Freedom Inside '26

بالاباقشادا ەكەلەر, انالار جەنە ەجەلەر مەكتەبٸن ۇيىمداستىرۋدىڭ ماڭىزى

بالاباقشادا ەكەلەر, انالار جەنە ەجەلەر مەكتەبٸن ۇيىمداستىرۋدىڭ ماڭىزى
Dalanews.kz

تاياۋدا الماتى قالاسىنداعى № 4 بٶبەكجاي-بالاباقشادا اۋقىمدى, ماعىنالى سەمينار بولىپ ٶتتٸ.  سەمينارعا اۋداندىق بٸلٸم بٶلٸمٸنٸڭ باسشىلارى, اتا-انالار جەنە ەدٸسكەرلەر قاتىستى.

سەميناردا بالاباقشا مەن اتا-انانىڭ اراسىنداعى ىنتىماقتاستىعىن نىعايتىپ, ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى بالالاردىڭ بويىنا سٸڭٸرٸپ, پاتريوت بولۋعا, ۇلتجاندى ەتٸپ تەربيەلەۋ مەسەلەسٸ تالقىلاندى.

بالاباقشاداعى ۇلتتىق تەربيەنٸڭ ٶزەكتٸلٸگٸ – تەربيەلەنۋشٸ سەبيلەردٸ رۋحاني ٸزگٸ قاسيەتتەرگە باۋلىپ, تەربيەنٸڭ كٶزدەرٸ انا تٸلٸ مەن ەدەبيەتٸن, تاريحى مەن ٶنەرٸن قاستەرلەۋگە حالىقتىڭ سالت-دەستٷرلەرٸن ايالاي بٸلۋگە ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى دەرٸپتەۋگە باۋلۋدىڭ ماڭىزى زور.  

سەبيلەردٸڭ جاس ەرەكشەلٸگٸن ەسكەرە وتىرىپ ەلٸن جەرٸن قورعاۋدا اتادان بالاعا ميراس بولىپ قالعان تاريحىن سالت-دەستٷرٸن, انا تٸلٸن قاستەرلەۋ, ٷلكەنگە – قۇرمەت كٸشٸگە ٸزەت كٶرسەتۋٸن مۇرا ەتٸپ, تەۋەلسٸز ەلٸمٸزدٸڭ پاراساتتى ادامگەرشٸلٸگٸ بيٸك بٸلٸمدٸ ازاماتتارىن تەربيەلەۋدە ادامي قاسيەتتەردٸ قامتىپ بٸلٸمدٸ ۇلتتىق قاسيەتتٸ تٷسٸنەتٸن تۇلعا تەربيەلەۋدٸڭ ماڭىزى زور. «قايىرىمدىلىقتى – حالىقتان, پايىمدىلىقتى – قارييادان ٷيرەن» دەگەن ۇلتىمىزدىڭ تال بەسٸكتەن جەر بەسٸككە دەيٸنگٸ ەكٸ ارالىقتاعى ٶمٸرٸنٸڭ مەنٸ بولارلىق ادامي قاسيەتتەرمەن ەدەت عۇرىپتى ٸس-ەرەكەتتەرٸندە ۇيىمداستىرۋدا ٷيرەنٸپ, الداعى ٶمٸرلەرٸندە ارقاۋ بولاتىنىن ۇعىندىرۋ. بٷگٸنگٸ عالامدانۋ پروتسەسٸندە ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ساقتاۋ مەن ٶزٸنٸڭ بەت-بەينەسٸن, ٸزگٸ دەستٷرلەرٸن ساقتاۋ جولىنداعى كٷرەس ۇلتتىق سانانى ساقتاۋ كٷرەسٸ ەكەنٸن تٷسٸندٸرۋدٸ ماقسات تۇتقان.

«تەربيە – تال بەسٸكتەن» دەمەكشٸ, بالاباقشاداعى ۇلتتىق تەربيەنٸڭ ماڭىزى مەن الاتىن ورنى ەرەكشە. ەلٸمٸزدٸڭ تۇعىرىن مەڭگٸ بيٸككە جەلبٸرەتەتٸن, ۇلتتىق ساناسى مەن سەزٸمٸ قالىپتاسقان, ۇلتتىق رۋحى بيٸك, ۇلتتىق قۇندىلىعىن, اتا دەستٷردٸ, ەدەپ پەن عۇرىپتى, ٶركەنيەتٸمٸز بەن مەدەنيەتٸمٸزدٸ مۇرا ەتٸپ جالعايتىن جەكە تۇلعانەى تەربيەلەۋدٸڭ باستى نەگٸزٸ  – بالعىنداردىڭ مەكەنٸ بالباقشادان باستاۋ الادى. بالانىڭ تەلٸمٸ مەن تەربيەسٸ جان-جاقتى قامتىلعان, جٷيەلٸ تٷردە بولعاندا عانا جان  - جاقتى دامىعان, بەسەكەگە قابٸلەتتٸ تۇلعا قالىپتاسادى. دەمەك, بالانىڭ تەربيەسٸندە وتباسى تەربيەسٸنٸڭ, ونىڭ ٸشٸندە, اتا-ەجەنٸڭ, ەكە مەن انانىڭ تەربيەسٸنٸڭ ماڭىزى زور.

اتا مەن ەجەنٸڭ تەربيەسٸ – قازاقى تەربيەنٸڭ باستاۋى, اتا سٶزٸ – اقىل كٶزٸ رەتٸندە مول اسىل قازىنا, اتا سٶزٸنٸڭ تەلٸمدٸك مەنٸ كٶنە زاماننان باستالسا, ونىڭ قۇدٸرەتٸن سٶز ارقىلى ۇرپاقتان-ۇرپاققا دامىتۋشى قارت ۇستاز.

ەجە – اقىلدىڭ كەنٸ, دانانىڭ كٶزٸ, ەجەنٸڭ ٶنەگەسٸ, تەلٸمٸ مەن تەربيەسٸ – ٶسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ۇلتتىق قۇندىلىقتى دەرٸپتەيتٸن, ماقتان تۇتاتىن, قادٸرلەيتٸن بٸلٸمدٸ ازاماتتتاردى تەربيەلەيدٸ.

ەكە – وتباسىنىڭ تٸرەگٸ. ەكە تەربيەسٸ – تاعىلىم مەكتەبٸ, عاسىرلىق ازىق. ونىڭ مٸنەز-قۇلقى, ٶزگەلەرمەن قارىم-قاتىناسى, ٶنەرٸ مەن بٸلٸمٸ – بالانىڭ كٶز الدىنداعى ٷلگٸ-ٶنەگە الاتىن, وعان قاراپ ٶسەتٸن نىساناسى. دەستٷرلٸ قازاق قوعامىندا تەربيە العان بالانىڭ ەكەگە دەگەن قۇرمەتٸ ەرەكشە بولاتىن. ەكەنٸڭ ايالى الاقانى بالانىڭ تەربيەسٸندە ەڭ ماڭىزدى فاكتور مەن قۇرامداس بٶلٸگٸ. انا تەربيەسٸ – وتباسىلىق ٶمٸردٸڭ, تەربيەنٸڭ نەگٸزٸ. «انانىڭ تەربيەسٸن مىڭ ۇستاز بەرە المايدى, بولسا – داعى بٸلگٸر بٸر ۇستاز» دەگەندەي, بالانىڭ بويىنداعى ٸزگٸلٸك پەن سىپايىلىلىق, ادامي قۇندىلىقتار, ٸزەتتٸلٸك, كٸشٸپەيٸلدٸلٸك, بييازىلىق سىندى قاسيەتتەردٸڭ بەرٸ انانىڭ تەربيەسٸ مەن اق سٷتٸمەن داريدى. سوندىقتان دا انانىڭ تەربيەسٸ – ۇلتتىق بولمىستىڭ نەگٸزگٸ كٸلتٸ بولىپ تابىلادى.

بالاباقشالاردا «ەكەلەر, انالار جەنە ەجەلەر» مەكتەپتەرٸن اشۋ مەن ولارمەن جۇمىس جٷرگٸزۋدٸڭ ماڭىزدىلىعى دا وسىندا. بالاباقشا مەن اتا-انانىڭ, ياعني وتباسى تەربيەسٸ بالاباقشا جۇمىسىمەن ساباقتاسىپ, ۇشتاستىپ جاتقاندا عانا ٸرگەتاسى مىقتى ەلگە اينالۋىمىز ايدان انىق.

ەكەنٸڭ تەربيەسٸ مەن ەجەنٸڭ تەلٸمٸ, انانىڭ ٶنەگەسٸ – سان عاسىرلىق تەربيەنٸڭ نەگٸزگٸ كٶزٸ, قاينار بۇلاعى. ۇلتتىق قۇندىلىقتى, ۇلتتىق تەربيە, ۇلتتىق سانانى قالىپتاستىرۋ, ونى بالالارىمىزدىڭ بويىنا سٸڭٸرۋ, مەڭگەرتۋ – ەلٸمٸزدٸڭ جارقىن بولاشاعىنىڭ كٶرٸنٸسٸ, بەرەكەلٸ بٷگٸنٸمٸزدٸڭ نىشانى, كەمەلدەنگەن كەلەشەكتٸڭ بولمىسى.

ەندەشە, ۇلتتىق قۇندىلىعىمىز بەن سالت – سانانى بٸرلەسە وتىرىپ بٸرگە قالىپتاستىرايىق! ەگەمەندٸگٸمٸز بەن ەلدٸگٸمٸزدٸڭ تۇعىرىن كٶتەرەتٸن ۇلتتىق رۋحى بيٸك, ادامي قاسيەتتەرٸ مەن پاراساتتى بٸلٸمدٸ ازاماتتاردى تەربيەلەۋگە بٸرگە ات سالىسايىق!