Osy maqsatta oblys aýmaǵynda aýqymdy jumystar jasalýda. Óńirde iske asyrylyp jatqan iri sý nysandarynyń qurylysy tolyq aiaqtalǵanda aǵyn sý tapshylyǵy tolyǵymen joiylmaq.
Úkimet qaýlysymen oblystaǵy 5 sý nysany, atap aitqanda «Bógen» sý qoimasy, «Qosqorǵan» sý qoimasy, «Túrkistan» magistraldy kanaly, «Arys» magistraldy kanaly jáne «Qaraspan» magistraldy kanaly jáne Qazaqstan Respýblikasy Qarjy ministrligi buiryǵymen «Qaraspan» sý toraby respýblikalyq menshikten oblystyq menshikke qabyldandy.
Olardy kútip ustaý maqsatynda Túrkistan oblysy aýyl sharýashylyǵy basqarmasyna qarasty «Bógen arnasy» kommýnaldyq memlekettik mekemesi quryldy. Mekemede jańadan 200-ge jýyq shtattyq birlik jumys orny ashylyp, 30-dan astam arnaiy tehnikamen qamtamasyz etildi. Nátijesinde Túrkistan óńirindegi sý nysandaryn bir qoldan basqarý júzege asyrylyp, vegetatsiialyq kezeńde aǵyn sý tapshylyǵynyń aldyn alýǵa negiz boldy.
«Túrkistan oblysyn áleýmettik-ekonomikalyq damytýdyń 2024 jylǵa deiingi keshendi jospary» aiasynda agrarlyq salaǵa, onyń ishinde Túrkistan qalasy aýmaǵynda aǵyn sý tapshylyǵyn joiý maqsatynda iri sý nysandary qurylysyn júrgizýge basymdylyq berildi.
Atap aitqanda, Túrkistan magistraldy kanalynda kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilýde. Joba boiynsha buryn aǵyn sý 43 %-ǵa filtratsiialyq shyǵynǵa ushyrasa, búgingi kúni 36 shaqyrym kanaldy betondaý jumystarynyń nátijesinde 22 mln.m3 sý únemdelip otyr. Jalpy jobasy aiasynda 60 mln.m3 sý únemdeledi jáne qala aýmaǵyndaǵy 8 shaqyrym kanal boiy abattandyrylady. Búgingi kúni 1,5 shaqyrym abattandyryldy.
Al, «Keńsai - Qosqorǵan - 2» sý qoimasyn salý jobasy boiynsha 34 mln.m3 aǵyn sý jetkiziledi. Qazirgi tańda úlken damby biiktigi 28 metrge deiin kóterilip, 60 % betonmen qaptaldy. Nátijesinde, biyldyń ózinde kóktemgi tasqyn sýlar ysyrabyna jol berilmei 5 mln.m3 sý jinaýǵa múmkindik berdi.
Sondai-aq «Jetikól kólder júiesin jańǵyrtý» jobasy boiynsha bóget 34 shaqyrym uzyndyqqa kóterilip, biylǵy jyldyń ózinde 250 mln.m3 sý jinaqtaldy. Bul joba aldaǵy ýaqytta Túrkistan óńiriniń ekologiialyq jaǵdaiyn jaqsartýǵa ońdy yqpalyn tigizedi.
«Syrdariia ózeninen mashinalyq arna salý» jobasy boiynsha memlekettik saraptama qorytyndysy alyndy. Joba memlekettik saraptama qaraýynda. Nátijesinde Túrkistan qalasyna jylyna 53 mln.m3 aǵyn sý qosymsha jetkiziletin bolady.
«Sarqyrama» sý qoimasyn salý jobasy boiynsha qujattar ázirlenýde. Vegetatsiialyq kezeńde «Bógen» sý qoimasyna qosymsha 50 mln.m3 sý tastalyp, Túrkistan óńiri boiynsha aǵyn sý kepildi túrde jetkiziledi.
Sonymen birge, Kentaý qalasynda «Qosqorǵan» sý qoimasyn odan ári tolyqtyra otyryp, sý tómendetý júiesin salý jobasy qolǵa alynbaq. Vegetatsiialyq kezeńde Túrkistan óńirine qosymsha 70-95 mln.m3 deiingi aǵyn sý jetkiziletin bolady.
Sala mamandandarynyń qatysýymen ótken jiyn barysynda atqarylǵan jumystar men qolǵa alynýy tiis jobalar talqylandy. Aqsý ózeniniń boiyndaǵy «Orta Aqsý» jáne «Joǵary Aqsý» toǵandaryna kúrdeli jóndeý jumystaryna oblystyq biýdjetten 40 mln.tg bólindi. Aýqymdy jumystardyń nátijesinde aǵymdaǵy jyly vegetatsiialyq kezeńde 10 mln.m3 aǵyn sýdy únemdep, Arys ózeni arqyly Bógen sý qoimasyna tastaldy.
Al «Qapshaǵai» sý qoimasyn kúrdeli jóndeýden ótkizgen jaǵdaida syiymdylyǵy 34 mln.m3 bolatyn sý qoimasyn qaita qurýǵa jáne tótenshe jaǵdaidyń aldyn alýǵa negiz bolady.
Shardara aýdanyndaǵy «Jaýshyqum» alqabyn igerý arqyly 12,2 myń ga sýarmaly jer jańadan qosylady. Jylyna orta eseppen 100 mlrd. tg. aýyl sharýashylyǵy ónimderi alynady. Jylyjai, balyq óndirisi, qaita óńdeý salasy damidy.
Túrkistan qalasynyń ishki júieleri men jasyl aimaqty, shahar ainalasyna qurylǵan «Azyq-túlik» beldeýin aǵyn sýmen qamtamasyz etý boiynsha qarqyndy jumystar júrgizilip keledi. Oblys ortalyǵynda birneshe jasandy kól salynyp, esý kanalynyń qurylysy júrgizilýde. Jalpy alǵanda, 80 mln.m3 shamasynda sýdy qajet etedi.
