Dalanews.kz tilshisi osy portalǵa suhbat bergen saiasattanýshy Anton Bredihinniń «bredin» basynan aiaǵyna sheiin tyńdap shyqty.
Propaganda suhbat alýshy men suhbat berýshiniń óne boiyna ótip ketipti. Paranoiasy qozǵany sonshalyq tutas ultti tildep, kópe-kórneý kemsitýge kóshken eken.
Bul túrimen Ýkrainamen arazdasqan, Belarýspen bet jyrtysýǵa shaq turǵan Reseiden kúnderdiń-kúni Qazaqstan da teris ainalady.
Qysqa qaiyra aitqanda, qazaq degen ult joq. Bredihin sói dep sandyraqtapty.
«Qazaqtyń qazaq bolǵany Keńes úkimetiniń tusynda ǵana. Oǵan deiin bulardy kirgiz-kaisak nemese jái ánsheiin kirgiz dep atap keldi.
Bularda ortaq identtilik, etnikalyq tutastyq atymen joq. Bútin bir ultqa baǵdar bolarlyq birtutas dini qaýymdastyq qalyptaspaǵan. Salaqulash jatqan ala-qula qoǵam.
90 jyldary sliavan ultynyń ókilderi men nemister Qazaqstannan túp qoparyla kóshti. Qazaqstanda qala turǵyzǵan, tyń igerýge atsalysqan, óndiris oryndaryn ashqan orystardyń úrim-butaǵy atajurtyna unjyrǵasy túsip oraldy. Osyndaǵy orys ziialylary qazaq biligine qajet bolmai qaldy. Olar da osy elden aýa kóshýge májbúr boldy.
Shyǵys Qazaqstan? Shyǵys Qazaqstan kazaktardyń jeri. Osy ólkeniń qojasy – kazaktar», – deidi saiasattanýshy .
Al Qazaqstandaǵy slavian ortalyqtarynyń shyntýaitynda osyndaǵy orystarǵa ara túser qaýqary da, yqpaly da joq. Bredihin Qazaqstandaǵy kazak atamandary AQSh-tyń agenti ekenine senimdi. Olar Reseidi áldeqashan satyp ketken.
Qazaqstandaǵy «kazaktardyń» atamany Iýrii Zaharov Amerikamen aýyz jalasyp úlgeripti.
«Ataman Zaharov TsRÝ-diń shpiony. Osy eldegi slaviandardyń sózin sóileitin uiymdardyń artynda alaiaqtar tur. Olardyń orysqa jany ashymaidy», – deidi Bredihin.
Suhbat alýshy da shamasy kelgenshe shatyp-butqan eken. Óskemendegi orystyń Reseidi ólerdei qoldaitynyn, olardyń úlesi 51 paiyzdan asyp jyǵylatynyn, osydan 25 jyl buryn bulardyń orys avtonomiiasyn qurmaqqa talpynǵanyn jipke tizipti.
«Orystardyń kópshiligi Óskemendegi kóshe ataýyn ózgertýge qarsy. O jaqtaǵy qazaqtar eńse kótere almai imenińkirep, jetimsirep júredi. Óńir turǵyndaryn Reseige tartyp turady», – deidi tilshi.
Onyń oiyn spiker de ústei túsip, Pýtinniń túneýkúngi málimdesin qaita mazdatypty.
Budan buryn Pýtin Máskeýdiń bir kezgi KSRO quramyndaǵy elderge biraz territoriiany tartý etkenin tilge tiek etken.
«Qazaqtarǵa qytaimen dos bolǵansha, orystyń Ivanynyń qoltyǵyna kirgen artyq. Qytai qazaqtyń kózine kók shybyn úimeletedi.
Bul eldegi bútkil bailyq Nazarbaevpen bailanysy bar klandardyń qolynda. Bulardyń aktivi Reseimen tikelei bailanysty, Reseige táýeldi. Olar erteńgi ómirin Reseisiz elestete almaidy. Eki eldiń arasy jipsiz bailap otyrǵan osy elitanyń Reseidegi biznesi. Olar bizdiń júiemen tamyrlasyp ketken, bizden asyp qaida barsyn?..», – deidi saiasattanýshy .
Salaqulash suhbattyń saryny osy. Qazaqstandaǵy orystildi aýditoriiany astamshyl ideologiiamen aýyzdandyryp, arandatýmen ainalysyp otyrǵan jalǵyz Pravda emes, kúlli Reseidiń aqparattyq saiasaty sondai.
Bojko sekildilerdi osy taqylettes kontent aýyzdandyryp otyr...
Túrýli irgeden tas atyp otyrǵan otarshyl, pýtinshil, impershil kontentti buǵattaý Aqparat ministriliginiń moinyndaǵy sharýa bolsa kerek.
Bútin bir ultqa til tigizip, táýelsiz eldiń shańyraǵyn shaiqaltqysy keletin sarapshysymaqtardy "qara tizimge" engizý Ulttyq qaýipsizdik qyzmetiniń quziretine kirse kerek-ti...
Qazaq aýditoriiasy ótken 30 jyldyń ádil baǵasyn áldeqashan berip qoiǵan. Aqparattyq saiasatqa bólingen qarajatty orystildi aýditoriiany qazaqtandyrýǵa baǵyttaý qajet-aq osyndaida.
El ishine ylań salatyndar orystildi ortada órip júr. Aitalyq, Rýdnyidan shyqqan Bojkonyń boiynda qazaqqa degen óshpendilik qalai qalyptasty? Shovinizmniń balalaityn ádeti bar. Bojkonyń ózi ǵana emes, qoinyndaǵy qatyny da, baýyryndaǵy balasy da sondai demek. Ortasy da. Bul memlekettiń aqparattyq salada jibergen aqaýy.
Bilik Bojko sekildilerdiń qandai kontentti tutynyp otyrǵanyna bas qatyrǵysy kelmeidi. Resei propagandasy tutas Rýdnyidy torlap alǵan bolýy múmkin. Oǵan kim oilanyp jatyr?
Aqparattyq saiasat - Toqaevtyń «Ana tilge» bergen suhbatyn jái ǵana suhbat emes, propagandaǵa ainaldyrýdy bildiredi.
Nege deseńiz Bojkony abaqtyǵa jabýmen shovinisterdiń sany azaimaidy. Orys agressiiasyna qarsy turý keshendi sharalardy qabyldaýdy qajet etedi. Onyń 3 amaly bar.
Alǵashǵysy.
Resei propagandasyna tótep beretin azamattardyń shoǵyryn (pýlyn) qalyptastyrý. Olardy erteńgi information warfare-ge, Sher aǵanyń sózimen aitqanda myltyqsyz maidanǵa baptap jaratý.
Telearnadaǵy tanymal jigitterdi, sózben qajasa alar saqa saiasatkerlerdi, basqa da urt minezdi, ótkir tildi azamattardyń kúsh-jigerin propagandamen kúreske baǵyttaý.
Ekinshisi.
Qazaqstannyń aqparat keńistigin ishten iritip otyrǵan Reseidiń separatistik saittaryn buǵattaý! "Óskemen orystyń jeri..." dep sandyraqtaǵan sarapshynyń sózin Óskemenniń orysy ańdamaýy múmkin emes. Bul myńnan bir ǵana mysal. Ilgeridegi Bojko sekildilerdi osy taqylettes kontent aýyzdandyryp otyr.
Úshinshisi.
Qazaqstannyń aýmaǵi tutastyǵyna kúmán keltirgen, bútin bir ultty kópe-kórneý kemsitken odaqtasymyzdyń sarapshymaqtaryna sanktsiia salý, "qara tizimge" kirgizý. Sóitip táýbesine túsirý, amaly tabylsa aiyp-anjysyn tóletý. Bulardyń kópshiligi Qazaqstanǵa kelip ketip júredi óitkeni. Kelýge májbúr. Ádette odaqty násihattaý úshin Máskeýden bólinetin aqshany igeretin de solar. Álgindei áreketke barsaq eshkim tonymyzdy sheship almas. Bul endi Ulttyq qaýipsizdik komitetiniń quziretine kirer sharýa...
Ázirlegen, Dýman BYQAI
