Óńirdiń damýy jáne «Nur Otan» partiiasynyń Jol kartasynyń júzege asyrylý brysy sóz bolǵan jiynǵa fraktsiia jetekshisi Beisen Tájibaev tóraǵalyq etip, júrgizip otyrdy. Ol «Nur Otan» partiiasy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary Baýyrjan Baibek óńirlerde fraktsiianyń jumysyn kúsheitý, ótkir problemalardy sheshýge yqpal etýdi júktegenin, osy baǵytta jumys júrip jatqanyn málimdedi.
Kún tártibindegi birinshi másele boiynsha Túrkistan oblysynyń strategiia jáne ekonomikalyq damý basqarmasynyń basshysy Qanat Qaiypbektiń baiandamasy tyńdaldy. Onyń aitýynsha, 3 jylda atqarylǵan aýqymdy jumystardyń nátijesinde Túrkistan qalasyn damytýdyń 1-kezeńi aiaqtalyp, negizgi áleýmettik infraqurylymy qalanǵan. Jalpy 445 mlrd. teńgege jańa 257 nysannyń qurylysy júrgizilgen. Onyń ishinde 230 mlrd. teńgesi jeke investitsiialar esebinen qolǵa alynǵan. Óńirde barlyq sala boiynsha júieli jumystar atqarylyp jatyr. Ekonomikalyq, áleýmettik indikatorlardyń oryndalýy jaqsy.
«Nur Otan» fraktsiiasy depýtattaryn Túrkistan oblysynyń keibir aýyldarynda ǵalamtor jyldamdyǵynyń tómendigi alańdatyp, osy másele tóńireginde ótkir suraqtar qoidy. Bul saýaldar Túrkistan oblysynyń tsifrlandyrý, memlekettik qyzmetter kórsetý jáne arhivter basqarmasynyń basshysy Elnur Ótebaevqa baǵyttalǵan bolatyn. Basqarma basshysy aldymen ózi jaýapty basqarmanyń óńirdi internetpen qamtý jolyndaǵy jumystaryn baiandady. Onyń aitýynsha, Túrkistan qalasyn tsifrlandyrý baǵytyndaǵy 48 bastamanyń 25-i iske asyrylǵan. Qarjyny ońtailandyrý, jumysty júieleý nátijesinde 2020 jyly oblystyq biýdjetke kezeń-kezeńimen 244,5 mln. teńge únemdelip, qaitarylǵan.
– Budan basqa, telefon apparattarynyń abonenttik tólemderi 1064 teńgeden 350 teńgege deiin, halyqaralyq telefon sóilesýlerine ketetin shyǵyndar minýtyna 39 teńgeden 7 teńgege deiin tómendetildi. Aýdandar, qalalar, oblys ákimdigi men basqarmalar arasynda limitsiz tegin sóilesýler qamtamasyz etildi. Oblysta 838 eldi meken bar. Onyń ishinde 481 eldi mekende (57,3%) 3G jáne 4G mobildi interneti, 206 aýylda (24,6%) 2G mobildi interneti qol jetimdi. Óńirdi sapaly ǵalamtormen qamtý jumystary jalǵasyp jatyr, – dedi basqarma basshysy.
Depýtattar mobildi bailanysy nashar jáne múldem joq 151 eldi mekenniń máselesi jóninde saýaldar joldady. Oblysta respýblikalyq, oblystyq, aýdandyq jáne qalalyq mańyzy bar avtojoldardyń 3400 shaqyrymynda, iaǵni, 51,5 paiyzynda internet pen uialy bailanystyń joq ekendigi de ótkir synaldy. «Ksell» AQ, «Bilain» AQ ókilderine de tiisti usynystar aityldy.
QR Tsifrlyq damý ministrliginiń uialy bailanys operatorlarymen memorandýmy aiasynda «250+» jobasy arqyly 151 aýyldyń 80-nin uialy bailanyspen qamtamasyz etý josparlanǵan. Alaida bailanys operatorlary kórsetilgen 58 eldi mekende ǵana jumys júrgizgen. Sonymen birge fraktsiia otyrysynda Túrkistan oblysy úshin arhivke arnalǵan ǵimarat qajet ekeni aityldy. Depýtattar bul saladaǵy túitkildiń kóp ekenine toqtalyp, ol kemshilikter Jol kartasy indikatorlaryn oryndaýǵa keri áserin tigizetinin jetkizdi. Atalǵan problema aldaǵy ýaqytta bólek talqylanyp, naqty usynystar joldanatyn boldy.
Kún tártibindegi úshinshi másele boiynsha óńirdegi qazba bailyqtardy zańdy paidalanýdaǵy kedergiler, osy saladaǵy jumystar saralandy. Oblystyq investitsiia jáne eksport basqarmasy basshysynyń orynbasary Qanat Shonbasovtyń málimdeýinshe, oblys aýmaǵynda keń taralǵan paidaly qazbalardy óndirýge jalpy 110 kelisimshart jáne 38 litsenziia berilgen.
– Zerdeleý nátijesinde oblys aýmaǵynda jalpy kelisimshart mindettemelerin tolyq oryndamaǵany úshin 18 kelisimshart jáne 4 litsenziianyń kúshi merziminen buryn toqtatyldy. Onyń ishinde, Aqsý ózeni mańynda ornalasqan 10 jer qoinaýyn paidalanýǵa arnalǵan 5 ruqsat qujattary keri qaitaryldy. Qazirgi tańda, oblys aýmaǵynda keń taralǵan paidaly qazbalardy óndirýge arnalǵan kelisimshart, litsenziia sany 148-den 124-ke azaidy, – dedi Q.Shonbasov.
Fraktsiia músheleri jer qoinaýyn paidalanýshylar arasynda zańdy belden basatyndar áli de kóp ekenin, litsenziiasy bar tulǵalardyń tizimin depýtattarǵa berý jóninde usynys berdi.
«Ózen, kól, orman, tarihi oryndar aýmaqtaryn kózdiń qarashyǵyndai saqtaý kerek. Ókinishke qarai, aqshaǵa qunyqqan keibir kásipkerler jer qoinaýyn paidalaný erejesin saqtamai, tabiǵatqa orasan ziian keltirýde. Biz osy zańsyzdyqtardyń aldyn alýda tiisti basqarmamen, ákimdiktermen birlesip jumys isteýge daiynbyz», – deidi nurotandyq depýtattar.
Májilistegi máseleler hattamaǵa túsirilip, qaýly qabyldandy. Ǵalamtormen qamtýdy jedeldetý, jer qoinaýyn zańsyz paidalanýshylardan qorǵaý is-sharalaryna depýtattardan jumysshy top qurylyp, tekserýge shyǵatyn boldy. Túitkilder partiianyń baqylaýyna alyndy.
(Sýretterdiń avtory: Anton Leshenko)
