Talǵarda 850 myń sharshy metrlik turǵyn úidiń qurylystary bastaldy

Talǵarda 850 myń sharshy metrlik turǵyn úidiń qurylystary bastaldy
Almaty oblysynyń Almaty megapolisimen shektesip jatqan Talǵar aýdanynda jalpy kólemi 850 myń sharshy metr bolatyn turǵyn úi qurylystary bastalǵan. Bul týraly keshe oblys ákimi Amandyq Batalovtyń Talǵar aýdanyna jasaǵan saparynda belgili boldy. Osy saparda oblys basshysy salynyp jatqan turǵyn úi qurylystarynyń barysymen, jol jóndeý jumystarymen tanysty, – dep habarlaidy Almaty oblysy ákiminiń baspasóz qyzmeti.

Aldymen oblys ákimi Besaǵash aýylyndaǵy Qazaqstan, Jeltoqsan, Beibitshilik kóshelerindegi jasalǵan jóndeý jumystaryn kórip, turǵyndarmen kezdesti. Joldardy jóndeýge 27,3 mln teńge bólingen. Sáýir-mamyr ailarynda atqarylǵan aǵymdaǵy jóndeý jumystarynyń nátijesinde 1,6 shaqyrym jolǵa asfalt qabaty tóselgen. Jalpy, bul aýdanda jergilikti mańyzdaǵy joldardyń qurylysyna biyl 596 mln teńge bólinip, sonyń 100 mln teńgesi kúrdeli jóndeýge, 95,5 mln teńgesi ortasha jóndeýge, al qalǵan soma aǵymdaǵy jóndeýge qarastyrylǵan. Al aýdan arqyly ótetin oblystyq mańyzdaǵy joldardyń jańǵyrtý, kúrdeli, ortasha jəne aǵymdaǵy jóndeý jumystary men kútip ustaýyna respýblikalyq jáne oblystyq biýdjetten qarjylandyrý kólemi 4,6 mlrd teńgeni qurap otyr.

Osy arada aýdan əkimi R.Satbaev aýdandaǵy jol jóndeý jumystary týraly qysqasha baiandap berdi. Ol óz sózinde ózge aýyldyq okrýgterdegi jumys josparlaryn aita kele, Besaǵash aýylyndaǵy Belbulaq, Lomonosov, Moldaǵulova, Qurmanǵazy kóshelerine ortasha jóndeý jumystaryn júrgizý jáne Moldaǵulova kóshesi aiaǵyndaǵy kópirdi jóndeý ózekti máselelerdiń qatarynda ekenin tilge tiek etti. Búgingi kúni bul jobalardyń jobalyq-smetalyq qujattaryna 3,7 mln teńge qarajat bólindi. Aldaǵy ýaqytta jol jóndeý jumystaryna 60,5 mln teńge qarajat qajet. Kóshe turǵyndarymen tildesken Amandyq Batalov jyl saiyn oblystyń ózine tiesili joldaryn jóndeýge jergilikti biýdjetten 16 mlrd teńgeden 20 mlrd teńgege deiin qarjy bólinip otyrǵanyn jetkizdi. Sonyń ishinde biylǵy jyly Besaǵash aýylynyń atalǵan tórt kóshesin jóndeýge qarjy bóletinin aitty. Óz kezeginde turǵyndar óz ótinishterin aiaqsyz qaldyrmai, jol tósep bergen aýdan ákimdigine, qarjylai qoldaý kórsetken oblys basshylyǵyna rizashylyqtaryn jetkizip, aqsaqaldar bata berdi. Jańbyr jaýǵan kezderde asfalti joq jolda, əsirese balalarǵa batpaq keshý qiyn bolatyn. Endigi jerde turǵyndar kúrmeýi qiyn máseleniń sheshimin tapqanyna qýanyshty.

Oblys əkimine turǵyndardan kelip túsetin ótinishterde Talǵar aýdanynyń birqatar aýyldaryndaǵy aýyzsý məselesi kóterilgen bolatyn. Atalmysh məselelerdiń sheshilý barysy da nazardan tys qalǵan joq. Máselen, qazir Óstemir, Keńdala, Nura, Erkin, Tereńqara aýyldaryna sý qubyryn júrgizý jumystary atqarylyp jatyr. Olarǵa respýblikalyq jáne oblystyq biýdjetten jalpy kólemi 2,5 mlrd teńgege jýyq qarjy bólinip, sý qubyrlary tóselýde.

Munan soń Amandyq Batalov Talǵar qalasyndaǵy qurylysy aiaqtalǵan 60 páterli nesielik turǵyn úige atbasyn burdy. Úidiń qurylysyn júrgizgen merdiger kompaniia – «SKB Konstrakshns» JShS. Jobanyń quny – 605,9 mln teńge. Qazirgi kezde «Turǵynúiqurylysjinaqbanki» AQ páterlerdi bólýde, sonyń ishinde 14 páter kezekte turǵandarǵa beriledi.

Talǵarda budan bólek 60 páterli jaldamaly 2 turǵyn úi salynyp jatyr. Bul nysandarda oblys ákimi qurylystyń sapasy men jumys kestesiniń merzimine nazar aýdarýdy tapsyrdy. Qos úidiń de qurylysyna jaýapty  «Gýnnstroiservis» JShS mekemesi. Biyl kóktemde bastalǵan turǵyn úilerdiń qurylys jumystary kelesi jyldyń aqpanynda aiaqtalýy tiis. Alaida oblys ákimi qalǵan qarjysyn jyldamdatyp sheship, qurylysty qarashaǵa deiin aiaqtaýdy tapsyrdy. Sóitip, kúzdiń sońyna qarai kezekte turǵan 120 azamat, sonyń ishinde kópbalaly, az qamtylǵan otbasylar men biýdjet qyzmetkerleri baspanaly bolmaq.

Sonymen birge aýdan ákimi R.Satbaev birqatar turǵyn úi keshenderiniń qurylys jobalarymen tanystyrdy. Máselen, «Jańa Talgar City», «Alma Taý», «Nýriia», «Dostar», «Aspan siti» TK-larynyń qurylystary qarqyndy júrip jatyr. Olarda jalpy kólemi 850 myń sharshy metr turǵyn úi paidalanýǵa berilse, sonyń teń  jartysyna jýyǵy «7-20-25» baǵdarlamasymen usynylmaq. Osy jerde Qarasai aýdany aýmaǵynda salynatyn «Qarlyǵash», «Granit» TK týraly da baiandaldy. Oblys ákimi eń aldymen qurylystyń sapasyna nazar aýdarý kerektigin basa aitty. Sondai-aq turǵyn úi keshenderiniń infraqurylymyn damytýǵa qoldaý kórsetiletinin jetkizdi. Eń bastysy qajetti mektep, balabaqsha, tirek pýnkti, dárigerlik ambýlatoriia siiaqty áleýmettik nysandardy jobalaýdy, beinebaqylaýmen qamtýdy umytpaý kerektigin eskertti.

Atap ótsek, Talǵar aýdanynda búgingi kúni 3012 astam adam turǵyn úi kezeginde tur. Sonyń 547-si kópbalaly, 700-i – áleýmettik áljýaz toptan, 900-i – biýdjettik sala qyzmetkerleri.

Sapar qorytyndysynda jýrnalisterge suhbat bergen oblys ákimi Amandyq Batalov:

– Elbasy bilik ókilderine «Halyq bizge emes, biz halyqqa barýymyz kerek», dep talap qoiǵan. Qazirgi Prezidentimiz de osy baǵytty baǵdar etýdi mindetteidi. Sondyqtan Talǵar aýdanyna kelip, jol, sý, turǵyn úi máseleleriniń problemalarymen, ony sheshý joldarymen tanystym.

Qazirgi kezde Almaty oblysynda 10 myń shaqyrym jol bolsa, sonyń 7,5 myń shaqyrymy – jergilikti joldar. Biz aýylishilik joldarǵa erekshe nazar aýdaryp, qomaqty qarjy bólip, sapaly deńgeide jasap jatyrmyz. Búgin Besaǵash aýylyndaǵy jol sonyń jarqyn mysaly bola alady.

Talǵar aýdanynyń eń kúrdeli máselesiniń biri – baspanamen qamtý. Almaty oblysynda 145 myńnan astam adam kezekte tur. Elbasynyń «Nurly jol», «Nurly jer», «7-20-25» memlekettik baǵdarlamalary jáne kópbalaly otbasylarǵa arnap úiler salý mindeti turǵyndardy baspanamen qamtýda kóp múmkindikter beredi. Biznesti birlese jumys isteýge tartýdyń nátijesinde bir ǵana Talǵar aýdanynyń ózinde 850 myń sharshy metr turǵyn úidiń qurylysy bastaldy. Osy páterler birte-birte qoldanysqa berilgende kezek te jyljidy, suranys ta azaiady. Turǵyn úi keshenderinde halyqtyń qolaily ómir súrýine barlyq jaǵdai jasalýy tiis. Sondyqtan áleýmettik nysandarmen, beinebaqylaýmen qamtý oilastyrylýy kerek. Turǵyndarǵa qolaisyzdyqtar týǵyzbaý úshin az aýmaqqa kóp úi salýdy boldyrmaýdy eskerttim, – dedi oblys ákimi. Budan keiin ol:

– Qazir oblysta aýyzsýmen qamtý kórsetkishi 89 % bolsa, Talǵar aýdanynda 95 % jetken. Qazir turǵyndardyń ótinishi boiynsha mundaǵy Óstemir, Keńdala, Nura, Erkin, Tereńqara – osy bes aýylǵa sý qubyryn júrgizý atqarylyp jatyr. Oblys boiynsha aýyzsýmen qamtý kórsetkishin 100 %-ke 2023 jyly jetemiz dep mejelep otyrmyz. Óńirlerdegi mekenderdi áleýmettik jaǵynan, infraqurylymmen qamtý turǵysynan, jalpy jan-jaqty damytý árqashan bizdiń  basty nazarymyzda, – dep oblys kóleminde atqarylǵan jumystar jaiynda da áńgimeledi.