Turaqty damý maqsattarynyń iske asý barysy

Turaqty damý maqsattarynyń iske asý barysy
BUU-nyń  Dúniejúzilik qorshaǵan orta men damý komissiiasy «Bizdiń jalpy bolashaǵymyz» atty esebinde «qorshaǵan orta úshin qaýipsiz,ekonomikalyq dáýirge» aiaq basýǵa shaqyrdy.

Alǵash ret «turaqty damý» kontseptsiiasy usynyldy. «Turaqty damý» degenimiz qazirgi ýaqyttyń qajettiligin qamtamasyz ete otyryp, bolashaq urpaqtardyń óziniń qajettilikterin qamtamasyz etýine qaýip týǵyzbaityn damý. Turaqty damý maqsattary (TDM)-Birikken Ulttar Uiymyna múshe memleketter 2030 jyldyń sońyna deiin qol jetkizýge baǵyttalǵan maqsattardy qamtityn ámbebap áreketke shaqyrý.

Prezident Qasym-Jomart Toqaev óz Joldaýynda atap ótkendei, Qazaqstan damýynyń negizgi mindetterine Turaqty damý maqsattary aiasynda júrgiziletin jumystar birinshi kezekte atqarylýy tiis. Osy oraida, Ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ Zań fakýlteti  keden qarjy jáne ekologiialyq quqyq kafedrasynyń óz úlesin qosýda.Kafedra tarapynan Turaqty damý maqsattarynyń 17 maqsaty túgeldei is júzinde atqarylýda.

Turaqty damý maqsattary-ekonomikalyq ósýdiń jáne eńbek ónimdiligin arttyrýdyń, iskerlik ortany jaqsartýdy,memlekettik jáne salalyq baǵdarlamalar men biýdjetterdiń  ónimdiligi men tiimdiligin arttyrýdy, quqyq qorǵaý jáne sot júielerin jańǵyrtýdy, bilim berý jáne densaýlyq saqtaý sapasyn arttyrýdy jáne ásirese shalǵai aýdandarda aimaqtyq ekonomikalyq damýdy qoldaýdy qamtidy, adamzattyń jahandyq máselelerin, onyń ishinde kedeilikpen, teńsizdikpen, klimattyń ózgerýimen kúres, qorshaǵan ortanyń nasharlaýymen t.b. kúresip, kóptegen baǵyttaǵy máselelerdi sheshedi.  Turaqty damý maqsattarynyń ishindegi 4-maqsat: «Barlyǵyna sapaly bilim» ekenin eskere otyra bilim alýshylarǵa «Bilimdi ult» sapaly bilim berý» ulttyq jobasy aiasynda bilim berý júiesin nyǵaitýda. Ulttyq joba sapaly bilim alýǵa qoljetimdilikti keńeitýge múmkindik beredi. Jobany ázirleý barysynda qoǵam ókilderimen, bilim berý salasyndaǵy sarapshylarmen talqylanyp, barlyq múddeli memlekettik organmen pysyqtalǵany bárimizge belgili. «Bilimdi ult» sapaly bilim berý» Ulttyq jobasy bilim berý júiesiniń básekege qabilettiligi men halyqaralyq bedelin arttyrý maqsatynda jasalǵan. Bilim – HHI ǵasyrda negizgi kapitalǵa ainaldy. Álemniń damyǵan elderi osy qundylyqqa úlken mán berip, bilim sapasyna burynǵydan da joǵary deńgeide kóńil bóle bastaǵanyn baiqaimyz. Sebebi sapaly bilim – ekonomikanyń durys qalyptasýyna, qoǵamnyń kemeldenýine, eldiń damýyna jol ­ashady. 

    Ýniversitettiń «Ainalańdy nurlandyr», «QazUÝ stýdenti oqýy tiis 100 kitap, «Salaýatty ómir salty» jobalarymen jáne «90 jyl-90 is-shara» sheńberinde, Turaqty damý maqsattarynyń 17 maqsatyn bailanystyrý aiasynda dóńgelek ústelder.qaiyrymdylyq aktsiialary,pikirtalas saiystary atqarylyp jatyr. Joǵary bilikti mamandardy daiyndaý maqsatynda olardyń bilimdiligin, izdenimpazdyǵyn, jan-jaqtylyǵyn damytý úshin óz elimizden jáne sheteldik áriptesterimizden berer taǵylymy mol tulǵalardy shaqyryp, kóshbasshylyq dárister uiymdastyrylýda.Qorytyndylai kele,BUU 17 maqsaty ózara tyǵyz bailanysty jáne bizdiń basqalardan qalys qalmaýymyz, 2030 jylǵa deiin soǵan jetýimiz bárimizge ortaq maqsat ekenin aitqymyz keledi.

 

Kýanalieva G.A

ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ-dyń zań fakýlteti keden qarjy jáne ekologiialyq quqyq kafedrasynyń meńgerýshisi,z.ǵ.d.,professor

 

Iao Hýilin

ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ-dyń zań fakýlteti keden qarjy jáne ekologiialyq quqyq kafedrasynyń bilim alýshysy