Apat aityp kelmeidi. Áýeapatynyń anyq-qanyǵyna jetý úshin biraz ýaqyt qajet. Sondyqtan bul iske qatysty oi bólispei turyp, áliptiń artyn baqqan abzal.
Degenmen áleýmettik jeliniń zor múmkindigin paidalanǵan keibir jandar bul máselege qatysty óz pikirlerin bildirip úlgerdi. Solardyń arasynda qazaq áielderi arasynan tuńǵysh ret alyp áýe lainerdi tizgindegen Toty Ámirova Feisbýktaǵy jazbasy qolymyzǵa qalam alýǵa sebepshi boldy. Araman qýǵan jap-jas kýrsanttyń mezgilsiz mert bolýy bárimizdiń et-júregimiz ezip jibergeni túsinikti.
Toty Ámirova Feisbýktaǵy jazbasynda óziniń Britaniiada oqyǵan kezindegi is-tájiribesimen (kókeidegi oiyn buryn nege aitpaǵan) bólise kele, ol mundai oqý oryndary qala men iri eldimekenderden qashyq ornalasýy kerek ekenin aitypty. Iá, munaida mańyzdy oqý oryndarynyń qala syrtynan qashyqta ornalasýy kerek ekenin bes jasar bala da biledi.
Akademiianyń irgetasy qalanǵan kezde bul jer Almatynyń adam aiaǵy attap baspaityn "bir sheti" bolǵany belgili. Keiinen jurt jappai Almatyǵa kóshkende akademiia turamaq, Almaty halyqaralyq áýejaiynyń ózi qalyń eldimekenniń ortasynda qalyp qoidy emes pe? Sondyqtan ekeniń biri biletin bul máseleni Toty hanymnyń dabyra qylyp kórsetýinde ne syr bar?
Óz jazbasynda azamattyq aviatsiia salasynyń mamany "Áýe kóligin úirenýdi bastaǵan jas pilottar Almaty siiaqty taýly, aýa aǵyny qatty emes jazyq aýmaqta úirenýi mańyzdy. Sondai-aq, akademiia basshysy mindetti túrde ushqysh bolýy kerek", – dep kópshilikke oi tastapty.
Iá, kýrsanttardyń áýe kóligin tizgindep úirenetin oqý-jattyǵý alańynyń jazyq jerde ornalasýy qajet ekenin kez kelgen qarapaiym adam da túsinedi. Biraq dál qazir akademiia men onyń oqý-jattyǵý alańyn ornynan túp kóterip, basqa jaqqa kóshiretindei múmkindik bar ma? Árine, joq.
Bul – bir akademiianyń sheship tastaityn máselesi emes. Memlekettik turǵydan rettelýi tiis máseleni dál aýyr qaza ústinde qozǵaýdyń ne qajeti bar?
Eger elimizdiń azamattyq aviatsiia salasyna jany aýyrsa, Toty hanym bul máseleni buǵan deiin nege qozǵamady? Álde osyndai oqys jaǵdaidy kútip júrdi me eken? Kim bilsin?
Endi "Azamattyq aviatsiia akademiiasyn ushqysh maman basqarýy kerek" degeni "jaý jaǵadan alǵanda, bóri etekten tartypty" degendei akademiia rektory Muhtar Baijumanovqa syn sadaǵyn baǵyttaýy tipti orynsyz.
Iá, qazirgi rektor ushqysh emes. Biraq Muhtar Qazbekuly QR Bilim jáne ǵylym ministrliginde bilim salasyn baqylaý jáne kásiptik-tehnikalyq bilim berý isin damytý isimen ainalysqan elimizdegi sanaýly mamandardyń biri ekenin Toty hanym bilmeýi múmkin emes.
Muhtar Baijumanov akademiiaǵa rektor bolyp taǵaiyndalǵaly beri oqý orynnyń materialdyq-tehnikalyq bazasy nyǵaiyp, túlekteriniń biliktiligin shyńdaý úshin onshaqty jeńil ushaq pen zamnaýyi Airbus jáne Boeing ushaqtarynyń trenajerlerin satyp alǵanyn bilemiz.
Budan basqa elimizdegi aýzyn aiǵa bilegen áýe kompaniialary esiginen syǵalatpaityn akademiia túlekterin Fnilandiia, Ispaniia, Litvada biligin shyńdaýǵa múmkindik týǵyzdy. Sondyqtan elimizdegi azamattyq aviatsiia salasy boiynsha maman daiarlaityn memlekettik oqý orynǵa orynsyz kiná taǵýǵa bolmaidy.
Búginde bizdiń ushqyshtar azamattyq aviatsiia salasyna maman daiarlaý isine atsalysýdan góri sheteldik áýe kompaniialaryna jumysqa turyp, kúrep aqsha tapqandy jón sanaidy. Eger olar elimizdiń azamattyq aviatsiia salasyna shynmen jany ashysa akademiiamen bailanys ornatyp, ózderiniń is-tájiribesimen bólisýge nege umtylmaidy? Buǵan sheteldiń áýe kompaniialaryna jaldanyp jumys isteýdi qosh kóretin ushqyshtarymyz jaýap berer dep úmittenemiz.
Aqtóbedegi áýe ýchilishesinde bilim alyp, Britaniiada oqýyn jalǵastyryp bilikti ushqysh atanǵan Toty hanym da Azamattyq aviatsiia akademiiasy táýelsizdik jyldary qandai qiyn jaǵdaidy bastan keshkenin bilmegen soń, oilanbai oiyndaǵysyn aqtara salǵanyn baiqadyq. Eger akademiianyń meterialdyq-tehnikalyq bazasyn nyǵaitý baǵytyndaǵy sońǵy jyldary atqarylǵan jumystar bilse, bulai dep asyǵys bailam jasamas edi.
Iá, bizde azamattyq aviatsiia salasynda kúrmeýi sheshilmegen máseleleri kóp. Solardyń ishinde eń ózektisi – maman daiarlaý. Sondyqtan elimizdegi azamattyq aviatsiia salasynda eńbek etip júrgen azamattar kúsh biriktirip, oqý orynnyń damýyna, akademiia men elimizdegi áýe kompaniialarynyń arasyndaǵy bailanysty nyǵaitýǵa kúsh salýy kerek.
Akademiia aýyr qaiǵyny bastan keship otyrǵan sátinde oqý orynǵa syn sadaǵyn baǵyttaýdyń jóni joq dep esepteimiz.
Nurlan JUMAHAN
https://dalanews.kz/9428
