قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكٸنٸڭ اقشا-كرەديت ساياساتى كوميتەتٸ بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ +/- 1 پ.ت. دەلٸزٸمەن جىلدىق 18,0% دەڭگەيٸندە ساقتاۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادى. قازٸرگٸ شەشٸم بولجامدى راۋندتىڭ نەتيجەسٸنە, نەگٸزگٸ ماكروەكونوميكالىق كٶرسەتكٸشتەردٸڭ جاڭارتىلعان باعالارىنا جەنە ينفلياتسييالىق تەۋەكەلدەردٸڭ جالپى بالانسىنا نەگٸزدەلگەن, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
جىلدىق ينفلياتسييا قازاندا 12,6% بولدى (قىركٷيەكتە – 12,9%). ازىق-تٷلٸك تاۋارلارى باعاسىنىڭ ٶسۋٸ 13,5%-عا (12,7%) جەنە ازىق-تٷلٸككە جاتپايتىن تاۋارلار باعاسىنىڭ ٶسۋٸ 11%-عا (10,8%) دەيٸن قارقىن الدى. قىزمەتتەردەگٸ باعانىڭ ٶسۋٸ رەتتەلەتٸن تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە باعانىڭ ەكٸمشٸلٸك تٶمەندەۋٸ سالدارىنان 12,9%-عا (15,3%) دەيٸن باياۋلادى. جوعارى ينفلياتسييالىق ديناميكا ۇسىنىس مٷمكٸندٸگٸنەن جٷيەلٸ تٷردە اسىپ تٷسەتٸن ورنىقتى سۇرانىس جاعدايىندا قالىپتاسادى. تاريفتٸك رەفورمانىڭ جەنە جانار-جاعارماي (ججم) نارىعىن ىرىقتاندىرۋ ەسەرٸنٸڭ باعالار مەن ينفلياتسييالىق كٷتۋلەرگە تارالۋى قوسىمشا ەسەر ەتٸپ وتىر.
جەكەلەگەن تاۋار نارىقتارىندا ساقتالىپ وتىرعان تەڭگەرٸمسٸزدٸك, ورنىقتى سۇرانىس, يمپورتتىڭ قىمباتتاۋى جەنە شىعىنداردىڭ ٶسۋٸ اياسىندا ازىق-تٷلٸك كومپونەنتٸ بۇرىنعىشا ينفلياتسيياعا كٶپتەپ ٷلەس قوستى. سەرۆيستٸك ينفلياتسييانىڭ ٷلەسٸ ازايدى, الايدا باعانىڭ ٶسۋ قارقىنى باياۋلاعانىنا قاراماستان ماڭىزدى كٷيٸندە قالىپ وتىر. ازىق-تٷلٸككە جاتپايتىن ينفلياتسييادا جانارماي مەن فارماتسەۆتيكالىق ٶنٸم باعاسىنىڭ ٶسۋٸ جەدەلدەگەنٸ بايقالادى.
قازاندا ايلىق ينفلياتسييا 0,5%-عا دەيٸن ايتارلىقتاي باياۋلادى, الايدا بازالىق ينفلياتسييا 1% دەڭگەيٸندە – جوعارى كٷيٸندە قالدى. بۇل بٸر جىلعا ەسەپتەگەندە 12,2% سەيكەس كەلەدٸ. سونىمەن قاتار تۇتىنۋ قورجىنىنداعى تاۋارلار مەن قىزمەتتەردٸڭ شامامەن 80%-ى 5% تارگەتتەن جوعارى قارقىنمەن قىمباتتايدى. وسىنىڭ بەرٸ باعا قىسىمىنىڭ ورنىقتىلىعى مەن كەڭ قامتۋىن كٶرسەتەدٸ. بۇل پروينفلياتسييالىق ديناميكا فيسكالدىق جەنە ٷدەمەلٸ كۆازيفيسكالدىق ىنتالاندىرۋدىڭ, سونداي-اق ارتقان تۇتىنۋشىلىق سۇرانىستىڭ ەسەرٸنەن كٷشەيەدٸ.
حالىقتىڭ ينفلياتسييالىق كٷتۋلەرٸ قازاندا قىركٷيەكتەگٸ 13,2%-عا قاراعاندا 13,6%-عا دەيٸن ٶستٸ. قىسقامەرزٸمدٸ كٷتۋلەر قۇبىلمالى كٷيٸندە ساقتالىپ, ونىمەن جوعارى بەلگٸسٸزدٸك قاتار جٷرەدٸ. ۇزاقمەرزٸمدٸ كٷتۋلەر 14,3%-عا دەيٸن ارتتى (بۇعان دەيٸن – 14%). جوعارى ينفلياتسييالىق كٷتۋلەر دەزينفلياتسييا قارقىنىن شەكتەپ, باعالاردىڭ شىعىن مەن سۇرانىستىڭ ٶزگەرۋٸنە تەۋەلدٸلٸگٸن كٷشەيتەدٸ.
سىرتقى ينفلياتسييالىق ەسەر ساقتالۋدا. ازىق-تٷلٸكتٸڭ ەلەمدٸك باعاسى جوعارى دەڭگەيدە. رەسەيدە ينفلياتسييا بەسەڭدەگەنٸنە قاراماستان, 4%-دىق نىسانادان ەدەۋٸر اسىپ تٷستٸ. وسىعان بايلانىستى رەتتەۋشٸ قاتاڭ ريتوريكانى ساقتاپ, تەجەۋشٸ اقشا-كرەديت شارتتارىن ۇستاپ تۇرۋ قاجەت دەپ مەلٸمدەيدٸ. ٶز كەزەگٸندە, فرج جوعارى بەلگٸسٸزدٸك جاعدايىندا ەكونوميكاداعى ٶسٸمنٸڭ بٸرقالىپتى قارقىنىن, ەڭبەك نارىعىنىڭ تٶمەندەگەنٸن جەنە نىسانادان جوعارى بولىپ تۇرعان ينفلياتسييانىڭ ٶسە تٷسكەنٸن اتاپ, ساقتىق تەسٸلٸن ساقتاپ وتىر. ەوب ريتوريكاسى دا ۇستامدى كٷيٸندە. رەتتەۋشٸ مٶلشەرلەمەنٸ تاعى دا ساقتاپ قالدى. الداعى ۋاقىتتا ساياساتتى جەڭٸلدەتۋ قارقىنى نەعۇرلىم باياۋ بولادى دەگەن بولجام بار.
نەگٸزگٸ شەشٸم قابىلداۋ كەزٸندەگٸ بولجامداردى جاڭارتۋ اياسىندا بازالىق ستسەنارييدە Brent ماركالى مۇنايدىڭ باعاسى بولجامدى كەزەڭنٸڭ سوڭىنا دەيٸن ورتا ەسەپپەن 1 باررەل ٷشٸن 60 اقش دوللارى دەڭگەيٸندە ساقتالدى.
ينفلياتسييانىڭ 2025 جەنە 2026 جىلدارعا بولجامى قايتا قارالدى. 2025 جىلى ينفلياتسييا 12,0-13,0%, 2026 جىلى 9,5-12,5% شەگٸندە كٷتٸلەدٸ. 2027 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ول 5,5-7,5%-عا دەيٸن باياۋلايدى دەپ كٷتٸلەدٸ. بولجامدى تٷزەتۋ بيىلعى ينفلياتسييانىڭ ٸس جٷزٸندەگٸ مەنٸ بولجامدى مەندەردەن ەدەۋٸر اسىپ كەتۋٸنە جەنە ينفلياتسييالىق كٷتۋلەردٸڭ جوعارى ديناميكاسىنا نەگٸزدەلەدٸ. سونىمەن قاتار, 2026-2027 جىلدارى «ينفلياتسييا + 5%» سحەماسى بويىنشا رەفورما قارقىنىن قايتا قاراۋ اياسىندا رەتتەلەتٸن باعالاردىڭ نەعۇرلىم بولجامدى ٶسەتٸنٸ ەسكەرٸلەدٸ.
2026 جىلى بولجامدار ارالىعىنىڭ كەڭەيۋٸ سالىق رەفورماسىن ٸسكە اسىرۋعا جەنە جيىنتىق سۇرانىس رەاكتسيياسىنا, كۆازيبيۋدجەتتٸك سەكتور جاعىنان قارجىلاندىرۋدىڭ ەدەۋٸر ٶسۋٸنە جەنە ونىڭ ەكونوميكاعا ىنتالاندىرۋشى ەسەرٸنە بايلانىستى باعالاۋداعى ارتىپ كەلە جاتقان بەلگٸسٸزدٸكتٸ كٶرسەتەدٸ.
بولجام تەۋەكەلدەرٸ ٸشكٸ سۇرانىس پەن ۇسىنىس مٷمكٸندٸكتەرٸ اراسىنداعى تەڭگەرٸمسٸزدٸكتٸڭ كٷشەيۋٸمەن, سىرتقى ينفلياتسييانىڭ جەنە ينفلياتسييالىق كٷتۋلەردٸڭ جەدەلدەۋٸمەن, سونداي-اق رەتتەلەتٸن باعالاردىڭ, ججم مەن ققس ارتۋىنان بولاتىن قايتالاما ەسەرمەن بايلانىستى. نەگٸزگٸ بەلگٸسٸزدٸك فاكتورلارىنىڭ بٸرٸ – ەكونوميكانى قارجىلاندىرۋدى «بەيتەرەك» ۇبح اق» ارقىلى ۇلعايتۋ ىقپالى. ٷكٸمەتتٸڭ مەلٸمەتٸ بويىنشا, ونىڭ كٶلەمٸ 2026 جىلى 8 ترلن تەڭگەگە, ياعني جٸٶ-نٸڭ 4,4%-نا جەتۋٸ مٷمكٸن. مۇنداي قىسىم ينفلياتسييالىق قىسىمدى كٷشەيتٸپ, الداعى فيسكالدىق شوعىرلاندىرۋ ەسەرٸن ٸشٸنارا رەتتەۋٸ مٷمكٸن.
2025 جىلى قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ ٶسۋ بولجامى 6,0-6,5%-عا دەيٸن جاقساردى. بۇل مۇناي ٶندٸرۋدەگٸ وزىڭقى قارقىننىڭ ەسەرٸن, سونداي-اق جىلدىڭ سوڭعى ايلارىندا ينۆەستيتسييالىق جەنە تۇتىنۋشىلىق سۇرانىستىڭ, ونىڭ ٸشٸندە الداعى 2026 جىلعى ققس رەفورماسىنا بايلانىستى جەدەلدەۋٸن كٶرسەتەدٸ. 2025 جىلعى جوعارى بازانىڭ سالدارىنان جەنە سالىق-بيۋدجەت رەفورماسى مەن بيۋدجەتتٸك شوعىرلاندىرۋدىڭ ٸشكٸ سۇرانىسقا تەجەۋشٸ ەسەرٸن ەسكەرە وتىرىپ, 2026 جىلعا ارنالعان بولجام 3,5-4,5%-عا دەيٸن تٶمەندەتٸلدٸ. 2027 جىلى ەكونوميكانىڭ ٶسۋٸ 4,0-5,0% اۋقىمىندا بولادى دەپ كٷتٸلەدٸ. بۇل ٶسۋ ينۆەستيتسييالىق بەلسەندٸلٸكتٸڭ كەڭەيۋٸ, بٸرقالىپتى تۇتىنۋشىلىق سۇرانىس جەنە مۇناي ٶندٸرۋدٸڭ ۇلعايۋى ەسەبٸنەن بولادى.
ناقتى كٸرٸستٸڭ تٶمەندەۋٸنە جەنە يمپورتتىڭ ارتۋىنا بايلانىستى ورنىقتى ٸشكٸ سۇرانىس بيۋدجەت-سالىق جەنە اقشا-كرەديت ساياساتىن ٷيلەستٸرۋدٸڭ ماڭىزدىلىعىن ارتتىرادى. وسىعان بايلانىستى ٷكٸمەت, ۇلتتىق بانك پەن اگەنتتٸك 2026-2028 جىلدارعا ارنالعان ماكروەكونوميكالىق تۇراقتاندىرۋ جەنە حالىقتىڭ ەل-اۋقاتىن ارتتىرۋ بويىنشا بٸرلەسكەن ٸس-قيمىل باعدارلاماسىن (بۇدان ەرٸ – باعدارلاما) ٸسكە اسىرۋدا. باعدارلاما سۇرانىس پەن ۇسىنىس اراسىنداعى تەڭگەرiمسiزدiكتi جويۋعا, بيۋدجەت شىعىستارىنىڭ تيiمدiلiگiن ارتتىرۋعا, ميكرو- جەنە ماكروپرۋدەنتسيالدى رەتتەۋ شارالارىن ٸسكە اسىرۋعا, ازاماتتاردىڭ ناقتى تابىسىن ٶسٸرۋگە جەنە ينفلياتسييانى تٶمەندەتۋ مەن تۇراقتاندىرۋ ەسەبٸنەن ورنىقتى ەكونوميكالىق ٶسۋ ٷشٸن جاعداي قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان.
قازٸرگٸ اقشا-كرەديت شارتتارىنىڭ بٸرقالىپتى قاتاڭ سيپاتىن, باعدارلامانىڭ كٷتٸلەتٸن ٷلەسٸن جەنە تۇتىنۋشىلىق كرەديتتەۋگە سۇرانىستى تٶمەندەتۋ شارالارىن ەسكەرە وتىرىپ, كوميتەتتٸڭ شەشٸمٸ ورنىقتى دەزينفەكتسييالىق تراەكتورييانى قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان.
ۇلتتىق بانك ينفلياتسييانىڭ باياۋلاۋ قارقىنىن, ٸشكٸ سۇرانىس رەاكتسيياسىن, سونداي-اق باعدارلامادا جەنە ينفلياتسييانى باقىلاۋ, تٶمەندەتۋ بويىنشا شارالار كەشەنٸندە كٶزدەلگەن بٸرلەسكەن شارالاردى ٸسكە اسىرۋ تيٸمدٸلٸگٸن باعالاۋدى جالعاستىرا بەرەدٸ.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا ۇلتتىق بانك جوعارى ينفلياتسييالىق كٷتۋلەردٸ, ورنىقتى بازالىق ينفلياتسييانى جەنە تاريفتٸك رەفورمالاردىڭ كەيٸنگە قالدىرىلعان ەسەرٸن نازارعا الا وتىرىپ, 2026 جىلدىڭ بٸرٸنشٸ جارتىسىنىڭ سوڭىنا دەيٸن مٶلشەرلەمەنٸ تٶمەندەتۋ مٷمكٸن بولمايدى دەپ سانايدى. ينفلياتسييانىڭ ورنىقتى باياۋلاۋ ٷردٸسٸ قالىپتاسقانىنا سەنٸمدٸلٸك بولماعان جاعدايدا اقشا-كرەديت شارتتارى قاتاڭداتىلۋى مٷمكٸن.
قابىلدانعان شەشٸمنٸڭ فاكتورلارى مەن بولجامدارى تۋرالى بارىنشا تولىق اقپارات 2025 جىلعى 3 جەلتوقساندا ۇلتتىق بانكتٸڭ رەسمي ينتەرنەت-رەسۋرسىندا[1] ورنالاستىرىلاتىن اقشا-كرەديت ساياساتى تۋرالى باياندامادا بەرٸلەتٸن بولادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكٸنٸڭ اقشا-كرەديت ساياساتى كوميتەتٸنٸڭ بازالىق مٶلشەرلەمە بويىنشا كەزەكتٸ جوسپارلى شەشٸمٸ 2026 جىلعى 23 قاڭتاردا استانا قالاسىنىڭ ۋاقىتىمەن ساعات 12:00-دە جارييالانادى.
