ەلدٸڭ باس قالاسىن دامىتۋدىڭ جاڭا ستراتەگيياسى ۇسىنىلىپ, تۇجىرىمداماسى جاسالدى. ول بويىنشا 2006 جىلدان باستاپ, استانانىڭ كەلبەتٸ تٷبەگەيلٸ ٶزگەرەتٸن بولدى.
العاش سىن ساداعىنا وڭ جاعالاۋدىڭ نەگٸزگٸ كٶشەلەرٸ سارىارقا مەن رەسپۋبليكا داڭعىلى ٸلٸكتٸ. قالانىڭ جاداۋ, كەڭەستٸك كەزەڭدەگٸ كەيپٸن تولىق ٶزگەرتۋگە شەتەلدٸكتەر تارتىلىپ, قالانىڭ كٶلٸك مەسەلەسٸن شەشۋ سينگاپۋرلىقتارعا, جارىقتاندىرۋ بەلگٸلٸ Phillips فيرماسىنا تاپسىرىلدى. استاناداعى جارناما ەلەمٸ دامىعان قالالارداعىداي دەڭگەيگە جەتتٸ. ەلەمدٸك برەندتەردٸڭ لوگوتيپتەرٸ ٷيلەردٸڭ تٶبەسٸندەگٸ ٷلكەن بيلبوردتارعا ورنالاستىرۋعا كٶشتٸ.
بۇدان كەيٸن ەكٸمشٸلٸك سول كەزدە كٷشٸنە ەنگەن, قۇرىلىس سالۋشىنىڭ مەملەكەتتٸك ليتسەنزييا الۋ ٷشٸن جاڭا تالاپتار قاراستىرىلعان «ٷلەسكەرلٸك قۇرىلىس تۋرالى» زاڭدى باسشىلىققا الىپ, ٶزٸنە دەيٸنگٸلەردٸڭ ەشقايسى قاپەرٸنە الماعان قالاداعى زاڭسىز قۇرىلىستارعا قارسى كٷرەس باستالدى. تەك وفيسٸ مەن كومپيۋتەرٸ عانا بار ولاردان قاجەتتٸ تەحنيكا مەن ٶندٸرٸستٸك بازاسى تالاپ ەتٸلدٸ. كٶپتەگەن قۇرىلىس نىساندارىن توقتاتىپ, تالاپقا سايلارىنا عانا جۇمىس ٸستەۋگە رۇقسات بەرٸلدٸ. قۇرىلىس تالاپقا ساي جولعا سالىنعاننان كەيٸن, بازارلار قالا سىرتىنا شىعارۋعا كٷش سالىندى. پاۆلودار باعىتىندا جول بويىنا قۇرىلىس ماتەريالدارى, سولتٷستٸك اينالما جول اۋماعىندا كٶلٸك بازارىن سالۋ, تٸلەنديەۆ داڭعىلىندا ساۋدا, اۆتوكٶلٸك ورتالىقتارىن ورنالاستىرۋ باستالدى. استانانىڭ باس جوسپارىنىڭ تۇجىرىمداماسى مەن ٸشٸندە ەلوردا ورتالىعىنداعى ەڭ ٷلكەن عيمارات –«تەمٸر قازىق» جوباسى بار بٸرنەشە ٸرٸ جوبا ۇسىنىلدى. 2006 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي استانادا بٸرقاتار قۇرىلىس نىساندارى اشىلدى. 14 قاراشادا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ ەلشٸلٸگٸ عيماراتى, 12 جەلتوقساندا جاڭا ەتولون ورتالىعى مەن بەس جۇلدىزدى Radisson SAS قوناق ٷيٸ, 13 جەلتوقساندا مينيسترلٸكتەر ٷيٸمەن ٸرگەلەس ورنالاسقان «قازىنا تاۋەر» عيماراتى, 14 جەلتوقساندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «ۇلتتىق ارحيۆٸ» عيماراتى پايدالانۋعا بەرٸلدٸ. 2007 جىلدىڭ قالا كٷنٸنە وراي اۋماعى 23,7 گەكتار بولاتىن پرەزيدەنتتٸك ساياباق, اۋماعى 21 گەكتار بولاتىن «جەرۇيىق» ساياباعى مەن اۋماعى 30,8 گەكتار بولاتىن «اراي» ەتنوگرافييالىق ساياباعى اشىلدى.
جازدىڭ قامىن قىستا ويلاعان «استاناجاسىلقۇرىلىس» اق اقپاندا ەلوردانى كٶگالداندىرۋ تۇجىرىمداماسىن ەنگٸزدٸ. كٶكتەم شىعا ەكٸمدٸك سول جاعالاۋدا تۇرعىزىلعان جاڭا قالاعا كٶشە اتاۋلارىن بەرۋدٸ باستادى. ناقتى ايتقاندا 1 ناۋرىز كٷنٸ №1 كٶشەگە «تەۋەلسٸزدٸك», №2 كٶشەگە «دوستىق», №12 كٶشەگە «سارايشىق», №19ا, 33, 35 نٶمٸرلٸ كٶشەلەرگە رەت-رەتٸمەن «الماتى», «اقمەشٸت», «ورىنبور» اتاۋى بەرٸلٸپ, №19 كٶشەگە «سىعاناق», №34 كٶشەگە «تٷركٸستان», №78 كٶشەگە «ساۋران» اتاۋى بۇيىردى. «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيياسىنا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2007 جىلعى 21 مامىرداعى زاڭىنا سەيكەس استانا قالاسى ەلٸمٸزدٸڭ نەگٸزگٸ زاڭىندا العاش رەت قازاقستاننىڭ استاناسى رەتٸندە قۇجاتتالدى. 31 مامىردا استانا ماڭىنداعى اقمول اۋىلىندا ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىنا ارنالعان «الجير» مەموريالدى-مۇراجاي كەشەنٸنٸڭ اشىلدى. 21 ماۋسىمدا ارنايى جارلىقپەن «استانا - جاڭا قالا» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىنىڭ اۋماعى 4842,3 گەكتاردان 5440,4 گەكتارعا (589,1 گا) ۇلعايتىلدى. بۇل كەزەڭدەردە ەلوردانىڭ كەلبەتٸ كٷن ساناپ كٶركەيٸپ, استانالىق ايشىعى ايتارلىقتاي ايقىندالىپ, رەسمي ادامدار, تۋريستەر مەن قوناقتاردىڭ جان جاقتان اعىلىپ كەلٸپ جاتقان كەزٸ ەدٸ. سونداي مەرتەبەلٸ مەيماننىڭ بٸرٸ ماۋسىمدا قازاقستانعا جۇمىس ساپارىمەن جەنە ەيەلٸ سوفييا پاتشايىممەن بٸرگە كەلگەن يسپانييا كورولٸ I حۋانوم كارلوس بولاتىن. مونارح پەن ونىڭ جۇبايى استانا قالاسىنىڭ كٶرنەكٸ جەرلەرٸن كٶردٸ. وسى كٷنٸ ولار بەيبٸتشٸلٸك جەنە كەلٸسٸم سارايى جانىنداعى «قازاقستان حالقىنىڭ دوستاستىعى» مونۋمەنتٸنٸڭ اشىلۋىنا قاتىستى.
استانا قالاسى ٷشٸن شٸلدە ايى - تٷرلٸ مەرەكەلٸك شارالار مەن اشىلىم, تانىستىرىلىمدار ايى. شٸلدە ايىنىڭ باسىندا يسلام مەدەني ورتالىعى «نۇر استانا» مەشٸتٸندە مەدرەسە وقۋشىلارى ٷشٸن جاڭا جاتاقحانا اشىلسا, ماناس جەنە مۇڭايتپاسوۆ كٶشەلەرٸنٸڭ قيىلىسىندا «نۇر وتان» حالىقتىق-دەموكراتييالىق پارتيياسىنىڭ استانالىق فيليالى, ەسٸل ٶزەنٸنٸڭ بويىنداعى م-2 كٶپٸرٸ, كٶكتال اۋىلىنداعى قارتتار مەن مٷگەدەكتەرگە ارنالعان 416 ورىندىق ينتەرنات-ٷيٸ اشىلدى. سونىمەن قاتار, «استانا - ەۋرازييانىڭ ٸنجۋ-مارجانى» حالىقارالىق سۋرەتشٸلەر سيمپوزيۋمى ٶتتٸ. جەنە دە «وڭتٷستٸك-شىعىس» ىقشاماۋدانىندا جەنە ەلوردانىڭ جاڭا ەكٸمشٸلٸك ورتالىعىندا ورنالاسقان «جەرۇيىق» جەنە «اراي» جاڭا ساياباقتارى, حالىقارالىق ٷرمەلٸ وركەسترلەر فەستيۆالٸ, ساحنا كوستيۋمدەرٸنٸڭ حالىقارالىق فەستيۆالٸ, داڭقتى قولباسشى بٶگەنباي باتىردىڭ ەسكەرتكٸشٸ اشىلدى. سونىمەن قاتار, وسى كٷندەرٸ استانا قالاسى يندۋسترييالىق پاركٸ اۋماعىندا سالىناتىن زاۋىت قۇرىلىسىنىڭ ٸرگەتاسىنا كاپسۋلا قويىلىپ, سەرپٸندٸ جوبا تانىستىرىلدى.
6 شٸلدە - قالا كٷنٸ مەرەكەسٸندە استانا حالىقارالىق ەۋەجايىنا باراتىن تاس جولدىڭ اينالاسىندا «استانا جۇلدىزى» مونۋمەنتٸ اشىلدى. 2007 جىلعى استانا كٷنٸن مەرەكەلەۋ اياسىندا سۋرەتشٸلەردٸڭ حالىقارالىق «استانا سۋرەتشٸلەر كٶزٸمەن» سيمپوزيۋمىنا قاتىسۋشىلار جۇمىستارىنىڭ كٶرمەسٸ, «استانانىڭ سۋرەتٸن سالامىن!» اتتى بالالاردىڭ اسفالتقا سۋرەت سالۋدان حالىقارالىق بايقاۋى, «استانام - ماقتانىشىم» اتتى اقىندار مەن جازۋشىلاردىڭ حالىقارالىق كونكۋرسى, دوستىق كەزدەسۋلەر, استانا جەنە مەسكەۋ قالاسى ارداگەرلەرٸنٸڭ كوماندالارى اراسىنداعى فۋتبول, حالىقارالىق «شاشۋ» بي فەستيۆالٸنە قاتىسۋشىلاردىڭ گالا كونتسەرتٸ, سۋلى جاسىل جەلەك جولىنداعى سۋ بۇرقاقتىڭ اشىلۋى, «Astana.KZ» حالىقارالىق ەسترادا فەستيۆالٸنٸڭ گالا-كونتسەرتٸ, قازاقستاندىق جەنە شەتەلدٸك ەسترادا جۇلدىزدارىنىڭ قاتىسۋىمەن كونتسەرتتٸك باعدارلاما, كارناۆال شەرۋٸ, لازەرلٸك-مۋزىكالىق شوۋ تەرٸزدٸ ٸس-شارالار ٶتكٸزٸلدٸ. ەلوردا تويىنا تارتۋ رەتٸندە 2600 كٶرەرمەنگە ارنالعان, ەلەمدٸك ستاندارتقا ساي, جارىس ٶتكٸزٸلەتٸن الاڭىنىڭ ۇزىندىعى – 1800 مەتر «قازانات» اتشابارى اشىلدى. سارشا تامىزدا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن رەفورمالاۋ مەن دامىتۋدىڭ 2005-2010 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرۋ اياسىندا قۇرىلعان استانا مەديتسينالىق كلاستەرٸنٸڭ نىساندارىنىڭ بٸرٸ –«انا مەن بالا ۇلتتىق عىلىمي ورتالىعى» مەن قىركٷيەكتە حالىقارالىق قازاق-تٷرٸك ليتسەيٸ اشىلدى.
قازان ايىنىڭ باسىندا قالا باسشىسى قول استىنداعىلارعا قالادا قوعامدىق كٶلٸكپەن جٷرۋ مٸندەتٸن قويدى جەنە جاعدايدى باقىلاۋ ٷشٸن ٶزٸ دە اپتاسىنا ەكٸ-ٷش رەت قوعامدىق كٶلٸكپەن جٷرەتٸنٸن جەتكٸزدٸ. بۇل اكتسييا اۆتوبۋس كەستەسٸ مەن قىزمەت كٶرسەتۋ مەدەنيەتٸن ساقتاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. قالا ەكٸمنٸڭ ورىنباسارلارى مەن بٶلٸم باستىقتارى قوعامدىق كٶلٸكتٸ جيٸ پايدالانۋى كەرەك. ەگەر قوعامدىق كٶلٸكتەر تۇراقتى جەنە قاتاڭ كەستە بويىنشا جٷرەتٸن بولسا, وندا جەكە كٶلٸكتەرگە ناقتى بالاما بولادى. بۇل ٶز كەزەگٸندە ەلوردانىڭ ەكولوگيياسىن جاقسارتىپ, استانالىق كٷرە جولدارداعى كەپتەلٸستەردەن ارىلتادى.
قىركٷيەك ايىندا جٷيكە, ەندوكريندٸك, تٸرەك-قيمىل اپپاراتى بۇزىلعان پاتولوگيياسى بار بالالار مەن جاسٶسپٸرٸمدەردٸڭ قوعامعا, ٶمٸرگە بەيٸمدەلۋٸنە مەديتسينالىق, ەلەۋمەتتٸك, پسيحولوگييالىق-پەداگوگيكالىق كٶمەك كٶرسەتۋگە ارنالعان رەسپۋبليكالىق بالالاردى وڭالتۋ ورتالىعى العاشقى پاتسيەنتتەرٸن قابىلدادى. قازان ايىندا MEGA ساۋدا-ويىن-ساۋىق ورتالىعى اشىلدى. سونداي-اق, «ابۋ-دابي پلازا استانا» كەشەنٸنٸڭ تۇساۋكەسەرٸ ٶتتٸ. قاراشادا «قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸنٸڭ جانىنداعى استانانىڭ سەۋلەت كەڭەسٸ تۋرالى» جارلىققا قول قويىلدى.
استانانىڭ 2008 جىلدىڭ باسىنداعى باستى جاڭالىعى ەلوردادا ينتەرنەتكە سىمسىز قوسىلۋدىڭ ورتالىقتاندىرىلعان جەلٸسٸ قۇرىلاتىنى بولدى. بۇعان دەيٸن Wi-Fi استانا حالىقارالىق ەۋەجايىندا, ەۋرازييا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸندە جەنە ەلوردانىڭ كەيبٸر ساۋدا ورتالىقتارىندا جۇمىس ٸستەسە, قوسىلۋى وسى جىلعا جوسپارلانعان ەلۋگە تارتا نٷكتە قالانىڭ ەدەۋٸر اۋماعىن قامتيتىن ەدٸ. شاحاردىڭ زامانعا ساي جاڭعىرۋى تەك مۇنىمەن توقتاعان جوق. اقپان ايىندا استانا كٶشەلەرٸ مەن داڭعىلدارىنا جاڭادان اتاۋ بەرۋ, قايتا اتاۋ نەمەسە بٸرٸكتٸرٸپ اتاۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداندى. وسىعان وراي, كەشەگٸ كەڭەس دەۋٸرٸنەن قالعان توتاليتارلىق اتاۋلار ٶزگەرتٸلٸپ, وعان قوسا جاڭادان بوي كٶتەرگەن اۋداندار مەن كٶشەلەرگە زامانعا ساي جاڭادان 309 اتاۋ بەرٸلدٸ. جاڭا مەكەمەلەردٸڭ اشىلۋى دا ٶز كەزەگٸمەن جٷرٸپ جاتتى. جاڭا وتباسىن جوسپارلاۋ ورتالىعى اشىلدى. سونداي-اق, ەلوردادا «استانا-بەيتەرەك» كلۋبىنىڭ قولداۋىمەن «دەلوۆوي مير» جۋرنالى باستاماشى بولعان «استانا – مەنٸڭ تاعدىرىم» اتتى جوبانىڭ تانىستىرىلىمى ٶتتٸ.
ەلوردانىڭ وسىنداي سونى ٷردٸسٸ, زاماناۋي سيپاتى ەلەم دامىعان سايىن سول كٶشتەن قالماي ٶسۋٸ, ٶركەندەۋٸ قاجەت. ول ٷشٸن كٶزٸ اشىق, كٶكٸرەگٸ وياۋ -قاجىرلى ەڭبەك ەسكەرٸلٸپ, جارقىن باستامالار ەرقاشان قولداۋ تاۋىپ جاتۋى قاجەت.
بولاتبەك تٶلەپبەرگەن,
پرەزيدەنتتٸڭ باق سالاسىنداعى سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى,
حالىقارالىق «الاش» ەدەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى,
مەملەكەتتٸك «دارىن» جاستار سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى
ەلوردا شەجٸرەسٸ: دامۋ دەۋٸرٸ
