Freedom Inside '26

Úide órt shyqqanda terezege jaqyn turyńyz, qutqarýshylar tez taýyp alady – qutqarýshy

Úide órt shyqqanda terezege jaqyn turyńyz, qutqarýshylar tez taýyp alady – qutqarýshy
Tótenshe jaǵdailar departamenti qyzmetkerleriniń jumysy qyzatyn ýaqyttyń biri – kóktem mezgili. Jyl saiyn kóktem mezgilinde tasqyn sý saldarynan halyq zardap shegip jatady. Jalpy túrli tótenshe jaǵdailarda halyqqa lezde kómektesip, eldiń alǵysyna bólenip júrgen mamandyq ieleri osy – qutqarýshylar. Batys Qazaqstan oblysy Tótenshe jaǵdailar departamenti Jedel qutqarý jasaǵy 1-qutqarý bólimshesiniń basshysy-qutqarýshysy Baikenov Nurbek Turarbekuly da árkez qutqarý jumysyna belsene qatysatyn qutqarýshylardyń biri. Nurbek Baikenovpen suhbattasyp, óńirde qandai tótenshe jaǵdailar jii tirkeletinin surap kórdik.

 

– Nurbek Turarbekuly, ózińiz tótenshe jaǵdai qyzmetine qalai keldińiz, jalpy tótenshe jaǵdai qyzmetine kelýińizge ne túrtki boldy?

– Men 1981 jyly Kaztalov aýdany Bostandyq aýlynda dúniege keldim. 1998 jyly J.Dosmuhamedov atyndaǵy pedagogikalyq kolledjde deneshynyqtyrý mamandyǵy boiynsha oqydym.

2000 jyly áýe desant áskeri qatarynda Qapshaǵai qalasynda eki jyl Otan aldyndaǵy boryshymdy ótep, 2003 jyly M.Ótemisov atyndaǵy Batys Qazaqstan memlekettik ýniversitetinde alǵashqy áskeri daiyndyq jáne deneshynyqtyrý fakýltetine grantqa tústim. 2006 jyly Oral kolledjinde "Qarjy" mamandyǵy boiynsha oqydym.

Al keiin Batys Qazaqstan innovatsiialyq-texnologiialyq ýniversitetinen "Memlekettik jáne jergilikti basqarý" mamandyǵyn bitirdim. 2020 jyly dál osy ýniversitetten "Qorshaǵan ortany qorǵaý jáne ómir tirshiliginiń qaýipsizdigi" mamandyǵy boiynsha bilimimdi támamdadym.

Jalpy tótenshe jaǵdai qyzmetine kishkentaidan Bostandyq aýlynda birge ósken dosym shaqyrdy. Dosym "mynaý –  seniń isteitin mamandyǵyń, elge qyzmet etip,  halyqqa kómektesesiń" dedi. Sebebi men árdaiym kez kelgen adamǵa kómektesip júretin edim.


Bul sala biliktilikti, erjúrektilikti,  eptilikti,  sabyrlyqty,  tózimdilikti,  táýekeldi talap etedi. Ári tez arada sheshim qabyldai biletin jeti qyrly,  bir syrly adamdardyń elge qyzmet atqaratyn jeri bolǵan soń  ár er jigittiń armany dep oilaimyn!

– Tótenshe jaǵdai boiynsha shaqyrtý túskende kez kelgen qutqarýshy qandai shema boiynsha jumys isteidi nemese qutqarýshylarǵa alǵash qandai oi keledi?

– Eń birinshi tótenshe jaǵdai qandai sipatta ekeni, ol jerden adamdardy qalai aman-esen qutqaryp alyp shyǵatynymyz týraly, qandai quraldar kerek ekeni týraly oilaisyń.

Al keiin tótenshe jaǵdai ornyna jetip, oqiǵany kózińmen kórgennen keiin sol jerde sheshim qabyldaisyń.

– Batys Qazaqstan oblysy Tótenshe jaǵdai departamentine jii qandai shaqyrtýlar túsedi? Ásirese, qai mezgilde jumys kúrdelene túsedi?

– Batys Qazaqstan oblysynda 5 iri ózen aǵady. Kóbine kóktemde tótenshe jaǵdai tasqyn saldarynan bolady. Eldimekenderge, kásiporyndarǵa kóp zardabyn tigizedi.

Kópirlerdi sýǵa ketip, aýyldarǵa, mektepterge, jumys oryndaryna qatynas bolmai qalady. Sol kezde biz árdaiym halyqtyń ortasynan tabylamyz, kómektesemiz.

Keibir kezderi 10 nemese 15 kún, keibir kezderi ailap jatamyz. Qaiyqpen arǵy bet pen bergi betke qatynas jasap, tasqyn sý bolǵanda, eldi mekenderge baryp, halyqqa kómektesip, elge degen patriottyq sezimderimizdi kórsetip, ózińniń týǵan aýylyńdai jumys istep, osylaisha, halyqtan alǵys alamyz!


Tótenshe jaǵdai basylyp, tasqyn sý qaitqan soń aqsaqaldar bata berip, bárimizdi jinap, ákimder alǵys aityp jatady.

Sodan keiin qala arasynda kópqabatty úilerden órt shyqqanda, tómengi, joǵary qabattardan adamdardy evakýatsiialaimyz. Zaýyttardyń ishinde kóp jaǵdailar bolady. Adamdar apparattarǵa, stanoktarǵa túsip qalyp jatady. Aiaqtary, qoldary zardap shegedi, solardy alyp shyǵamyz.

Odan bólek úlken jol apattary bolady. Avtobýstar túiisip qalyp jatady. Sondaida qutqarýshylar bir bólim jetpegen jaǵdaida ekinshi bólimdi jiberip, jedel járdem kelgenshe zardap shekken adamdardyń jaraqattaryn tańyp, alǵashqy meditsinalyq kómek kórsetedi.

– Birneshe jyldyq tájiribeńizden bir este qalǵan oqiǵany aita alasyz ba?


– Túrli tótenshe jaǵdai bolyp jatady. Onyń ishinde sýdan adamdy qutqaramyz, tútin arasynan adamdardy alyp shyǵyp, adasqan jandardy taýyp alyp jatamyz.

Sol arqyly keide adamdardyń alǵysyn alyp jatasyń, keide qaiǵyly oqiǵalarǵa tap bolyp, ata-anasy, balalary jylap jatqan oqiǵalarǵa da kýá bolasyń.

Este qalǵan bir oqiǵa – eń birinshi jumysqa kirgendegi jaǵdai. Adam sýǵa batyp ketken eken. Jaǵada politsiia qyzmetkerleri kútip turdy. Dene qap-qara bolyp isinip, iistenip ketken, ustaýǵa da kelmeidi. Matamen jaǵaǵa alyp shyqtym. Sol esimde qalypty. Bylai bir kúnde bes-altaý, keide tipti on shaqty oqiǵa bolady.

– Jii kezdesetin bir tótenshe jaǵdai boiynsha azamattarǵa qandai keńes bere alasyz?

– Páterden órt shyqqan kezde eń aldymen úrei týǵyzbai salqynqandylyqty saqtaýǵa tyrysý qajet, 101,112 telefondary boiynsha qutqarý qyzmetterin shaqyryp, olarǵa tolyq aqparatty: mekenjaiyn,  oqiǵa ornyn, óz derekterin aityp,  habardar etý kerek.

Álsiz jáne áreketke qabiletsiz azamattardy, balalar men qart adamdary evakýatsiialaý qajet. Adamdardy ǵimarattan dalaǵa shyǵarý qajet.


Eshqandai jaǵdaida liftini paidalanýǵa bolmaidy. Tútin bólmege ense, edenge jaqyn turyńyz, bul jerde árdaiym taza aýa bar. Aýyz ben muryndy dymqyl oramalmen nemese súlgimen jabyńyz. Múmkindiginshe,  órtsóndirýshiler sizdiń úi-jaida bolǵanyńyz týraly bilýi úshin tereze janynda turyńyz.

– Tótenshe jaǵdai qyzmetinde birneshe jyl jumys isteý arqyly ne aldyńyz, ne úirendińiz?

– Tótenshe jaǵdai qyzmetkeri bolǵannan beri ózimdi ustaýǵa,  qyzbalyqqa salynbaýǵa, kez kelgen jerde táýekelge bel bailamaýǵa, eptilikke, birneshe maman iesi bolýǵa, sabyrlyqqa, tózimdilikke, tez arada durys, ońai jolmen sheshim qabyldaýǵa, adamdardy sabyrǵa shaqyrýǵa úirendim.

Bul qyzmet  tótenshe jaǵdailardyń aldyn alý úshin túrli is sharalar ótkizýge zor úlesin tigizdi, úlken tájiribe aldym! "Jigitke jeti óner de az" deidi ǵoi. Mine sonyń dáleli – Jedel qutqarý jasaǵyndaǵy qutqarýshylar, olardyń da óneri san alýan!

Suhbattasqan Qýanysh ERMEKOVA