Qazaqstan – kópultty, kópkonfessiialyq memleket. Munda ártúrli etnostar men din ókilderi ǵasyrlar boiy bir shańyraq astynda beibit ómir súrip, óz mádenieti men dástúrin saqtap kelgen. Eldegi áleýmettik turaqtylyq pen birlik tek memleket biliginiń saiasatymen ǵana emes, qoǵamnyń ózara túsinistigi, ózara qurmeti jáne dini toleranttylyǵy arqyly qalyptasqan.
Búgingi tańda Qazaqstannyń konfessiiaaralyq qatynastary men rýhani kelisimi halyqaralyq qoǵamdastyq úshin úlgi bolyp otyr. El turǵyndary bir-biriniń senimine qurmetpen qarap, ortaq qundylyqtardy damytýǵa at salysady. Dál osy rýhani jáne mádeni ózara túsinistik eldiń turaqtylyǵy men damýynyń basty kepili bolyp otyr.
Siniakov Oleg Vitalevich, Dinderdi zertteý ortalyǵynyń dintanýshy ǵalymy, elimizdegi dini jaǵdai, konfessiiaaralyq dialog jáne rýhani kelisimniń mańyzy týraly óziniń tereń oi-pikirin bólisti dep habarlaidy Dalanews.kz.
Qazaqstandaǵy qazirgi dini jaǵdai
-Oleg Vitalevich, Qazaqstandaǵy dini salanyń búgingi jaǵdaiyn qalai baǵalaisyz?
Siniakov Oleg Vitalevich: Qazaqstan – zaiyrly, demokratiialyq jáne quqyqtyq memleket. Elde 130-dan astam etnos jáne 18 dini konfessiia ókilderi ómir súredi. Sondyqtan dini ahýal kópultty halyq qurylymymen tyǵyz bailanysty. Qazirgi tańda memleket barlyq konfessiialarmen ózderiniń senimdik erekshelikterine qaramastan konstrýktivti dialog júrgizýde. Dini birlestikter sany artyp keledi, olardyń qatarynda álemdik dinderdiń ókilderi bar. Osy turǵyda elimizde turaqty balans pen turaqtylyq saqtalǵan.
Dini birlestikter men qoǵam
-Dini birlestikter qoǵamnan bólek ómir súrmeidi dep aitýǵa bolady ma?
-Iá, dál solai. Barlyq konfessiialar ózara tolyqqandy dialogqa umtylyp otyr. Bul tek sózde ǵana emes, naqty is-árekette de kórinis tabýda. Mysaly, 2025 jyldyń 22 qarasha aiynda Astanada «QAMQOR-ASTANA» qoǵamdyq qory Qazaqstan Fýtbol Federatsiiasymen birlesip «Dostyq kýbogy» atty konfessiiaaralyq fýtbol týrnirin ótkizedi. Týrnirge qalamyzdaǵy derlik barlyq konfessiia ókilderi qatysady. Mundai is-sharalar qoǵamdaǵy rýhani kelisim men birliktiń naqty kórinisi bolyp tabylady. Sonymen qatar, Qazaqstanda «Rýhani kelisim kúni» merekesi de atalyp ótiledi. Ártúrli konfessiialar men etnostar arasyndaǵy rýhani kelisim – elimizdiń shynaiy vizit kartochkasy.
Memlekettiń qoldaýy
-Memleket dini ártúrlilikti qalai qoldaidy?
-Memlekettik saiasattyń basty maqsaty – konfessiiaaralyq qaqtyǵystardyń aldyn alý, qoǵamdaǵy beibitshilikti saqtaý jáne eldegi barlyq konfessiialardy teń damytý úshin jaǵdai jasaý. Árbir azamat óz erkimen senim bildirý nemese ateist bolý tańdaýyna ie. Memleket óz kezeginde erkin dini senim úshin jaǵdai jasap, senim bildirmeitin azamattardyń teń quqyqtary men qorǵalýyn qamtamasyz etedi.
Dialog pen rýhani kelisimniń mańyzy
-Dini dialog pen kelisim qoǵam úshin nege mańyzdy?
- Dini kóshbasshylar arasyndaǵy dialog adamzattyq qundylyqtardy tereńirek túsinýge jáne alǵa jyljytýǵa múmkindik beredi, sonyń ishinde negizgi quqyqtar men bostandyqtardy qorǵaýǵa yqpal etedi. Qazaqstanda dini toleranttyq, ultaralyq kelisim jáne rýhani kelisim qoǵamnyń turaqtylyǵy men damýynyń negizi bolyp tabylady.
Qazaqstan tájiribesi basqa elder úshin úlgi bola alady. El turǵyndary óz mádenieti men senimin saqtai otyryp, basqa dástúrlerge qurmetpen qaraidy. Bul Qazaqstannyń turaqty damýy men birliginiń basty kepili bolyp tabylady.
