ٶسكەلەڭ ۇرپاققا جان-جاقتى بٸلٸم بەرۋ ارقىلى كٶپتەگەن جەتٸستٸككە جەتەتٸنٸمٸز انىق. ول ٷشٸن بٸلٸم ۇيالارىنىڭ جەتكٸلٸكتٸ ەرٸ زاماناۋي بولۋى ماڭىزدى. جاقىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «ەدٸلەتتٸ قازاقستان: زاڭ مەن تەرتٸپ, ەكونوميكالىق ٶسٸم, قوعامدىق وپتيميزم» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا بٸلٸم سالاسىنا ەرەكشە توقتالىپ ٶتتٸ. بۇل تۇرعىدا تٷركٸستان وبلىسى ايتارلىقتاي كٶش باستاپ كەلەدٸ. ٶيتكەنٸ ەلٸمٸزدەگٸ ەربٸر 7-شٸ بالا وسى ٶڭٸردە. سوندىقتان دا مەكتەپ تاپشىلىعىن جويۋ, ٷش اۋىسىمدى بٸلٸم وشاقتارىن رەتتەۋ الدىڭعى مٸندەتتٸڭ قاتارىندا ەدٸ. بيىل وبلىس ەكٸمٸ دارحان ساتىبالدىنىڭ تاپسىرماسىمەن كٶپتەگەن بٸلٸم نىسانىنىڭ قۇرىلىسى جٷرگٸزٸلٸپ, ٷنەمدەلگەن قارجى ەسەبٸنەن مەكتەپتەر جٶندەلٸپ جاتىر. بۇل بۇرىن-سوڭدى بولماعان كٶرسەتكٸش.
بٸلٸم مەن تەربيە وتباسىنان سوڭ بالاباقشا جالعاساتىنى بەلگٸلٸ. وندا بٷلدٸرشٸندەر ادامي قۇندىلىقتاردى بويىنا دارىتىپ ٶسەدٸ. بيىلعى «DIGITاL KAZAKHSTAN: زاماناۋي بٸلٸم بەرۋ» تاقىرىبىندا ٶتكٸزٸلگەن دەستٷرلٸ تامىز كەڭەسٸندە وبلىس باسشىسى دارحان ساتىبالدى «بٸزدە 2-6 جاسقا دەيٸنگٸ بالالاردىڭ ٷشتەن ەكٸسٸ عانا بالاباقشاعا بارادى. دەمەك 72 مىڭ بالا بالاباقشا تەربيەسٸنەن تىس قالىپ, وتباسىندا تەربيەلەنۋدە. مۇنداي ولقىلىققا جول بەرۋگە بولمايدى. بالالاردى بالاباقشامەن قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەسٸن تٷپكٸلٸكتٸ شەشۋ قاجەتپٸز. بٸز بۇل باعىتتا مونيتورينگ جەنە تازالاۋ جۇمىستارىن توقتاتپايمىز. مەملەكەتتٸك عانا ەمەس جەكەمەنشٸك بالاباقشالارعا دا ساپاعا ٶتەتٸن كەز كەلدٸ. بٸز ونى تالاپ ەتەمٸز!» دەگەن بولاتىن.
بيىلعى تەكسەرۋ بارىسىندا بالاباقشالاردا جوق بالالاردىڭ تٸركەلۋٸ, سانيتارلىق تالاپتان تىس ارتىق بالالاردىڭ قابىلدانۋى, بالاباقشا عيماراتىنىڭ تيٸستٸ تالاپتارعا سەيكەس كەلمەۋ فاكتٸلەرٸ انىقتالعان. نەتيجەسٸندە 7664 ورىن قىسقارتىلدى. قۇرىلتايشىلارى تاراپىنان سالىقتان جالتارۋ ماقساتىندا مەكەمە عيماراتىن جەكە تۇرعىن ٷي رەتٸندە, ونداعى قىزمەتكەر سانىن تولىق كٶرسەتپەۋ فاكتٸلەرٸ دە جيٸ كەزدەسكەن. بۇل جاعدايدا كەسٸپكەر مەن مەملەكەت اراسىنداعى كەلٸسٸم بۇزىلۋى تيٸس. جالپى وسىنداي كەمشٸلٸكتەردٸ جويىپ, رەتكە كەلتٸرۋ ماقساتىندا بالاباقشالارعا تسيفرلاندىرۋ مەن ۆوۋچەرلٸك جٷيە ەنگٸزٸلمەك.
بۇل جۇمىستار «الاقان», «بٸلٸمكيدس», «ە-اسحانا», «سمارتنەيشن» جەنە ٶزگەدە تسيفرلىق جٷيەلەر ارقىلى جٷزەگە اساتىن بولادى. ۆوۋچەرلٸك جٷيەدە اتا-انا بالاسىنا بەسەكەگە قابٸلەتتٸ بالاباقشانى تاڭداپ, قارجىسىن سوعان جۇمساۋعا ىقپال ەتە الادى. قازٸرگٸ كەزدە كەيبٸر بالاباقشالار بالا تەربيەسٸ ەكٸنشٸ ورىنعا قويىپ, بالاباقشانى جەكە تابىس كٶزٸنە اينالدىرۋدى باستى مەسەلە ەتٸپ العانى جاسىرىن ەمەس. سوندىقتان مەملەكەتتٸك تاپسىرىستاردىڭ ساپالى ورىندالۋى مەملەكەت تاراپىنان قاتاڭ باقىلاۋعا الىنباق. مەملەكەتتٸك تاپسىرىس بويىنشا بٸر بالاعا بٶلٸنەتٸن قارجى كٶلەمٸ دە ايىنا اۋىلدىق جەردە 55 100 تەڭگەگە, قالادا 49 553 تەڭگەگە ۇلعايتىلدى.
وبلىس ەكٸمٸ دارحان امانگەلدٸۇلىنىڭ قولداۋىمەن بالالاردىڭ الاڭسىز بٸلٸم الۋىنا بار جاعداي جاسالىپ وتىر. بيىلعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن اتالعان 49 مەكتەپتٸڭ 42-سٸ تاپسىرىلادى. جاڭا وقۋ جىلى قارساڭىندا جالپى 20 بٸلٸم وشاعى پايدالانۋعا بەرٸلدٸ. 4-ۋٸ مەملەكەتتٸك, 16-سى جەكەمەنشٸك. سولاردىڭ قاتارىندا قازىعۇرت اۋدانىندا 300 ورىندىق جاڭا مەكتەپتٸڭ اشىلۋىنا وبلىس ەكٸمٸ دارحان ساتىبالدى قاتىسىپ, تۇرعىنداردى وسىناۋ مەرەيلٸ مەرەكەمەن قۇتتىقتادى. تاعى بٸر قۋانىش, تٷلكٸباس اۋدانىندا 300 ورىندىق جاڭا مەكتەپ ەل يگٸلٸگٸنە بەرٸلدٸ. بٸلٸم وشاعىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا اۋدان ەكٸمٸ نۇرجان ٸزتٸلەۋوۆپەن بٸرگە قاتىسىپ, باقىبەك مەكتەبٸنەن تالانتتى شەكٸرتتەر تەربيەلەنٸپ شىعارىنا سەنٸم بٸلدٸردٸك. قوس بٸلٸم نىسانى دا زامان تالابىنا ساي جابدىقتالعان. بيىل سونداي-اق, وبلىستاعى 350-گە جۋىق بٸلٸم بەرۋ ۇيىمىنا جٶندەۋ جەنە تابيعي گازعا اۋىستىرۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە. وسىلايشا وبلىستاعى ەربٸر ٷشٸنشٸ مەكتەپ جاڭارتىلدى دەگەن سٶز.
قازٸرگٸ تاڭدا ەلەم تسيفرلاندىرۋ كەزەڭٸنەن جاساندى ينتەللەكت نەمەسە ادامنىڭ ويلاۋ قابٸلەتٸن كومپيۋتەرلٸك جٷيەلەرمەن مودەلدەۋ دەۋٸرٸنە ٶتٸپ جاتىر. جاھاندىق عىلىمي-تەحنيكالىق دامۋ ٷدەرٸسٸ بارشامىزعا بەلگٸلٸ. سوندىقتان جوعارى سىنىپتاردا جاراتىلىستانۋ باعىتىنداعى پەندەردٸ جەنە اعىلشىن تٸلٸن تەرەڭدەتٸپ وقىتۋ ماڭىزدى. جاڭا وقۋ جىلىندا 62 مەكتەپكە 265 ارنايى پەن كابينەتٸ الىنۋدا. مەكتەپتەردەگٸ ينتەرنەت جىلدامدىعىن رەتكە كەلتٸرۋ ماقساتىندا بيىلعى بٸلٸم سالاسىنان ٷنەمدەلگەن بيۋدجەت قارجىسىنا 330 مەكتەپكە Starlink قۇرىلعىسى ورناتىلدى. ٶڭٸردەگٸ بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىندا «ە-اسحانا», «ە-كٸتاپحانا», «BilimLand» سىندى اۆتوماتتاندىرىلعان جٷيەلەر پيلوتتىق جوبا رەتٸندە ەنگٸزٸلٸپ, وڭ نەتيجەسٸن بەردٸ. ەندٸگٸ كەزەكتە بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىندا «Alagan», «Tolem» جوبالارى, «MATATALAB», «Gode play» تسيفرلىق كەشەندٸ بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸ, «IoT board», «Codrone» روبوتوتەحنيكالىق قۇرالدارى, تٷرلٸ باسىلىمدار مەن لوگيكالىق «Intellectum» ۆەرتۋالدى ويىندارى سىندى جاڭا تەحنولوگييالار ەنگٸزٸلەدٸ. بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىندا يننوۆاتسييالىق باستامالار جالعاسىن تابا بەرسە ەكەن دەيمٸز. ٶيتكەنٸ قازٸرگٸدەي تسيفرلى قوعامدا بٸلٸم بەرۋ مازمۇنىنا, وقۋشى تۇلعاسى مەن پەداگوگ قىزمەتٸنە دەگەن كٶزقاراس ٶزگەرٸپ كەلەدٸ.
جاقىندا پرەزيدەنتٸمٸز ٶز جولداۋىندا «بۇدان بٶلەك, مەكتەپتەردٸڭ جۇمىسىن جاقسارتۋ شارالارىن قولعا العان جٶن. مۇعالٸمدەردٸڭ بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋعا جەنە ەلەۋمەتتٸك مەرتەبەسٸن كٶتەرۋگە كٶڭٸل بٶلگەن ابزال. ۇستازدار – ۇلتتىڭ زيياتكەرلٸك قۋاتى. ولار بٸلٸمدٸ ۇرپاق تەربيەلەۋ ارقىلى ەلٸمٸزدٸڭ ٶركەندەۋٸنە جول اشادى. ٷزدٸك وقۋ باعدارلاماسى, زاماناۋي مەكتەپتەر, وزىق باسقارۋ جٷيەسٸ بولسا دا, ۇستاز بٸلٸكتٸ بولماسا, ونىڭ بەرٸ بەكەر ەكەنٸ انىق. سوندىقتان پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنا تالاپتى, قابٸلەتتٸ جاستاردى قابىلداۋعا باسا مەن بەرۋ كەرەك. جالپى بۇل باعىتتاعى جۇمىستىڭ بەتالىسى جاقسى, ونى جالعاستىرۋ قاجەت» دەگەن بولاتىن.
– بٸز بۇل كۋرسقا ەكٸ رەت ٸرٸكتەۋدەن ٶتٸپ بارىپ قابىلداندىق. ەرٸ قاراي بازالىق دەڭگەي, ٸلگەرٸندٸ جەنە كەسٸبي دەڭگەي دەپ, جاز بويى دەرٸس الدىق. ەر دەڭگەيدٸڭ ٶسۋ ارالىعىندا ەكٸ اپتا پراكتيكالىق جۇمىستان ٶتٸپ وتىردى. ياعني وقىعان تەورييامىزدى پراكتيكادا جٷزەگە اسىردىق. سونىمەن قاتار بٸر اپتا ەلٸمٸزدەگٸ ماڭداي الدى مەكتەپتەردە تەجٸريبەدەن ٶتتٸك. ٶزگەرٸس كٶشباسشىلارى بولاشاق باسشىلاردى دايارلاۋ كۋرسى – قازٸرگٸ زامانعى جۇمىس ورىندارىندا ماڭىزدى كٶشباسشىلىق داعدىلاردى دامىتۋعا باعىتتالعان باعدارلامالار جيىنتىعى. بۇل كۋرستار قاتىسۋشىلارعا تيٸمدٸ باسقارۋ, ۇيىمدىق ٶزگەرٸستەردٸ ەنگٸزۋ, كوماندا قۇرۋ جەنە موتيۆاتسييالاۋ, سونىمەن قاتار سترەسسكە تٶزٸمدٸلٸك پەن شەشٸم قابىلداۋ قابٸلەتتەرٸن جەتٸلدٸرۋگە كٶمەكتەسەدٸ, – جانسايا شورابەكوۆا.
بۇدان بٶلەك رەسپۋبليكادا بٸرٸنشٸ بولىپ وبلىستىڭ 500-دەن اسا مەكتەپ ديرەكتورى ارنايى مەنەدجمەنت كۋرسىنان ٶتەدٸ. سونىمەن قاتار, الماتىداعى اباي ۋنيۆەرسيتەتٸ 700-دەن اسا ديرەكتوردى ارنايى مەنەدجمەنت كۋرسىنا وقىتۋ باستادى. بٸلٸم كٶكجيەگٸن كەڭەيتۋ مۇعالٸمدەرٸمٸز بەن وقۋشىلار ٷشٸن اسا ماڭىزدى ٸس. وبلىس رەسپۋبليكا دەڭگەيٸندە عانا ەمەس, حالىقارالىق تەجٸريبە الماسۋدا دا جٷيەلٸ جۇمىستاردى اتقارىپ كەلەدٸ. مۇعالٸمدەر مەن ەدٸسكەرلەر جاپونييادا لەسسون ستادي ەدٸسٸن, اقش-تا ينكليۋزيۆتٸ بٸلٸم بەرۋ جەنە قىتايدا تەحنيكالىق جەنە كەسٸپتٸك بٸلٸم بەرۋ باعىتىندا تەجٸريبە الماستى. بۇل جۇمىس جاڭا وقۋ جىلىندا دا جالعاسىن تاۋىپ, ٶڭٸر پەداگوگتارى فرانتسييا, مالايزييا, فينلياندييا ەلدەرٸدە ارنايى تەجٸريبەلٸك كۋرستاردان ٶتەدٸ. مۇندا «جايلى مەكتەپتەر» مەن «ماقساتتى مەكتەپتەرگە» باسىمدىق بەرەمٸز.
جالپى مۇنىمەن اتقارىلعان ٸستەر اياقتالمادى. مەكتەپ فورماسىن بارلىق وقۋشىعا بارىنشا قولجەتٸمدٸ ەتۋ اسا ماڭىزدى. وسى باعىتتا مەملەكەتتٸك تاپسىرىسپەن وتاندىق جەڭٸل ٶنەركەسٸپتٸ دامىتۋعا بەيٸمدەگەن جٶن. جالپىعا بٸلٸم بەرۋ قورى ەسەبٸنەن جاڭا وقۋ جىلىنا الپىس مىڭنان استام وقۋشىعا كٶمەك بەرٸلدٸ. سونىمەن قاتار, جاڭا وقۋ جىلىندا مەملەكەتتٸك 910 مەكتەپتەگٸ 221 مىڭ وقۋشى بٸررەتتٸك ىستىق تاماقپەن قامتاماسىز ەتٸلەدٸ. قازٸرگٸ تاڭدا, وبلىستا مەكتەپ اسحانالارىن مەملەكەتتٸك-جەكەشەلٸك ەرٸپتەستٸگٸ ارقىلى باسقارۋعا بەرۋ تەتٸگٸ قولعا الىنۋدا.
وسى جىلى 400-دەن استام مەكتەپ اسحاناسى جوباعا ەنگٸزٸلەدٸ. اتالعان جوبالاردى ەنگٸزۋدە جاڭا تسيفرلىق پلاتفورمالاردى مەكتەپ اسحاناسىنا قاتار ەنگٸزۋ ارقىلى جٷزەگە اسپاق. تەجٸريبەدە مەكتەپ اسحاناسىن تسيفرلاندىرۋ ٶزٸنٸڭ وڭ نەتيجەسٸن بەردٸ. مىسالى مەملەكەتتٸك-جەكەشەلٸك ەرٸپتەستٸك ارقىلى وبلىستىق دەڭگەيدەگٸ مەكتەپتەر اسحاناسىن جەكە باسقارۋعا الىنعان جەكە كەسٸپكەر «قالىمبەتوۆ» سوڭعى ەكٸ جىلدا «ە-اسحانا» جٷيەسٸن ەنگٸزۋ ارقىلى ەدەۋٸر قارجى ٷنەمدەپ, بيۋدجەتكە كەرٸ قايتارعان. ال تٷركٸستان قالاسىنداعى №28 مەكتەپ-ليتسەيگە ەنگٸزٸلگەن «Alaqan» جٷيەسٸ 5 ايدا ون ميلليوننان استام تەڭگە ٷنەمدەپ, بيۋدجەتكە كەرٸ قايتاردى. بۇل بٸر مەكتەپتەگٸ ٷنەمدەلگەن قارجى. بۇل جوبالار كەزەڭ-كەزەڭٸمەن بارلىق بالاباقشا مەن مەكتەپتەرگە ەنگٸزٸلمەك.
بالالار قاۋٸپسٸزدٸگٸ دە باستى نازاردا. مەكتەپتەرگە 7 مىڭنان استام بەينەكامەرالار ورناتىلىپ, پوليتسييا دەپارتامەنتٸنٸڭ جەدەل باسقارۋ ورتالىعىنا قوسىلدى. مەملەكەتتٸك 938 بٸلٸم بەرۋ مەكەمەلەرٸ 100% دابىل باتىرماسىمەن قامتىلىپ, جەدەل باسقارۋ ورتالىعىنا قوسىلدى. كەسٸبي كٷزەت قىزمەتٸمەن قامتاماسىز ەتٸلۋٸ تيٸس بالا سانى 300-دەن جوعارى 573 بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارى تولىق ليتسەنزييالانعان كٷزەت قىزمەتٸنە ٶتتٸ. وبلىستاعى 179 بٸلٸم بەرۋ ۇيىمىنىڭ 102 شاقىرىم قورشاۋى جاڭعىرتىلدى. مەكتەپ الدى كٶشەلەردە جارىقتاندىرۋ جٷيەلەرٸ مەن ارنايى جول بەلگٸلەرٸ ورناتىلىلدى.
ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىنۇلىنىڭ «ادام مٸنەزٸنٸڭ, اقىل-قايراتىنىڭ ەرتٷرلٸ بولۋى تەربيەنٸڭ تٷرلٸ-تٷرلٸ بولۋىنان... ادام بالاسىنىڭ ۇرلىق ٸستەۋ, ٶتٸرٸك ايتۋ, كٸسٸ توناۋ سىقىلدى بۇزاقىلىقتاردى جاساۋى, تەربيەنٸڭ جەتٸسپەگەندٸگٸنەن...» دەگەن سٶزٸ بار. وقۋشىلاردىڭ بوس ۋاقىتتارىن تيٸمدٸ ۇيىمداستىرۋعا اسا مەن بەرۋگە تيٸسپٸز. پرەزيدەنت ۇلتتىق قۇرىلتايدا «وقۋعا قۇشتار مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسىن جارييالاعان بولاتىن. تٷركٸستان وبلىسىنان باستاۋ العان «Kٸتاپحان» كٸتاپ وقىتۋ ەدٸسٸ تٶرتٸنشٸ جىل قاتارىنان ٶتكٸزٸلەدٸ. وعان قوسا, بالافەست, كٷلتەگٸن جوبالارى دا جالعاسىن تابادى.
بيىل ەلەۋمەتتٸك جاعدايىنا بايلانىستى 35 482 وقۋشى بيۋدجەت ەسەبٸنەن تەگٸن وبلىستاعى 22 جازعى ساۋىقتىرۋ لاگەرلەرٸندە ساۋىقتىرىلدى. ونىڭ 9-ى مەملەكەتتٸك, 13-ٸ جەكەمەنشٸك. سونىمەن قاتار, وبلىستاعى لاگەرلەر جەلٸسٸن ارتتىرۋ بويىنشا تيٸستٸ جۇمىستار قولعا الىنادى. قوسىمشا 1 720 ورىنعا ارنالعان جاڭادان 5 لاگەردٸ قايتا قۇرۋ جەنە 4 لاگەردٸ كٷردەلٸ جٶندەۋدەن ٶتكٸزۋ جۇمىستارى باستالادى. نەتيجەسٸندە, جازعى 8 اۋىسىمدا 13 760 بالاعا قوسىمشا ورىن اشىلىپ, قامتۋ كٶرسەتكٸشٸ 24% پايىزعا نەمەسە 58 مىڭ بالادان 72 مىڭ بالاعا ارتادى. 2024-2025 وقۋ جىلىندا 17 مىڭ وقۋشى تاسىمالداناتىن بولادى. ٶتكەن جىلى وقۋشىلار تاسىمالى ٷشٸن 101 مەكتەپ اۆتوبۋس جاڭادان الىنعان.
تٷركٸستاندا كورەي ۋنيۆەرسيتەتٸن اشۋ جوسپارلانۋدا. وڭتٷستٸك كورەيا ەلٸمەن ىنتىماقتاستىق ورناتىپ, تيٸستٸ مەموراندۋمعا قول قويىلدى. بٷگٸندە وقۋ كورپۋسى دايىندالۋدا. بۇدان بٶلەك ەكٸمدٸكتەن ارنايى وقۋ گرانتى قاراستىرىلىپ جاتىر. وبلىس ورتالىعىنداعى حالىقارالىق قازاق-تٷرٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنە 50 گرانت ٸت مەن مەديتسيناعا جەنە ٶزگە جوعارى وقۋ ورىندارىنا 139 گرانت رەزيدەنتۋراعا بٶلٸنٸپ وتىر. مامان تاپشىلىعىن شەشۋ ٷشٸن جوعارعى وقۋ ورىندارىمەن جۇمىستار جالعاسىن تابادى.
قازٸرگٸ قوعامداعى ۇستازدىڭ بەدەلٸ, مەرتەبەسٸ قاي دەڭگەيدە?! ەرينە, بٸلٸمگە, ۇرپاققا جاسالاتىن بارلىق جاعداي پەداگوگتاردىڭ كەسٸبيلٸگٸنە, پاراساتتى بولمىسىنا بايلانىستى. بالاعا دۇرىس بٸلٸم بەرٸلمەسە, ونىڭ ەكونوميكالىق اۋىرتپالىعى بار. ٶڭٸر باسشىسى بالا وقىتۋ ٸسٸنە جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ كٷشەيتٸپ, نەتيجە شىعارۋدى تاپسىردى. ول ٷشٸن الدىمەن پەداگوگتەردٸڭ ٶزٸ كەسٸبي بٸلٸمدٸ بولۋى تيٸس. دەگەنمەن تەكسەرۋدە انىقتالعانداي كەيبٸر پەداگوگتاردىڭ جوعارى بٸلٸمٸ تۋرالى ديپلومدارى جالعان بولىپ تانىلۋدا. مەكتەپ ۇجىمى مەن باسشىلارىنىڭ اراسىنداعى 16 ەڭبەك داۋى سوت, پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ دەڭگەيٸنە دەيٸن قارالعان. بٸلٸم سالاسىنداعى كەيبٸر قولى لاس قىزمەتكەرلەرٸ سالانى تابىس تابۋ كٶزٸنە اينالدىرىپ, ميللياردتاعان مەملەكەت قارجىسىن تالاڭ-تاراجعا سالدى. اتالعان دەرەك بويىنشا بٸرقاتار لازاۋىمدى تۇلعا مەن جاۋاپتى قىزمەتكەرلەر قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلۋدا. بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىندا ارتىق شتات بٸرلٸكتەرٸ انىقتالىپ, ولاردى كەزەڭ-كەزەڭٸمەن قىسقارتۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە.
ٶڭٸردٸڭ بٸلٸم سالاسىنداعى نەگٸزگٸ جەتٸستٸكتەر مەن كەمشٸن تۇستارىن تٸزٸپ كٶردٸك. ال ەندٸ ەرٸ قاراي تارازىلاپ, قورىتىندى شىعاراتىن دا ويلى وقىرمان, ٶزدەرٸڭٸز. بۇل جۇمىستار جالعاسىن تابۋ ٷشٸن مەسەلەنٸ قوعام بولىپ شەشۋ قاجەت دەپ بٸلەمٸز. ٶيتكەنٸ پرەزيدەنتٸمٸز كەشەگٸ جولداۋىندا ايتقانداي, بالانى مەكتەپكە دايىنداۋ مەسەلەسٸنە ايرىقشا نازار اۋدارعان جٶن. مەكتەپكە دەيٸنگٸ تەربيە بەرۋ جەنە وقىتۋ ٸسٸنە مەملەكەتپەن قاتار اتا-انالار دا جاۋاپت بولعان جٶن. سوندا عانا بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸن ودان ەرٸ جەتٸلدٸرە الامىز.
بەيسەنباي تەجٸباەۆ, تٷركٸستان وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى
