2022 jyldyń 1 qyrkúieginde Prezident halyqqa arnaǵan «Ádil memleket. Bir halyq. Órkendegen qoǵam» atty Joldaýynda memlekettik saiasattyń basymdyǵy – ádilettilik ekenin atap ótti. Al ol eldiń tabiǵi bailyǵyn ádil bólýden bastalady. Qazaqstan Respýblikasy Konstitýtsiiasyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý jónindegi respýblikalyq referendýmda da jer men jer qoinaýy eń aldymen Qazaqstan halqyna tiesili degen norma bekitildi. Osylaisha, Ata Zańǵa engizilgen bul ózgerister Prezidentke memlekettiń ádilettilik vektorynyń tikelei kórinisi bolatyn «Ulttyq qordan - balalarǵa» jobasyn qurý týraly bastamany usynýǵa múmkindik berdi.
– Konstitýtsiiamyzda jer men onyń qoinaýy, sý, ósimdikter men janýarlar dúniesi, basqa da tabiǵi resýrstar halyq menshigi dep bekitilgen. Osy normanyń qabyldanýynyń arqasynda «Ulttyq qordan - balalarǵa» keń aýqymdy baǵdarlamasy iske qosylady. Ulttyń naǵyz ulylyǵy ár otbasynyń, árbir azamattyń amandyǵynda. Sondyqtan ulttyq ekonomika halyqtyń igiligi úshin jumys isteýi kerek, – dedi Qasym-Jomart Toqaev. Bastamaǵa sáikes, 2024 jyldyń qańtarynan bastap Ulttyq qordyń investitsiialyq kirisiniń 50 paiyzy qazaqstandyq balalardyń arnaiy shottaryna baǵyttalyp, bólinetin bolady.
Ulttyq is-sharalar josparynyń 70-tarmaǵyna sáikes bul jobany iske asyrýǵa jaýapty, iaǵni oryndaýshy – Qarjy ministrligi bolyp bekitildi. Vedomstvo mamandary 2024 jyldyń 1 qańtarynan bastap Ulttyq qordyń jyldyq investitsiialyq kirisiniń 50 paiyzy balalardy merziminen buryn alý quqyǵynsyz 18 jasqa tolǵanǵa deiin arnaiy jinaq shottaryna aýdarylatynyn túsindirdi. «Jobaǵa Qazaqstan azamaty bolyp tabylatyn 18 jasqa deiingi barlyq balalar qatysady», - dedi Qarjy vitse-ministri Dáýren Temirbekov.
Al 18 jasqa tolǵan kezde jinaqtalǵan somany tek eki maqsatqa jumsaýǵa bolady: bilim alý jáne turǵyn úi satyp alý.
Taǵy aita keterligi, «Biryńǵai jinaqtaýshy zeinetaqy qory» AQ Balalarǵa arnalǵan ulttyq qordyń operatory bolyp taǵaiyndaldy. Qarjy ministrligi boljam men esepteýler jasap, naqty ýaqyt rejiminde únemdeýdi qadaǵalaý tetikterin qarastyrady. Bul qarajatqa halyqtyń baqylaýyn qamtamasyz etedi. «BJZQ arnaiy jinaq shottarynyń operatory boldy, óitkeni ol jinaqtaýshy zeinetaqy júiesiniń biryńǵai infraqurylymdyq esep ortalyǵy bolyp tabylady, shottardy ashý jáne júrgizý úshin tehnikalyq jáne kásibi múmkindikteri bar», - dep túsindirdi «BJZQ» AQ basqarma tóraǵasynyń orynbasary Sáýle Egeýbaeva. Al jinaq kólemi Qazaqstan Respýblikasy Ulttyq qorynyń investitsiialyq tabystylyǵyna bailanysty bolady.
– Bir jyldan keiin balalarǵa Ulttyq qordyń investitsiialyq kirisiniń jartysy esepteletinin eske salamyn. Bul barlyq azamattar Ulttyq qordaǵy istiń jai-kúiin jiti qadaǵalaidy degen sóz. Árkimniń ulttyq bailyqqa qatysýy bos sóz emes. Bul naǵyz halyqtyq, qoǵamdyq baqylaýdyń bastaýy. Muny Úkimet te, Ulttyq bank te tolyq túsinse deimin. Sondyqtan ony az jumsap, kóp tabys tabý kerek. Onyń ústine, «aqsha tabý» máselesi de bar ekeni anyq, – degen bolatyn Prezidentimiz Qasym-Jomart Toqaev. Boljam boiynsha, aldaǵy 7 jylda Ulttyq qordyń aktivteri 100 milliard dollarǵa deiin ósýi kerek.
Qazaqstandyq ekonomist Arman Baiǵanov Memleket basshysynyń «Ulttyq qordan – balalarǵa» bastamasynyń bolashaǵy zor dep esepteidi. «Meniń oiymsha, bul bastama óte jaqsy. Bul 200 myń teńge bolsa da jaqsy kómek. Aqsha sol jerde bos jatqan joq, depozittik shottarda jinaqtalǵandai bolady», – deidi ol. Sarapshy 2024 jyldan bastap ár balaǵa jeke jinaq shottary ashylatynyn da eske saldy. Ár jyldyń qorytyndysy boiynsha osy shottarǵa balalar úshin qarajat aýdarylady. Jyl saiyn jańa balalardyń týýy esepke alynady jáne jańa esepshottar ashylady, al balalar 18 jasqa tolǵanda shottar jabylady.
Ulttyq bank pen Úkimettiń esepteýleri boiynsha, 18 jasqa tolǵanǵa deiin jeke shotqa shamamen 3 myń AQSh dollary jinalady eken. Basqa derekkózderge súiensek, soma esepshottyń qashan ashylǵanyna bailanysty 5-6 myń dollarǵa deiin ózgerýi múmkin.
Joǵaryda aitylǵandardy eskere otyryp, «Ulttyq qordan – balalarǵa» eń mańyzdy áleýmettik bastama ekenin ańǵaramyz. Jalpy, búginde memleket adami kapitaldy damytýǵa jáne qazaqstandyqtardy áleýmettik qamtamasyz etý úshin jaǵdai jasaýǵa baǵyttalǵan birqatar júieli sharalardy júzege asyrýda. Bul joba da áleýmettik-ekonomikalyq saiasattaǵy ádilettiliktiń is júzindegi kórinisi bolyp tabylady. Eń bastysy, qazaqstandyq otbasylar eldiń ulttyq bailyǵynyń naqty áserin tikelei sezine alady. Jas urpaqtyń kámeletke tolǵan kezde shotynda biraz aqsha jinap, bolashaǵyn oilaý ádetin qalyptastyrýǵa kómektesedi. Óskeleń býynǵa bolashaqtyń belgili bir materialdyq negizin qalyptastyrýǵa múmkindik beredi.
