese almai qalmai ma?
– Joq, men bulai dep oilamas edim. Jekemenshik balabaqshalar jarnamasy on jerden myqty bolsa da olar da, biz de memlekettik standart boiynsha áreket etemiz. Óz basym bizdiń balabaqsha da, mamandarymyz da jekemenshik balabaqshadan qalyp tur dep aita almaimyn. Iá, ata-analar «balabaqshada bi men aǵylshyn tilin úiretetin muǵalimder bolsa» dep ótinishterin aitty. Bizder olardyń tilegin Almaty qalasy bilim basqarmasynyń basshysy Rahat Shimashevaǵa jetkizdik. Qazirgi tańda basqarma bizdiń usynysymyzdy qarastyryp jatyr. Aldaǵy ýaqytta bul másele oń sheshimin taýyp qalýy múmkin.
