Túrkistanda túie men bie sútin óńdeitin zaýyt iske qosyldy
Bul – Ortalyq Aziiada teńdesi joq, túie sútinen qurǵaq untaq shyǵaratyn jalǵyz zaýyt. Túrkistan indýstrialdy aimaǵynda ornalasqan kásiporynnyń qurylysy ótken jyldyń qańtar aiynda bastalǵan-dy.
Biylǵy jyldyń maýsym aiynda syrtqy qurylys jumystary men qural-jabdyqtaryn montajdaý jumystary tolyq aiaqtaldy. Alyp óńdeý kesheni tolyqtai sońǵy úlgidegi zamanaýi qural-jabdyqtarmen qamtylǵan. Túie sharýashylyqtarynan jinalǵan sút aldymen óńdeý tsehyna jetkizilip, osy jerde tolyq óńdeledi.
– Bul tseh eń sońǵy jańa tehnologiiamen jabdyqtalǵan. Barlyq júie avtomattandyrylǵan. Tsifrly tehnologiiamen basqarylady. Tsehtyń negizgi mindeti, súti qabyldap alǵannan keiin eń alǵashqy óńdeý protsesteri júredi. Arnaiy qondyrǵymen tazalanyp, zalalsyzdandyrylady. Eń sońynda taza sútti kelesi tsehqa jiberip, untaq etip shyǵarýǵa daiyndaimyz. Zaýyt táýligine 100 tonna túie jáne bie sútin óńdep, odan qurǵaq untaq shyǵarady. Mysaly 15 tonna túie sútinen 1 tonna daiyn untaq alynady. Máselen, qutydaǵy qurǵaq untaqty sýǵa ezip, shubat retinde paidalana berýge bolady. Bir qutynyń ishindegi untaqtyń salmaǵy – 330 gram. Eger muny túie sútine ainaldyratyn bolsaq, 3,5 litr daiyn shubatqa ainalady. Zaýyttan shyqqan daiyn ónim negizinen Qytaiǵa eksporttalady. Odan keiin Eýropa elderi men AQSh-qa eksporttaý josparda bar, – deidi aldyn ala óńdeý tsehynyń jumysshysy Arshyn Ǵabiden.
Kásiporyn – Qazaqstan men Qytaidyń birlesken jobasy. Qytai investorlarynyń qarjysyna salynǵan zaýyt quny – 21 mln. dollar, iaǵni 7,5 mlrd teńge. Daiyn taýar tolyqtai eksportqa shyǵarylatyndyqtan, ónim sapasyna qoiylar talap ta joǵary. Mundaǵy qural-jabdyqtar eń jańa tehnologiiamen jabdyqtalǵan. Bul jerde adamnyń qol kúshi jumys istemeidi. Tek qana mamandar qadaǵalap, baqylap, basqaryp otyrady.
Zaýyt direktorynyń birinshi orynbasary Jazira Ozatqyzynyń aitýynsha, qazir munda 100 adam eńbek etedi. Onyń 10-y qytailyq maman bolsa, qalǵan 90-ny – jergilikti turǵyndar. Al zaýytqa qajetti shikizat Túrkistan oblysyndaǵy shúie sharýashylyqtarynan jetkiziledi. Shubattyń bir litrin sharýalardan 450 teńgeden satyp alady. Bul bir jaǵynan óńirdegi túie sharýashylyǵynyń damýyna serpin berse, ekinshiden ulttyq sýsynymyz álemdik naryqqa shyǵady. Búkil Orta Aziia kóz tikken zaýyt qazir synaq merziminde jumys istep jatyr. Buiyrsa, biylǵy jyldyń sońynda tolyq iske qosylmaq.
