Bul egemendik alǵaly qazaq tiline jasalyp jatqan úshinshi soqqy: birinshi soqqy qazaqstandyq ult jasaý bolatyn.
Sol jobaǵa sáikes elimizde qazaq ultyn joiyp, onyń ataýy men sýbektiligin, al odan keiin tilin de joiý basty maqsat boldy. Biraq bul joba iske aspai qaldy.
Ekinshi surqiia usynys -ol latinitsaǵa ótý bolatyn. Ózbekstanda júzege aspaǵan bul jospar qazaq tilin aqsatyp, qazaq tilin memlekettik is pen kommýnikatsiiaǵa jaramaityn tilge ainaldyryp tastaýdy basty maqsat etken edi. Biraq bilik bul usynystan da birazdan keiin ózi bas tartýǵa májbúr boldy. Qazaqtyń tilin taǵy qudai saqtady.
Úshinshi shabýyl -úsh tuǵyrly til dep atalyp otyr. Bul joba boiynsha Qazaqstan jurtshylyǵy úsh til: qazaq, aǵylshyn, orys tilderin qatar igermekshi bolyp otyr.
Is júzinde bul reforma orys tiliniń Qazaqstanda joǵalyp bara jatqan pozitsiiasyn qalpyna keltirýdi kózdeidi. Bul usynys taǵy da qazaq tilin qolaisyz jaǵdaiǵa qaldyrady. Biz barlyq báleni Saǵadievke japqan edik, biraq bul jobanyń artynda, Resei turǵanyn moiyndaýymyz kerek. Bul bizdiń tilge degen gibridtik shabýyl. Kim bul jobany qoldamaidy - sol Reseige qarsy degen sóz.
Bizdiń sońǵy jiyrma bes jylda qoldan jasaǵan problemamyz óte kóp. Sonyń biri - iri agrokorporatsiialardyń latifýndizmi. Memlekettik oligarhiialyq kapitalizm men iri agrokorporatsiialardyń latifýndizmi bizdiń eldi azialyq óndiris ádis túrine ákeldi. Soǵan sáikes osy saiasi qondyrma bizdi permanenttik daǵdarysta ustaidy. Mundai jaǵdaida aǵyp jatqan munai da, shetke ketip jatqan uran kenishteri de bizdiń jaǵdaidy túzetpeidi. Iaǵni, bizdegi latifýndizm eskilikti saqtaidy, ekonomikalyq jáne saiasi modernizatsiiaǵa tosqaýyl qoiady. Men revoliýtsiiaǵa qarsymyn, biraq mundai uzaqqa sozylǵan daǵdarys revoliýtsiiaǵa jeteleitinin eskertkim keledi.
Ázimbai Ǵali
Derekkóz: abai.kz
