Túrkiianyń kógildir Egei jaǵalaýynda «turaqty jaiaý júrý joly» retinde iske qosylǵan Efeler Iolý joly ótken jyly «Jasyl baǵyttardyń» «Eń jaqsy 100 oqiǵasy» tizimine engen bolatyn. Tarih pen tabiǵatty úilestiretin tańǵajaiyp trekking marshrýttarynyń sońǵy qosymshasy retinde 500 shaqyrymdyq Efeler joly Izmirdiń Bornova aýdanynan bastalyp, Máriiamnyń úiinde aiaqtalady.
Marshrýt aimaqtyń Efe mádenietiniń izderin qamtityn kóne joldar boiyndaǵy aýyldar men ústirtterdi bailanystyrady. 28 kezeńnen, 27 negizgi baǵytpen jáne bir balama marshrýtpen Efeler joly tabiǵat pen sport áýesqoilary úshin synaq usynady.
Bai murany saqtaityn aýyldar
Efeler «Zeibekter» degen atpen belgili túrik tártipsiz sarbazdarynyń qurmetti basshylary boldy jáne túrik mádenietinde erekshe oryn alady. Erligi men kóshbasshylyǵy úshin qurmetke ie bolǵan Efe qairatkerlerine qurmet kórsetilýde jáne Zeibek bileri búgingi kúnge deiin arnaiy merekelerde oryndalady. Hetitter men frigiialardan bastap rimdikter men osmandyqtarǵa deiingi órkenietterdiń mekeni bolyp tabylatyn aimaqtyń bai mádeni murasy onyń tartymdylyǵyn arttyra túsedi. Ulttyq kúres kezinde Túrkiianyń qorǵanysynda sheshýshi ról atqarǵan Efeniń murasy osy tarihi gobelenge toqylǵan, bul Túrkiianyń tereń jáne alýan túrli ótkenin zertteýge tyrysatyndar úshin tartymdy orynǵa ainaldyrady.
Efeler joly Bornova aýdanyndaǵy Kavaklydere aýylynan bastalyp, Nif taýy men Bozdaglar arqyly Kiraz taýly aimaqtaryna aparady. Marshrýt Efes-Selchýkta Aidyn taý jotalary arqyly Bulbuldaǵydaǵy Mariia Mariianyń úiinde aiaqtalady.
Efeler joly úzdiksiz jaiaý júrý arqyly shamamen bir aida aiaqtalýy múmkin jáne marshrýt týrister aýylǵa ár kúnniń sońyna deiin jetýi úshin jasalǵan. Marshrýt 28 aýyldy, onyń ishinde óziniń ejelgi qundylyqtaryn saqtap, saqtap qalǵan kóptegen shaǵyn eldi mekenderdi basyp ótedi. Nazarkói, Bozdag, Birgi, Beikói jáne Shirinje siiaqty aýyldardyń kópshiliginde kireberis pen shyǵystaǵy aǵash qaqpalar jaiaý júrginshilerge aqparat beredi.
Efeler jolyndaǵy árbir aýyl jeke qyzyǵýshylyqtarǵa negizdelgen erekshe tájiribe usynady. Marshrýttaǵy alǵashqy aialdamalardyń biri Nazarkói teris energiiadan qorǵaýǵa arnalǵan jaman kózge qarsy shyny monshaqtarymen (nazar boncukari) tanymal. 2022 jyly Birikken Ulttar Uiymynyń Dúniejúzilik týristik uiymynyń «Eń jaqsy týristik aýyldar» tizimine engizilgen Birgi — 200-den astam tirkelgen eskertkishteri bar tamasha ashyq aspan astyndaǵy murajai. Aýyldyń kórikti jerleri arasynda Anadoly kniazdikteri dáýirinen qalǵan Uly meshit (Aidynoǵlý Mehmet Bei meshiti), sonymen qatar Chakyrag saraiy, Imama Birgivi mazary, Sandikoglý saraiy, Dervisag meshiti jáne Ýmmý Sultan Shah mazary bar.
Efeler jolyndaǵy sońǵy aialdama Shirinje — barlyq maýsymǵa arnalǵan oryn, biraq egin jinaý kezinde barý ásirese jaǵymdy: egin jinaý qońyraýlarynyń qońyraýy záitún toǵailary men sharap zaýyttarynda tátti maýsymnyń bastalýyn bildiredi. Jergilikti júzimdikterden joǵary sapaly záitún maiy men sharap óndirýdiń dástúrli protsesterin kórý jáne aýyldyń áigili jemis sharaptarynan dám tatý úshin Sirinjege baryńyz.
Efelerdiń tólqujaty
Efeler jolyndaǵy taǵy bir jaǵymdy tosynsyi — týrister www.efeleryolu.com saitynan nemese Efeler joly dostyq mekemelerinen ala alatyn «Efeler joly pasporty».
Marshrýtqa qatysýshylar ózderi barǵan árbir aýyldyń jeke basyn kórsetetin erekshe jergilikti simvoly bar Efeler joly tólqujattaryn ala alady. Árbir qoldan jasalǵan Efeler trassasynyń tólqujatynyń biregei seriialyq nómiri bar. Odan da jaqsysy, barlyq aýyl mórlerin jinap, marshrýtty bólisý qoldanbalary arqyly marshrýttyń aiaqtalǵanyn rastaityn saiahatshylar tólqujatynyń sońǵy betinde arnaiy altyn Efeler soqpaǵy mórin alady.
www.goturkiye.com