قازاقستان – كٶپۇلتتى, كٶپكونفەسسييالىق مەملەكەت. مۇندا ەرتٷرلٸ ەتنوستار مەن دٸن ٶكٸلدەرٸ عاسىرلار بويى بٸر شاڭىراق استىندا بەيبٸت ٶمٸر سٷرٸپ, ٶز مەدەنيەتٸ مەن دەستٷرٸن ساقتاپ كەلگەن. ەلدەگٸ ەلەۋمەتتٸك تۇراقتىلىق پەن بٸرلٸك تەك مەملەكەت بيلٸگٸنٸڭ ساياساتىمەن عانا ەمەس, قوعامنىڭ ٶزارا تٷسٸنٸستٸگٸ, ٶزارا قۇرمەتٸ جەنە دٸني تولەرانتتىلىعى ارقىلى قالىپتاسقان.
بٷگٸنگٸ تاڭدا قازاقستاننىڭ كونفەسسيياارالىق قاتىناستارى مەن رۋحاني كەلٸسٸمٸ حالىقارالىق قوعامداستىق ٷشٸن ٷلگٸ بولىپ وتىر. ەل تۇرعىندارى بٸر-بٸرٸنٸڭ سەنٸمٸنە قۇرمەتپەن قاراپ, ورتاق قۇندىلىقتاردى دامىتۋعا ات سالىسادى. دەل وسى رۋحاني جەنە مەدەني ٶزارا تٷسٸنٸستٸك ەلدٸڭ تۇراقتىلىعى مەن دامۋىنىڭ باستى كەپٸلٸ بولىپ وتىر.
سينياكوۆ ولەگ ۆيتالەۆيچ, دٸندەردٸ زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ دٸنتانۋشى عالىمى, ەلٸمٸزدەگٸ دٸني جاعداي, كونفەسسيياارالىق ديالوگ جەنە رۋحاني كەلٸسٸمنٸڭ ماڭىزى تۋرالى ٶزٸنٸڭ تەرەڭ وي-پٸكٸرٸن بٶلٸستٸ دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
قازاقستانداعى قازٸرگٸ دٸني جاعداي
-ولەگ ۆيتالەۆيچ, قازاقستانداعى دٸني سالانىڭ بٷگٸنگٸ جاعدايىن قالاي باعالايسىز?
سينياكوۆ ولەگ ۆيتالەۆيچ: قازاقستان – زايىرلى, دەموكراتييالىق جەنە قۇقىقتىق مەملەكەت. ەلدە 130-دان استام ەتنوس جەنە 18 دٸني كونفەسسييا ٶكٸلدەرٸ ٶمٸر سٷرەدٸ. سوندىقتان دٸني احۋال كٶپۇلتتى حالىق قۇرىلىمىمەن تىعىز بايلانىستى. قازٸرگٸ تاڭدا مەملەكەت بارلىق كونفەسسييالارمەن ٶزدەرٸنٸڭ سەنٸمدٸك ەرەكشەلٸكتەرٸنە قاراماستان كونسترۋكتيۆتٸ ديالوگ جٷرگٸزۋدە. دٸني بٸرلەستٸكتەر سانى ارتىپ كەلەدٸ, ولاردىڭ قاتارىندا ەلەمدٸك دٸندەردٸڭ ٶكٸلدەرٸ بار. وسى تۇرعىدا ەلٸمٸزدە تۇراقتى بالانس پەن تۇراقتىلىق ساقتالعان.
دٸني بٸرلەستٸكتەر مەن قوعام
-دٸني بٸرلەستٸكتەر قوعامنان بٶلەك ٶمٸر سٷرمەيدٸ دەپ ايتۋعا بولادى ما?
-يە, دەل سولاي. بارلىق كونفەسسييالار ٶزارا تولىققاندى ديالوگقا ۇمتىلىپ وتىر. بۇل تەك سٶزدە عانا ەمەس, ناقتى ٸس-ەرەكەتتە دە كٶرٸنٸس تابۋدا. مىسالى, 2025 جىلدىڭ 22 قاراشا ايىندا استانادا «QAMQOR-ASTANA» قوعامدىق قورى قازاقستان فۋتبول فەدەراتسيياسىمەن بٸرلەسٸپ «دوستىق كۋبوگى» اتتى كونفەسسيياارالىق فۋتبول تۋرنيرٸن ٶتكٸزەدٸ. تۋرنيرگە قالامىزداعى دەرلٸك بارلىق كونفەسسييا ٶكٸلدەرٸ قاتىسادى. مۇنداي ٸس-شارالار قوعامداعى رۋحاني كەلٸسٸم مەن بٸرلٸكتٸڭ ناقتى كٶرٸنٸسٸ بولىپ تابىلادى. سونىمەن قاتار, قازاقستاندا «رۋحاني كەلٸسٸم كٷنٸ» مەرەكەسٸ دە اتالىپ ٶتٸلەدٸ. ەرتٷرلٸ كونفەسسييالار مەن ەتنوستار اراسىنداعى رۋحاني كەلٸسٸم – ەلٸمٸزدٸڭ شىنايى ۆيزيت كارتوچكاسى.
مەملەكەتتٸڭ قولداۋى
-مەملەكەت دٸني ەرتٷرلٸلٸكتٸ قالاي قولدايدى?
-مەملەكەتتٸك ساياساتتىڭ باستى ماقساتى – كونفەسسيياارالىق قاقتىعىستاردىڭ الدىن الۋ, قوعامداعى بەيبٸتشٸلٸكتٸ ساقتاۋ جەنە ەلدەگٸ بارلىق كونفەسسييالاردى تەڭ دامىتۋ ٷشٸن جاعداي جاساۋ. ەربٸر ازامات ٶز ەركٸمەن سەنٸم بٸلدٸرۋ نەمەسە اتەيست بولۋ تاڭداۋىنا يە. مەملەكەت ٶز كەزەگٸندە ەركٸن دٸني سەنٸم ٷشٸن جاعداي جاساپ, سەنٸم بٸلدٸرمەيتٸن ازاماتتاردىڭ تەڭ قۇقىقتارى مەن قورعالۋىن قامتاماسىز ەتەدٸ.
ديالوگ پەن رۋحاني كەلٸسٸمنٸڭ ماڭىزى
-دٸني ديالوگ پەن كەلٸسٸم قوعام ٷشٸن نەگە ماڭىزدى?
- دٸني كٶشباسشىلار اراسىنداعى ديالوگ ادامزاتتىق قۇندىلىقتاردى تەرەڭٸرەك تٷسٸنۋگە جەنە العا جىلجىتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ, سونىڭ ٸشٸندە نەگٸزگٸ قۇقىقتار مەن بوستاندىقتاردى قورعاۋعا ىقپال ەتەدٸ. قازاقستاندا دٸني تولەرانتتىق, ۇلتارالىق كەلٸسٸم جەنە رۋحاني كەلٸسٸم قوعامنىڭ تۇراقتىلىعى مەن دامۋىنىڭ نەگٸزٸ بولىپ تابىلادى.
قازاقستان تەجٸريبەسٸ باسقا ەلدەر ٷشٸن ٷلگٸ بولا الادى. ەل تۇرعىندارى ٶز مەدەنيەتٸ مەن سەنٸمٸن ساقتاي وتىرىپ, باسقا دەستٷرلەرگە قۇرمەتپەن قارايدى. بۇل قازاقستاننىڭ تۇراقتى دامۋى مەن بٸرلٸگٸنٸڭ باستى كەپٸلٸ بولىپ تابىلادى.
