Dalanews.kz تٸلشٸسٸ وسى پورتالعا سۇحبات بەرگەن ساياساتتانۋشى انتون برەديحيننٸڭ «برەدٸن» باسىنان اياعىنا شەيٸن تىڭداپ شىقتى.
پروپاگاندا سۇحبات الۋشى مەن سۇحبات بەرۋشٸنٸڭ ٶنە بويىنا ٶتٸپ كەتٸپتٸ. پارانوياسى قوزعانى سونشالىق تۇتاس ۇلتتٸ تٸلدەپ, كٶپە-كٶرنەۋ كەمسٸتۋگە كٶشكەن ەكەن.
بۇل تٷرٸمەن ۋكراينامەن ارازداسقان, بەلارۋسپەن بەت جىرتىسۋعا شاق تۇرعان رەسەيدەن كٷندەردٸڭ-كٷنٸ قازاقستان دا تەرٸس اينالادى.
قىسقا قايىرا ايتقاندا, قازاق دەگەن ۇلت جوق. برەديحين سٶي دەپ ساندىراقتاپتى.
«قازاقتىڭ قازاق بولعانى كەڭەس ٷكٸمەتٸنٸڭ تۇسىندا عانا. وعان دەيٸن بۇلاردى كيرگيز-كايساك نەمەسە جەي ەنشەيٸن كيرگيز دەپ اتاپ كەلدٸ.
بۇلاردا ورتاق يدەنتتٸلٸك, ەتنيكالىق تۇتاستىق اتىمەن جوق. بٷتٸن بٸر ۇلتقا باعدار بولارلىق بٸرتۇتاس دٸني قاۋىمداستىق قالىپتاسپاعان. سالاقۇلاش جاتقان الا-قۇلا قوعام.
90 جىلدارى سلياۆان ۇلتىنىڭ ٶكٸلدەرٸ مەن نەمٸستەر قازاقستاننان تٷپ قوپارىلا كٶشتٸ. قازاقستاندا قالا تۇرعىزعان, تىڭ يگەرۋگە اتسالىسقان, ٶندٸرٸس ورىندارىن اشقان ورىستاردىڭ ٷرٸم-بۇتاعى اتاجۇرتىنا ۇنجىرعاسى تٷسٸپ ورالدى. وسىنداعى ورىس زييالىلارى قازاق بيلٸگٸنە قاجەت بولماي قالدى. ولار دا وسى ەلدەن اۋا كٶشۋگە مەجبٷر بولدى.
شىعىس قازاقستان? شىعىس قازاقستان كازاكتاردىڭ جەرٸ. وسى ٶلكەنٸڭ قوجاسى – كازاكتار», – دەيدٸ ساياساتتانۋشى .
ال قازاقستانداعى سلاۆيان ورتالىقتارىنىڭ شىنتۋايتىندا وسىنداعى ورىستارعا ارا تٷسەر قاۋقارى دا, ىقپالى دا جوق. برەديحين قازاقستانداعى كازاك اتاماندارى اقش-تىڭ اگەنتٸ ەكەنٸنە سەنٸمدٸ. ولار رەسەيدٸ ەلدەقاشان ساتىپ كەتكەن.
قازاقستانداعى «كازاكتاردىڭ» اتامانى يۋريي زاحاروۆ امەريكامەن اۋىز جالاسىپ ٷلگەرٸپتٸ.
«اتامان زاحاروۆ تسرۋ-دٸڭ شپيونى. وسى ەلدەگٸ سلاۆيانداردىڭ سٶزٸن سٶيلەيتٸن ۇيىمداردىڭ ارتىندا الاياقتار تۇر. ولاردىڭ ورىسقا جانى اشىمايدى», – دەيدٸ برەديحين.
سۇحبات الۋشى دا شاماسى كەلگەنشە شاتىپ-بۇتقان ەكەن. ٶسكەمەندەگٸ ورىستىڭ رەسەيدٸ ٶلەردەي قولدايتىنىن, ولاردىڭ ٷلەسٸ 51 پايىزدان اسىپ جىعىلاتىنىن, وسىدان 25 جىل بۇرىن بۇلاردىڭ ورىس اۆتونوميياسىن قۇرماققا تالپىنعانىن جٸپكە تٸزٸپتٸ.
«ورىستاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ ٶسكەمەندەگٸ كٶشە اتاۋىن ٶزگەرتۋگە قارسى. و جاقتاعى قازاقتار ەڭسە كٶتەرە الماي يمەنٸڭكٸرەپ, جەتٸمسٸرەپ جٷرەدٸ. ٶڭٸر تۇرعىندارىن رەسەيگە تارتىپ تۇرادى», – دەيدٸ تٸلشٸ.
ونىڭ ويىن سپيكەر دە ٷستەي تٷسٸپ, پۋتيننٸڭ تٷنەۋكٷنگٸ مەلٸمدەسٸن قايتا مازداتىپتى.
بۇدان بۇرىن پۋتين مەسكەۋدٸڭ بٸر كەزگٸ كسرو قۇرامىنداعى ەلدەرگە بٸراز تەرريتورييانى تارتۋ ەتكەنٸن تٸلگە تيەك ەتكەن.
«قازاقتارعا قىتايمەن دوس بولعانشا, ورىستىڭ يۆانىنىڭ قولتىعىنا كٸرگەن ارتىق. قىتاي قازاقتىڭ كٶزٸنە كٶك شىبىن ٷيمەلەتەدٸ.
بۇل ەلدەگٸ بٷتكٸل بايلىق نازارباەۆپەن بايلانىسى بار كلانداردىڭ قولىندا. بۇلاردىڭ اكتيۆٸ رەسەيمەن تٸكەلەي بايلانىستى, رەسەيگە تەۋەلدٸ. ولار ەرتەڭگٸ ٶمٸرٸن رەسەيسٸز ەلەستەتە المايدى. ەكٸ ەلدٸڭ اراسى جٸپسٸز بايلاپ وتىرعان وسى ەليتانىڭ رەسەيدەگٸ بيزنەسٸ. ولار بٸزدٸڭ جٷيەمەن تامىرلاسىپ كەتكەن, بٸزدەن اسىپ قايدا بارسىن?..», – دەيدٸ ساياساتتانۋشى .
سالاقۇلاش سۇحباتتىڭ سارىنى وسى. قازاقستانداعى ورىستٸلدٸ اۋديتورييانى استامشىل يدەولوگييامەن اۋىزداندىرىپ, ارانداتۋمەن اينالىسىپ وتىرعان جالعىز پراۆدا ەمەس, كٷللٸ رەسەيدٸڭ اقپاراتتىق ساياساتى سونداي.
بوجكو سەكٸلدٸلەردٸ وسى تاقىلەتتەس كونتەنت اۋىزداندىرىپ وتىر...
تٷرۋلٸ ٸرگەدەن تاس اتىپ وتىرعان وتارشىل, پۋتينشٸل, يمپەرشٸل كونتەنتتٸ بۇعاتتاۋ اقپارات مينيسترٸلٸگٸنٸڭ موينىنداعى شارۋا بولسا كەرەك.
بٷتٸن بٸر ۇلتقا تٸل تيگٸزٸپ, تەۋەلسٸز ەلدٸڭ شاڭىراعىن شايقالتقىسى كەلەتٸن ساراپشىسىماقتاردى "قارا تٸزٸمگە" ەنگٸزۋ ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك قىزمەتٸنٸڭ قۇزٸرەتٸنە كٸرسە كەرەك-تٸ...
قازاق اۋديتوريياسى ٶتكەن 30 جىلدىڭ ەدٸل باعاسىن ەلدەقاشان بەرٸپ قويعان. اقپاراتتىق ساياساتقا بٶلٸنگەن قاراجاتتى ورىستٸلدٸ اۋديتورييانى قازاقتاندىرۋعا باعىتتاۋ قاجەت-اق وسىندايدا.
ەل ٸشٸنە ىلاڭ سالاتىندار ورىستٸلدٸ ورتادا ٶرٸپ جٷر. ايتالىق, رۋدنىيدان شىققان بوجكونىڭ بويىندا قازاققا دەگەن ٶشپەندٸلٸك قالاي قالىپتاستى? شوۆينيزمنٸڭ بالالايتىن ەدەتٸ بار. بوجكونىڭ ٶزٸ عانا ەمەس, قوينىنداعى قاتىنى دا, باۋىرىنداعى بالاسى دا سونداي دەمەك. ورتاسى دا. بۇل مەملەكەتتٸڭ اقپاراتتىق سالادا جٸبەرگەن اقاۋى.
بيلٸك بوجكو سەكٸلدٸلەردٸڭ قانداي كونتەنتتٸ تۇتىنىپ وتىرعانىنا باس قاتىرعىسى كەلمەيدٸ. رەسەي پروپاگانداسى تۇتاس رۋدنىيدى تورلاپ العان بولۋى مٷمكٸن. وعان كٸم ويلانىپ جاتىر?
اقپاراتتىق ساياسات - توقاەۆتىڭ «انا تٸلگە» بەرگەن سۇحباتىن جەي عانا سۇحبات ەمەس, پروپاگانداعا اينالدىرۋدى بٸلدٸرەدٸ.
نەگە دەسەڭٸز بوجكونى اباقتىعا جابۋمەن شوۆينيستەردٸڭ سانى ازايمايدى. ورىس اگرەسسيياسىنا قارسى تۇرۋ كەشەندٸ شارالاردى قابىلداۋدى قاجەت ەتەدٸ. ونىڭ 3 امالى بار.
العاشعىسى.
رەسەي پروپاگانداسىنا تٶتەپ بەرەتٸن ازاماتتاردىڭ شوعىرىن (پۋلىن) قالىپتاستىرۋ. ولاردى ەرتەڭگٸ information warfare-گە, شەر اعانىڭ سٶزٸمەن ايتقاندا مىلتىقسىز مايدانعا باپتاپ جاراتۋ.
تەلەارناداعى تانىمال جٸگٸتتەردٸ, سٶزبەن قاجاسا الار ساقا ساياساتكەرلەردٸ, باسقا دا ۇرت مٸنەزدٸ, ٶتكٸر تٸلدٸ ازاماتتاردىڭ كٷش-جٸگەرٸن پروپاگاندامەن كٷرەسكە باعىتتاۋ.
ەكٸنشٸسٸ.
قازاقستاننىڭ اقپارات كەڭٸستٸگٸن ٸشتەن ٸرٸتٸپ وتىرعان رەسەيدٸڭ سەپاراتيستٸك سايتتارىن بۇعاتتاۋ! "ٶسكەمەن ورىستىڭ جەرٸ..." دەپ ساندىراقتاعان ساراپشىنىڭ سٶزٸن ٶسكەمەننٸڭ ورىسى اڭداماۋى مٷمكٸن ەمەس. بۇل مىڭنان بٸر عانا مىسال. ٸلگەرٸدەگٸ بوجكو سەكٸلدٸلەردٸ وسى تاقىلەتتەس كونتەنت اۋىزداندىرىپ وتىر.
ٷشٸنشٸسٸ.
قازاقستاننىڭ اۋماعي تۇتاستىعىنا كٷمەن كەلتٸرگەن, بٷتٸن بٸر ۇلتتى كٶپە-كٶرنەۋ كەمسٸتكەن وداقتاسىمىزدىڭ ساراپشىماقتارىنا سانكتسييا سالۋ, "قارا تٸزٸمگە" كٸرگٸزۋ. سٶيتٸپ تەۋبەسٸنە تٷسٸرۋ, امالى تابىلسا ايىپ-انجىسىن تٶلەتۋ. بۇلاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ قازاقستانعا كەلٸپ كەتٸپ جٷرەدٸ ٶيتكەنٸ. كەلۋگە مەجبٷر. ەدەتتە وداقتى نەسيحاتتاۋ ٷشٸن مەسكەۋدەن بٶلٸنەتٸن اقشانى يگەرەتٸن دە سولار. ەلگٸندەي ەرەكەتكە بارساق ەشكٸم تونىمىزدى شەشٸپ الماس. بۇل ەندٸ ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸنٸڭ قۇزٸرەتٸنە كٸرەر شارۋا...
ەزٸرلەگەن, دۋمان بىقاي
