El azamattarynyń 25 paiyzynyń jeke turǵyn úii joq
Alaida, turǵyn úi kezeginde turǵandardyń basym kópshiligi úshin baspanaly bolý múmkindikteri barǵan saiyn eles, saǵymǵa ainalyp barady. Nesieler turǵyn úidi jekemenshikke satyp alý shyǵyndaryn tolyq ótemeidi. Onyń ústine jyldan-jylǵa ósip jatqan infliatsiia da nesieni qaitarýdyń da, turǵyn úi satyp alýdyń da múmkindikterin azaitýda.
Mysaly, ótken jyly bastapqy naryqtaǵy (pervichnyi rynok) jańa turǵyn úidiń quny 15,2% -ǵa, al qaitalama naryqtaǵy (vtorichnyi rynok) turǵyn úidiń quny 23,1%-ǵa ósti. Ekonomist.kz. júrgizgen saýalnama nátijesine súiensek, qazaqstandyqtardyń shamamen 25 paiyzynyń jeke turǵyn úii joq. Jyljymaityn múliktiń quny giper joǵary bolǵandyqtan kóptegen azamattar ipotekalyq nesiesi uzaq merzimge beriletin turǵyn úi baǵdarlamalaryn tańdaidy.
«Báiterek development» aktsionerlik qoǵamynyń málimetteri boiynsha qazaqstandyqtar standartty páter satyp alý úshin orta eseppen 7,4 jyl barlyq tabysyn jinaqtasa ǵana turǵyn úi satyp ala alatyn kórinedi. Alaida kóbine otbasylyq kiristiń 1/3 bóligin ǵana páter satyp alýǵa, qalǵan bóligi kúndelikti turmystyń qajettilikterine jumsalady. Qazirgi qymbatshylyq zamanda kei azamattarǵa tipti, bul 1/3 bir bólikti de jinaý múmkin bolmai turǵany ashy da bolsa shyndyq. Tiisinshe, ortasha qazaqstandyq otbasynyń turǵyn úi satyp alýǵa shamamen 22,2 jyl ýaqyty ketedi eken.
Osy oraida biz Qazaqstandaǵy turǵyn úi baǵdarlamalarynyń tizimin jasaqtap, olardy qalai paidalaný kerektigi týraly qysqasha gaid jasaǵan edik.
«7-20-25»
7-20-25 – qaryz boiynsha eń tómengi mólsherlemesi 7 paiyz bolatyn eń tanymal baǵdarlamalardyń biri. Bastapqy jarna turǵyn úi qunynyń 20 paiyzy. Astana, Almaty, Aqtaý, Atyraý jáne Shymkentte baǵdarlama boiynsha páterdiń eń joǵary quny 25 million teńgeni quraidy. Qaraǵandy úshin bul kórsetkish 20 million teńgege deiin, al Qazaqstannyń qalǵan óńirleri úshin – 15 million teńgege deiin jetedi. Qaryzdy óteý merzimi barlyq óńirler úshin biryńǵai – 25 jylǵa deiin. Bul baǵdarlamaǵa qatysýshylar úshin negizgi talaptar:
Qazaqstan azamaty bolýy;
Menshik quqyǵynda turǵyn úidiń bolmaýy;
Kásipkerlik nemese jumys ornynan turaqty rastalǵan tabystyń bolýy;
Ipotekanyń bolmaýy.
Bastapqy jarnany da tólei almaityn azamattar bul somany jergilikti atqarýshy organnan «turǵyn úi sertifikatyn» alý arqyly jabýǵa múmkindigi bar.
Baǵdarlamaǵa qatysý úshin toǵyz seriktes banktiń birine habarlasý qajet.
«Baspana hit»
Astana, Almaty úshin eń joǵary mólsherleme — bastapqy naryq úshin 35 million teńge, qaitalama naryqtaǵy turǵyn úi úshin 25 million teńge. Shymkent, Aqtaý, Atyraý úshin bastapqy jáne qaitalama turǵyn úige 25 million teńge. Qaraǵandy úshin bastapqy jáne qaitalama naryq 20 million teńge. Qalǵan óńirlerde bastapqy jáne qaitalama naryqtaǵy turǵyn úi úshin 15 million teńge. Al nesieleýdiń nominaldy mólsherlemesi 11 paiyzdan bastalady, oǵan deldal bankterdiń marjasy qosylady.
«Baqytty otbasy»
Baǵdarlama múmkindigi shekteýli balalary bar otbasylarǵa, sondai-aq tolyq emes jáne kóp balaly otbasylarǵa arnalǵan. Qaryz boiynsha mólsherleme jyldyq 2 paiyzdy quraidy. Eń tómengi bastapqy jarna – qaryz somasynyń 10 paiyzy. Qaryzdy óteý merzimi – 18 jylǵa deiin.
Astana, Almaty, Shymkent, Aqtaý, Atyraý úshin qaryzdyń eń joǵary somasy 15 million teńgege deiin, al qalǵan óńirlerde 10 million teńgege deiin.
Buǵan qatysý úshin otbasynyń árbir múshesine sońǵy alty aidaǵy tabys eń tómengi kúnkóris deńgeiiniń 3,1 eselengen mólsherinen aspaýy tiis. 2022 jyly eń tómengi kúnkóris deńgeii 36 018 teńgeni quraidy, tiisinshe otbasynyń árbir múshesiniń tabysy 111 656 teńgege teń somadan aspaýy tiis.
Mysaly, eger otbasynda tórt adam tursa, 111 655,8 * 5 = 558 275 teńge.
«Nurly jer»
Baǵdarlamaǵa «Otbasy bank» salymshylary jáne turǵyn úi satyp alý kezegindegi azamattar qatysa alady. Baǵdarlamanyń artyqshylyǵy –qatysýshylar salynyp jatqan nysanda páterdi ózderi tańdai alady.
Turǵyn úi el azamattarynyń áleýmettik qorǵalmaǵan sanattaryna arnalǵan. Bul baǵdarlama jalǵa beriletin turǵyn úidi merziminen buryn satyp alýǵa múmkindik beredi. Bir sharshy metrge jaldaý quny – Almaty, Astana, Shymkent, Atyraý, Aqtaý qalalary úshin – 1 455 teńge jáne qalǵan óńirler úshin – 1 232 teńge.
"Nurly jer" memlekettik baǵdarlamasyna "Qazaqstandyq turǵyn úi kompaniiasy" AQ jáne "Otbasy bank"AQ kompaniialary qatysady. Tiisinshe, bankter usynatyn sharttar da ártúrli.
Mysaly, JAO kezekte turǵandar úshin "Nurly Jer" baǵdarlamasy boiynsha satyp alýmen jalǵa alý bilim jáne meditsina salasynyń qyzmetkerlerine arnalǵan. Ol bastapqy jarnany qajet etpeidi jáne jaldaý merzimi 20 jylǵa deiin sozylýy múmkin. Jaldaý mólsherlemesi jyldyq 3,1 paiyzdy quraidy. Baǵdarlamanyń sharttaryna sáikes, jaldaý merzimi aiaqtalǵannan keiin turǵyn úi jalǵa alýshynyń menshigine ótedi.
«Shańyraq»
Ákimdikte esepte turǵan, turǵyn úige muqtaj azamattar "Shańyraq" pilottyq jobasynyń qatysýshylary bola alady.
Almaty jáne Astana qalalary úshin qaryzdyń eń kóp somasy — 18 million teńgeni, Atyraý, Aqtaý, Aqtóbe, Shymkent, Túrkistan, Qaraǵandy qalalary men Qaraǵandy oblysy úshin – 15 million teńgege deiin, qalǵan óńirler úshin– 12 million teńgege deiingi somany quraidy.
Biyl otbasynyń bir múshesine shaqqandaǵy tabys mólsheri de 133 266,6 teńgeden aspaýǵa tiis. Nesie boiynsha mólsherleme 5 paiyzdy quraidy, al bastapqy jarna somasy qaryzdyń jalpy somasynyń 10 paiyzynan kem bolmaýy tiis.
«Azattyq» málimetteri boiynsha, memleket bul baǵdarlamaǵa 390 milliard teńge bóldi. Eger páterdiń ortasha baǵasyn 15 million teńgeden alsaq, onda tek 26 myń páter beriledi, al kezekte 540 myń adam tur.
«Almaty jastary»
Baǵdarlama 35 jasqa deiingi almatylyqtarǵa páter satyp alý úshin jeńildikpen qaryz alýǵa múmkindik beredi.
«Info homsters»-tiń málimetteri boiynsha qaryzdyń eń joǵary somasy 13 million teńgeden 18 million teńgege deiin ulǵaityldy. Nesie berýdiń maksimaldy merzimi – 25 jyl, alǵashqy jarna kem degende 10 paiyz bolýy kerek. Mólsherleme 5 paiyzdy quraidy.
Eger jyljymaityn múliktiń baǵasy 18 million teńgeden asatyn bolsa, ótinish berýshi qalǵan somany óz qarajaty esebinen tolyqtyrady. Ótinimder saitta qabyldanady.
Úmitkerler baldyq júie boiynsha baǵalanady. Upailarǵa nekedegi jyldar sany, balalardyń bolýy, jumys orny men ótili, kásibi, jeke kásipker retindegi jumys tájiribesi, Almatyda tirkelý uzaqtyǵy jáne t.b. áser etedi.
«Elorda Jastary»
Qaryzdyń eń joǵary somasy – 18 million teńgege deiin, paiyzdyq mólsherleme – 5 paiyz, bastapqy jarna – 10 paiyz. Qatysýshylardyń jasy 35 jastan aspaýy kerek.
Astanada keminde bir jyl turaqty tirkelgen memlekettik mekemelerdiń qyzmetkerleri ǵana qatysa alady. Eger baǵdarlamaǵa qatysýshy erli-zaiyptylar bolsa, onda ekeýiniń bireýi ǵana ótinish bere alady. Otbasyndaǵy bir adamǵa shaqqandaǵy tabys aǵymdaǵy alty aida 308 718 teńgeden aspaýy tiis. Ótinimder qatysu2.zhilfond.kz. saitynda qabyldanady.
Irikteýden ótkennen keiin qatysýshylar bastapqy nemese qaitalama naryqta baspana tańdaý quqyǵyna ie.
«Áskeri baspana»
Baǵdarlama áskeri qyzmetshiler men arnaýly memlekettik organdardyń qyzmetkerlerine arnalǵan. Turǵyn úi qurylys jinaq júiesiniń qatysýshysy bolý úshin Otbasy bankinen salym ashý qajet.
Turǵyn úidi Qazaqstannyń kez kelgen qalasynan satyp alýǵa bolady. Qaryz somasynyń ishine jóndeý shyǵyndary da kiredi. Turǵyn úi tólemderin úi satyp alýǵa tek bir ret paidalanýǵa bolady.
Eger siz aralyq qaryz úshin somanyń 50 paiyzyn qossańyz, onda syiaqy mólsherlemesi 25 jylǵa deiin nesie berý kezinde 6 paiyzdy quraidy. Qaryzdardyń maksimaldy somasy 90 million teńgeni quraýy múmkin.
Jyldyq 3,5 paiyzdan 5 paiyzǵa deiingi mólsherleme boiynsha turǵyn úi qaryzyn alý úshin Otbasy bankindegi shotta turǵyn úi qunynyń 50 paiyzyn jinaqtaý qajet.
«Óz úiim»
«Óz úiim» baǵdarlamasyna qatysýǵa ótinish bergen kezde keminde 500 myń teńge jinaǵan Banktiń barlyq salymshylary qatysa alady. Qatysýshylar qurylys kezeńinde turǵyn úi keshenindegi páterdi tańdaidy. Tańdaý baspana.otbasybank.kz. portalynda daýys berý arqyly júzege asyrylady.
Baǵdarlama sonymen qatar nesieniń úsh túrin usynady:
Aldyn ala nesie 20 paiyzdan bastalatyn alǵashqy jarnany qamtidy. Mólsherleme 7 paiyzdy quraidy, sodan keiin 5 paiyzǵa deiin tómendeidi.
Aralyq qaryz 5-7 paiyz mólsherlememen somanyń 50 paiyzyn engizýdi bildiredi.
Turǵyn úi zaemyn alý úshin úsh jyl ishinde depozitte jinaqtardyń 50 paiyzy bolýy jáne baǵalaý kórsetkishiniń talaptaryna sáikes kelýi qajet. Bul jaǵdaida mólsherleme 3 paiyzdan 5 paiyzǵa deiin bolady.
Túrine qarai «Óz úiim» baǵdarlamasy boiynsha qaryzdar alty aidan 25 jylǵa deiingi merzimge beriledi. Baǵdarlamanyń basty artyqshylyǵy – tirkeýge qoiylatyn talaptardyń bolmaýy jáne salyq júktemesin tómendetý.
Jas otbasy
Qaryzdyń eń joǵary somasy – 100 million teńgege deiin, paiyzdyq mólsherleme – jyldyq 6 paiyz, nesieleý merzimi – 6 jyldan 9 jylǵa deiin. Satyp alynatyn múlik kepil retinde qarastyrylady.
Nesieleý maqsattaryna mynalar kiredi:
Bastapqy jáne qaitalama naryqta páter nemese úi satyp alý;
Qolda bar turǵyn úidi jóndeý;
Úi salý;
Jer ýchaskesin satyp alý.
«Jas otbasy» zaemyn alý úshin erli-zaiyptylardyń bireýine nemese ekeýine de Otbasy bankinde depozit ashyp, oǵan keminde bir jyl qarjy jinaqtaý qajet. Jinaqtaý kezeńinde baǵalaý kórsetkishteri keminde 5 balldy quraýy tiis. Kredittik ótinim berý kezinde turǵyn úi satyp alý somasynyń 50 paiyzyn jinaqtaý nemese depozitke salý qajet. Depozit ashylǵan kezde resmi neke bes jyldan aspaýy kerek.
Biz baspana naryǵyndaǵy búgingi baǵdarlamalarǵa baǵyt berýge tyrystyq. «Jas otbasy», «Shańyraq» quryp, «Óz úiińiz» bolýy - óz qolyńyzda.
